Οι πρώτες βροχές του φθινοπώρου με τις μυρωδιές της βρεγμένης γης, τις ομίχλες στις χαράδρες και στα ορεινά λιβάδια και τα λαμπερά χρώματα των κόκκινων και πορτοκαλί αποχρώσεων στα φυλλώματα των δέντρων έδωσαν τη σκυτάλη του καλοκαιριού στο φθινόπωρο.
Εδώ στα Πιέρια, στο αγαπημένων βουνό των Μουσών, τίποτα δεν θυμίζει την γκρίζα απόχρωση που έχουν αυτήν την εποχή οι πόλεις, αλλά και οι καρδιές των ανθρώπων.
Το υγρό υπόστρωμα του δάσους γεμίζει μοβ και λευκούς κρόκους, συμμετρικά κυκλάμινα και πανέμορφα μανιτάρια. Αν και τα βράδια είναι πια κρύα, την ημέρα ο καιρός ακόμη είναι ήπιος και προσφέρεται για μεγάλες βόλτες και πεζοπορικές διασχίσεις χωρίς τον φόβο μιας δυνατής χιονόπτωσης, τουλάχιστον μέχρι τα μέσα του Νοέμβρη.
Ακόμη και κάτω από αυτές τις πρωτόγνωρες καταστάσεις που όλοι μας τώρα βιώνουμε, το δάσος και η ορεινή μας φύση έχουν τον τρόπο να μας γεμίζουν ενέργεια και αισιοδοξία σε εποχές που όλοι εμείς «οι εγκλωβισμένοι εντός των τειχών» τη χρειαζόμαστε όσο ποτέ άλλοτε!
Μάθημα πατριδογνωσίας: Τα Πιέρια, με ψηλότερη κορυφή τα 2.189 πάνω από το επίπεδο της θάλασσας, εντοπίζονται στην Κεντρική Μακεδονία ανάμεσα στον Ολυμπο και το Βέρμιο. Το μεγαλύτερο μέρος του βουνού είναι καλυμμένο με θαλερά δάση, καθώς είναι από τα πιο πυκνοδασωμένα βουνά της Ελλάδας. Κυρίαρχο δασικό είδος είναι η οξιά και το μαύρο πεύκο. Επίσης υπάρχουν ελατοδάση, μεγάλες συστάδες από καστανιές, ενώ στις όχθες των ορεινών ρυακιών κυριαρχούν τα πλατάνια, τα σφεντάμια και οι ιτιές, είδη που αυτήν την εποχή εντυπωσιάζουν με τα φλογερά χρώματα των φυλλωμάτων τους. Εδώ, σε αυτήν την αρχέγονη ζούγκλα, σύμφωνα με την αρχαία ελληνική μυθολογία, κατοικούσαν οι Πιερίδες Μούσες, που θεωρούνταν προστάτιδες των καλών τεχνών, του θεάτρου, της ποίησης και της αρμονίας.
Ιδανική μονοήμερη εκδρομή από βόρεια Ελλάδα
Αναμφίβολα το Παλιό Ελατοχώρι, που διατηρεί την αρχιτεκτονική του ταυτότητα, καθώς διαθέτει άρτιες υποδομές, είναι ιδανικό εφαλτήριο για τη γνωριμία σας με τούτο τον ξεχωριστό ορεινό όγκο.
Το Παλιό και το Νέο Ελατοχώρι απέχουν μόλις 25 χλμ. από την Κατερίνη. Η περιοχή είναι βολική ακόμη και για μονοήμερη εκδρομή από τη Θεσσαλονίκη, από την οποία απέχει περίπου 100 χιλιόμετρα.
Το παλιό όνομα του Παλιού Ελατοχωρίου ήταν Σκουτέρνα και προήλθε κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας, καθώς εδώ λειτουργούσαν οικοτεχνίες που επεξεργάζονταν υφάσματα (σκουτιά). Μέχρι τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο η Σκουτέρνα ήταν μια ακμάζουσα ορεινή κοινότητα. Το χωριό βίωσε τη ναζιστική θηριωδία στις 27 Γενάρη του 1944 όταν τα γερμανικά στρατεύματα κατοχής έκαψαν τα σπίτια και εκτέλεσαν 32 κατοίκους.
Από όλα τα κτίσματα μόνον ο ναός του Αγ. Νικολάου (1779) γλίτωσε από τη φωτιά. Το 2009 το Ελατοχώρι χαρακτηρίστηκε «Μαρτυρικό Χωριό» με προεδρικό διάταγμα. Το 1951 οι κάτοικοι συγκεντρώθηκαν στο Νέο Ελατοχώρι -μόλις 1,5 χιλιόμετρα από το Παλιό-, που είναι ένα σύγχρονο χωριό με νεόδμητα κτίσματα.
