Γράμμα σ’ έναν (λογοτεχνικό) ήρωα
Ανθρωποι της γραφής (ποιητές, πεζογράφοι, κριτικοί, πανεπιστημιακοί) στέλνουν γράμμα στον αγαπημένο λογοτεχνικό τους ήρωα. Σύντομα επιστολικά κείμενα, διακειμενικά παίγνια, μεταιχμιακές αφηγήσεις στην κόψη επινοημένης πραγματικότητας και μυθοπλαστικής οικειότητας.
Επιμέλεια: Μισέλ Φάις
Αγαπητέ Χουάν Πρεσιάδο,
Είσαι εκεί; Υπήρξες ποτέ στ’ αλήθεια εκεί; Από τη μέρα που διάβασα το Πέδρο Πάραμο –δεν θυμάμαι ακριβώς πώς έκλεισα το βιβλίο, πιστεύω όμως ότι το έκανα με την ίδια ευλαβική συντριβή με την οποία θα έκλεινα τα μάτια ενός νεκρού– δεν έχω σταματήσει να αναρωτιέμαι αν είχες ήδη πεθάνει πολύ πριν ξεκινήσεις την κάθοδό σου στη φασματική Κομάλα. Εάν όμως ήσουν ήδη νεκρός, τότε δεν έχει νόημα να σε ρωτάω αν είσαι ακόμα εκεί. Hσουν πάντα εκεί, είσαι πάντα εδώ· τι σημασία έχει στο κάτω κάτω;
Θέλω να είμαι απολύτως ειλικρινής μαζί σου. Δεν είσαι ο πιο αγαπημένος μου λογοτεχνικός ήρωας. Απέχω πολύ ακόμα από εκείνη την ηλικία στην οποία ανακοινώνουμε με στόμφο τις τελεσίδικες επιλογές μας. Είσαι όμως ένας από τους πλέον αγαπημένους μου ήρωες διότι, ενώ χανόσουν όλο και πιο βαθιά «στον αντίλαλο των σκιών», άλλαζες διαρκώς μορφές και προσέγγιζες άλλους αγαπημένους μου χαρακτήρες: γινόσουν Aμλετ, Τηλέμαχος, Κουέντιν Κόμπσον, Στίβεν Ντένταλους.
Ελπίζω να μη με παρεξηγήσεις. Σε διαβεβαιώνω ότι δεν έχω καμία απολύτως πρόθεση να σε μετατρέψω σε ζαλισμένο πειραματόζωο για αποστειρωμένα φιλολογικά εργαστήρια. Με τους προαναφερθέντες ήρωες σε συνέδεσαν οι σαφείς και ανεξήγητοι συνειρμοί μου, οι αθέατοι δόλιοι μηχανισμοί που εξορύσσουν τις αληθινές προτιμήσεις μας.
Υποθέτω ότι αυτό συνέβη επειδή ο Αμλετ και ο Ντένταλους αντίκρισαν κάποια στιγμή το φάντασμα του πατέρα και της μητέρας, αντίστοιχα. Ενώ ο Τηλέμαχος και ο Κόμπσον μπορεί να μην αντάμωσαν το πνεύμα ενός νεκρού συγγενή τους, έζησαν όμως για καιρό στοιχειωμένοι, ο πρώτος από το φάντασμα του εξαφανισμένου πατέρα κι ο δεύτερος από το πνεύμα της λατρεμένης αδερφής που τον πρόδωσε. Κάποια στιγμή στη ζωή τους και οι τέσσερις, ακολουθώντας μια αυταπάτη, διέσχισαν σαν νεκροζώντανοι τη δική τους Κομάλα.
Οπως αυτοί, έτσι κι εσύ, Χουάν Πρεσιάδο, τραυματίστηκες ανεπανόρθωτα όταν κατάλαβες πόσο μοναχικό κι ευάλωτο σε είχε κάνει η απώλεια της νεανικής σου αθωότητας.
Στις Εξομολογήσεις του ο Αυγουστίνος έγραφε για τον χρόνο: «Αν δεν με ρωτήσουν, νομίζω πως ξέρω τι είναι ο χρόνος, αν όμως με ρωτήσουν, τότε δεν ξέρω πια». Ταξιδεύοντας για να γνωρίσεις τον πατέρα σου για πρώτη φορά, αργοσέρνοντας τα βήματά σου στην πόλη των ψιθύρων και των σιωπών, μου έδειξες ότι ο χρόνος είναι ο προθάλαμος του θανάτου. Οταν κάποιος σκέφτεται τον χρόνο, στην πραγματικότητα στοχάζεται για τον θάνατο.
Τελευταίο βιβλίο του Λ. Καλοσπύρου είναι το μυθιστόρημα «Η μοναδική οικογένεια» (Κρατικό Βραβείο Πρωτοεμφανιζόμενου Συγγραφέα & Βραβείο Πρωτοεμφανιζόμενου Πεζογράφου του περιοδικού «Ο Αναγνώστης», Πόλις, 2013).
