Το δεξί χέρι του αγρότη πριν έρθουν τα «αγροτικά»

Μέχρι τη δεκαετία του ’70, ο γάιδαρος ήταν βασικό μέσο μεταφοράς ανθρώπων και προϊόντων στην ελληνική περιφέρεια. Τότε ήρθαν τα «αγροτικά» φορτηγάκια, οπότε τα συμπαθή τετράποδα σιγά σιγά αχρηστεύτηκαν και σήμερα έχουν σχεδόν εξαφανιστεί. Η σημερινή σελίδα μας είναι αφιερωμένη σ’ αυτούς τους ακούραστους βοηθούς της αγροτιάς κάποιων άλλων εποχών, που οι νεότεροι ίσως δεν τους έχουν δει παρά μόνο σε νησιά ή σε κάποια δυσπρόσιτα ορεινά χωριά.

Η δίκη μιας 80χρονης κυρίας, κατηγορούμενης διότι δεν φρόντιζε τα νύχια του γαϊδαράκου της, αλλά και τα ειρωνικά σχόλια, στον Τύπο και στο διαδίκτυο, εναντίον των ζωόφιλων που τη μήνυσαν, μου έδωσαν την αφορμή -όπως και στην Αλλοπάρ, στη στήλη της- να ψάξω, να μάθω και να σας γράψω κάποια πράγματα γι’ αυτό το υπέροχο αλλά παρεξηγημένο ζώο.

Μπήκα, λοιπόν, στον ιστότοπο του Ελληνικού Κέντρου για το Γαϊδούρι και στη Γαϊδουροχώρα, όπου βρήκα πλήθος πληροφοριών, κάποιες από τις οποίες παραθέτω στη σημερινή -αποκλειστικά γαϊδουρινή- σελίδα μας. Ελπίζω ότι, αφού τις διαβάσετε, θα αλλάξετε άποψη -όσοι πιστεύετε ότι το γαϊδούρι είναι ένα άψυχο εργαλείο- και θα το αγαπήσετε – όσοι απλώς το συμπαθούσατε. Πάμε λοιπόν:

1. Το γαϊδούρι ανήκει στα ιπποειδή και είναι «ξάδελφος» της ζέβρας. Πρόγονοί του ήταν τα άγρια γαϊδούρια της Αφρικής και της Ασίας. (Θυμάστε βέβαια ότι ο Ιησούς μπήκε στην Ιερουσαλήμ «επί πόλου όνου», δηλαδή καβάλα σε γαϊδουράκι.)

2. Μετά την καμήλα, το γαϊδούρι είναι το πιο ανθεκτικό ζώο στην έλλειψη νερού, χωρίς αυτό να σημαίνει και ότι δεν χρειάζεται νερό, όπως όλα τα έμβια όντα.

3. Διαθέτει δυνατή μνήμη, μεγάλη -γαϊδουρινή- υπομονή και αυξημένη κρίση – εξ ου και το «γαϊδουρινό» πείσμα. Ζει έως και 50 χρόνια.

4. Η φωνή του -το γκάρισμά του- είναι πολύ δυνατό και ακούγεται μέχρι 3 χιλιόμετρα μακριά. Τα αυτιά του είναι τεράστια, για το μέγεθός του και γεμάτα αιμοφόρα αγγεία, που βοηθούν στο να είναι σταθερή η θερμοκρασία του.

5. Από διασταύρωση με άλογο βγαίνει μουλάρι. Αν η μητέρα είναι άλογο, γεννάει τον ημίονο (αλογομούλαρο), ενώ αν ο πατέρας είναι άλογο, βγαίνει το γαϊδουρομούλαρο, μικρότερο σε μέγεθος και πιο κοντά σε γαϊδούρι. Και τα δυο είναι στείρα.

6. Ενηλικιώνεται στα 4 χρόνια και μέχρι τότε δεν πρέπει να ζευγαρώνει ούτε να σηκώνει βάρη. Το ενήλικο ζώο μπορεί να σηκώνει βάρη έως το 1/4 του δικού του βάρους, δηλαδή 50 κιλά το πολύ, αλλιώς θα προκύψει πρόβλημα στη ράχη και στα πόδια του.

7. Γεννάει ένα πουλάρι ύστερα από 12μηνη κύηση. Το νεογέννητο σηκώνεται αμέσως και αρχίζει να θηλάζει. Μάνα και πουλάρι πρέπει να ζήσουν μαζί για τουλάχιστον έναν χρόνο, διάστημα το οποίο είναι το «σχολείο» για το πουλαράκι, που θα μάθει πολλά από τη μάνα του.

8. Τα γαϊδούρια ζούσαν σε αγέλες, γι’ αυτό και θέλουν συντροφιά – μισούν τη μοναξιά. Ιδανικό θα ήταν να έχει παρέα έναν άλλο γάιδαρο, αλλά… βολεύεται και με μια κατσίκα ή μια κότα – όχι όμως και σκύλο, διότι του θυμίζει τον λύκο, προαιώνιο εχθρό του.

9. Στην τροφή του ο γάιδαρος είναι απλός: σανός και τσαΐρι (χόρτο του κάμπου, κομμένο την άνοιξη). Ως ζώο της ερήμου, δεν χρειάζεται πολλή πρωτεΐνη και σάκχαρα, γι’ αυτό οι καλοί μήνες για βοσκή είναι οι καλοκαιρινοί.

10. Επειδή είναι πολύ κοινωνικά, τα γαϊδούρια έχουν ανάγκη από σωματική επαφή, το ένα με το άλλο. Καλό είναι να μην μπαίνουν σε χωριστούς στάβλους και να μην τα δένουν το ένα μακριά από το άλλο.

11. Οσοι διαθέτουν γαϊδούρι πρέπει να τα παρατηρούν συχνά και προσεκτικά, διότι δεν φανερώνουν το πρόβλημα που τυχόν τους ταλαιπωρεί: Εχουν μάθει να το «κρύβουν» από τον εχθρό τους, τον λύκο, ο οποίος διαλέγει να επιτεθεί στο πιο ασθενικό μέλος της αγέλης. Παρατηρώντας το λοιπόν, ο κάτοχός τους μπορεί να αποταθεί έγκαιρα στον γιατρό, αν δει ότι κάτι δεν πάει καλά.

12. Είναι ιδανικό για το κλίμα και το έδαφος της Ελλάδας. Προσαρμόζεται στην πολλή ζέστη και στο πολύ κρύο και πάει παντού – παντός καιρού και… 4×4!

Εδώ τελειώνουν τα βασικά που, κατά τη γνώμη μου, πρέπει να ξέρουμε για το γαϊδούρι. Για περισσότερες… γαϊδουροπληροφορίες, σας παραπέμπω στον ιστότοπο που προανέφερα στην αρχή του κειμένου. Για τα περίφημα νύχια του, διαβάστε τη διπλανή στήλη της Αλλοπάρ.

● Ευχαριστώ τον γείτονα Χρήστο, που μου έστειλε την είδηση με e-mail.