Οσοι απορούν με την εκδικητική -έως απάνθρωπη- συμπεριφορά των ηγετών της σημερινής Ευρωπαϊκής Ενωσης απέναντι σε κράτη-μέλη της που δεν τήρησαν, ή και αμφισβήτησαν, τους κανόνες λειτουργίας της, καλό είναι να μάθουν ότι αυτή η πρακτική δεν είναι πρωτοφανής στην Ευρωπαϊκή Ιστορία.
Κάνοντας ένα άλμα 7-8 αιώνων στο παρελθόν, βλέπουμε δύο ισχυρές εμπορικές γερμανικές πόλεις-λιμάνια, το Αμβούργο και το Λίμπεκ (Λυβέκη, κατά την εξελληνισμένη εκδοχή της) να συμμαχούν και να ιδρύουν τη Χανσεατική Ενωση ή απλώς Χάνσα (Hansa). Σκοπός της Χάνσα ήταν ο έλεγχος της αλιείας στη Βόρεια και Βαλτική Θάλασσα, αλλά και το εμπόριο, κυρίως σε Βόρεια και Κεντρική Ευρώπη (στάρι, κερί, γούνες κ.λπ.).
Εναν αιώνα μετά την ίδρυσή της, η Χάνσα είχε απλωθεί σχεδόν σ’ όλη την Ευρώπη, απ’ τη Ρωσία (Νόβγκοροντ), κι απ’ το Λονδίνο έως τη Νορβηγία (Μπέργκεν) και Ιταλία -περίπου 130 πόλεις και εμπορικοί σταθμοί αποτελούσαν το πανίσχυρο δίκτυό της. «Μυστικό» της επιτυχίας της, πρώτο πρώτο, ήταν η επιβολή αυστηρών -άγριων θα λέγαμε- κυρώσεων σε όποιο μέλος της δεν τηρούσε τους κανόνες λειτουργίας της.
Το είδος των κυρώσεων παραθέτει ο Ε. Ρ. Τσάμπερλιν στο βιβλίο «Η καθημερινή ζωή στην Αναγέννηση» (εκδόσεις «Ωκεανίδα», Αθήνα 1972, μετάφραση Α. Πέτρου). Αντιγράφουμε:
•«Η πόλη της Βρέμης παραβίασε μια διαταγή [της Χάνσα] που απαγόρευε το εμπόριο με τη Φλάνδρα. Αποκλείστηκε απ’ την Ενωση και: “Στα 30 δυστυχισμένα χρόνια που ακολούθησαν εξαθλιώθηκε. Χορτάρια φύτρωσαν στους δρόμους της και η φτώχεια μαζί με τη θλίψη βασίλευαν παντού, μέσα στα όριά της…”».
•«Αργότερα τιμωρήθηκε, για παρόμοιο λόγο, και η πόλη Μπρούνσβικ και πέτυχε την αποκατάσταση των δικαιωμάτων της μόνο όταν δέκα απ’ τους σημαντικότερους πολίτες της βάδισαν ξυπόλητοι στους δρόμους του Λίμπεκ και ζήτησαν γονατιστοί συγγνώμη απ’ το Συμβούλιο της Χάνσα…».
•«Στις πιο αδύνατες πόλεις, οι πράκτορες της Χάνσα συμπεριφέρονταν με κτηνώδη υπεροψία. (…) Ακόμα και απ’ την πανίσχυρη και πλούσια πόλη του Νόβγκοροντ επέβαλαν τον όρο ότι, σε περίπτωση χρεοκοπίας, οι πρώτοι που θα εξοφλούνταν θα ήταν οι έμποροι της Χάνσα».
Μ’ αυτά και μ’ αυτά, η Χανσεατική Ενωση μεσουράνησε στο ευρωπαϊκό εμπόριο επί σχεδόν 3 αιώνες (13ο έως 16ο). Το 1608 ένας Αγγλος έμπορος έγραφε: «Τα περισσότερα δόντια τους [της Χάνσα] έχουν πέσει και τα υπόλοιπα ίσως μείνουν, αλλά θα κουνιούνται». Είχε αρχίσει η διάλυση.
*Η Αλλοπάρ, η καλή μου σκυλίτσα, καράφλιασε διαβάζοντας το βιβλίο του Τσάμπερλιν. Μα, τέτοια ομοιότητα με όσα συμβαίνουν σήμερα! Γι’ αυτό πιστεύει ότι το διάβασμα της Ιστορίας δεν έβλαψε ποτέ κανέναν πολιτικό…
