Της Αλλοπάρ*

Κυρίες και κύριοι, με λύπη (!) σας ανακοινώνω ότι τελείωσα την ανάγνωση του πολύ ενδιαφέροντος βιβλίου της κυρίας Λύντιας Τρίχα για τον Σπυρίδωνα Τρικούπη («Σπυρίδων, ο άλλος Τρικούπης, 1788-1873», εκδόσεις Πόλις). Και λέω «με λύπη», διότι όχι 750, αλλά 1.750 σελίδες αν είχε, θα το διάβαζα με το ίδιο, αμείωτο ενδιαφέρον.

Στο σημερινό, λοιπόν, σημείωμά μου -το τρίτο και τελευταίο- γι’ αυτό το βιβλίο, θα προσπαθήσω να κάνω μια γενική αποτίμηση της ζωής και της προσφοράς εκείνου του περίεργου ανθρώπου, ο οποίος:

● Ενώ θεωρείται ένας από τους «πρωταγωνιστές» της Επανάστασης του 1821, εν τούτοις βρισκόταν στο Παρίσι όταν αυτή ξέσπασε (ήρθε στην Ελλάδα τον Μάρτη του 1822) και ποτέ του δεν έπιασε γιαταγάνι ή καριοφίλι στα χέρια του. Ούτε φόρεσε ποτέ φουστανέλα.

● Αν και «αγγλόφιλος» -θαυμαστής της αγγλικής συνταγματικής μοναρχίας, πολίτευμα που ήθελε και για την Ελλάδα- έβαζε τη χώρα του πάντα πάνω από τους «ξένους», στους οποίους δεν αναγνώριζε το δικαίωμα να «ανακατεύονται» και να διατάζουν.

● Παρά το γεγονός ότι του προτάθηκε -λόγω των σπουδών και των προσόντων του- πολλές φορές η πρωθυπουργία, ο Σπυρίδων την απέρριπτε ή, τις φορές που τη δέχτηκε, παραιτήθηκε γρήγορα. Γενικά, σ’ όλη του τη σταδιοδρομία απέφευγε να είναι «πρώτος», προτιμώντας τις δεύτερες θέσεις, απ’ όπου θεωρούσε ότι μπορούσε να προσφέρει περισσότερα, με τις γνώσεις και τις γνωριμίες του – και οι οποίες τον προφύλασσαν από τις αναπόφευκτες συγκρούσεις.

● Στο θέμα αυτό, ο Σπυρίδων θυμίζει τον Παναγιώτη Κανελλόπουλο, που αν και διέθετε πολύ περισσότερες γνώσεις από τον Κωνσταντίνο Καραμανλή, ωστόσο έμενε πάντα στη σκιά του. Ετσι ακριβώς και αυτός έμενε πάντα πίσω από τον Αλέξανδρο Μαυροκορδάτο. Δεν ήταν ποτέ του ηγέτης, αντίθετα με τον διάσημο γιο του, τον Χαρίλαο, που σφράγισε μια ολόκληρη εποχή.

● Παρά την τεράστια προφορά του στην εδραίωση της Επανάστασης και στη μετατροπή του χάους που προέκυψε σε ένα ανεξάρτητο κράτος, ο Σπυρίδων μνημονεύεται κυρίως ως λόγιος (για τους αγώνες του για τη γλώσσα) και ως συγγραφέας για την τρίτομη «Ιστορία της Ελληνικής Επαναστάσεως», για την οποία, όμως, άκουσε τα σχολιανά του από τους μπαρουτοκαπνισμένους πολέμαρχους, καθώς σ’ αυτήν περιέλαβε και αρνητικές αναφορές για ήρωες όπως οι Καραϊσκάκης, Κολοκοτρώνης, Παπαφλέσσας.

* Η Αλλοπάρ μου αγάπησε τον Σπυρίδωνα για όσα πρόσφερε στη χώρα, αλλά ο Ταρζάν καράφλιασε όταν έμαθε ότι ο τύπος, παράλληλα, έκανε και εμπόριο -από στάρι μέχρι καντηλέρια!- και αβγάτιζε την περιουσία του, χτίζοντας και πελώρια σπίτια. Ενα απ’ αυτά βρίσκεται στην -τότε… εξοχική- Κυψέλη και στεγάζει (ακόμα) το Ασυλο Ανιάτων! Γουάου!