Γύρω από το Ελατοχώρι
Ακολουθώντας τον στενό χωματόδρομο που φεύγει από την πλατεία, θα προσεγγίσετε τη δασική τοποθεσία «Κεραμίδα» με τα θεόρατα πλατάνια, τις ξύλινες γεφυρούλες και τα τρεχούμενα νερά. Το σημείο είναι ειδυλλιακό για ξεκούραση, χαλάρωση και μικρές πεζοπορικές βόλτες. Αυτός είναι ο πλέον ασφαλής, σύντομος και ενδιαφέρων περίπατος που μπορεί να γίνει από την πλατεία του χωριού. Από την «Κεραμίδα», ακολουθώντας για λίγο ακόμη τον στενό χωματόδρομο που τρυπώνει όλο και πιο βαθιά στα δάση των Πιερίων, θα δείτε έναν μικρό καταρράκτη.
Ξεκινώντας και πάλι από την πλατεία του Παλιού Ελατοχωρίου θα προσεγγίσετε με τα πόδια τον αναπαλαιωμένο νερόμυλο, αλλά και διάφορες εντυπωσιακές δασικές τοποθεσίες, κατάφυτες με οξιές, καρυδιές, καστανιές και έλατα. Το περιβάλλον είναι φιλικό, αλλά σε κάθε περίπτωση μην απομακρυνθείτε πολύ μέσα στο δάσος αν δεν έχετε κάποιον μαζί σας που γνωρίζει τα κατατόπια ή αν δεν υπάρχει σημαδεμένο μονοπάτι.
Επίσης κοντά στο Νέο Ελατοχώρι βρίσκεται η θέση «Αγιονέρι». Εδώ, το νερό που τρέχει από την οροφή της εκκλησίας θεωρείται από τους ντόπιους «αγίασμα», αφού πιστεύεται πως σε αυτήν τη θέση ο Αγιος Αντώνιος κήρυξε τον λόγο του Θεού.
Ιδανική διαδρομή σε βατό χωματόδρομο είναι αυτή που ξεκινά από το Νέο Ελατοχώρι και μέσα από μια όμορφη πορεία σε πυκνό δάσος οξιάς καταλήγει στη «Σπηλιά του Γιαγκούλα». Εδώ, σύμφωνα με τον θρύλο, έβρισκε καταφύγιο ο αρχιληστής των αρχών του 20ού αιώνα Φώτης Γιαγκούλας.
Από το χωριό Ρητίνη (5 χλμ. από το Παλιό Ελατοχώρι) ακολουθήστε τον σχετικά βατό χωματόδρομο που οδηγεί στην όμορφη δασική τοποθεσία του καταρράκτη Κρεμαστού. Υπάρχει διαμορφωμένος χώρος απ’ όπου θα δείτε από μακριά τον καταρράκτη να σκορπά τα νερά του πάνω στα βράχια. Αν έχετε όχημα με κίνηση στους τέσσερις τροχούς μπορείτε να συνεχίσετε ώς το ορειβατικό καταφύγιο των Πιερίων που ανήκει στον ΣΕΟ Κατερίνης και βρίσκεται στη θέση Σαρακατσάνα, σε υψόμετρο 1.700 μέτρων.
Κοντινές εκδρομές
Ελατοχώρι – Μηλιά – Σκοτεινά: Πρόκειται για μια όμορφη διαδρομή που μπορείτε να ακολουθήσετε οδηγώντας αποκλειστικά σε ασφάλτινους δρόμους. Με καθαρό καιρό, σε όλη τη διάρκεια της διαδρομής, εκτός από το εκπληκτικό δάσος που αγκαλιάζει από παντού αυτόν τον προικισμένο τόπο, θα σας εντυπωσιάσουν η καταπληκτική θέα και η επιβλητική παρουσία των «θεϊκών» κορφών του Ολύμπου. Από Ελατοχώρι λοιπόν, θα κατηφορίσετε για Ρητίνη και θα συνεχίσετε προς Κάτω Μηλιά και Φωτεινά. Από την Κάτω Μηλιά θα συνεχίσετε -πάντα σε ασφάλτινο οδόστρωμα- προς Σκοτεινά και Φτέρη. Η πορεία είναι ονειρεμένη καθώς εκτυλίσσεται πλάι σε ποτάμι και σε μικρές τεχνητές λίμνες. Φτάνοντας στο χωριό Σκοτεινά (παλιότερα Μόρνα) αξίζει να περιπλανηθείτε για λίγο στις γραφικές γειτονιές, που μετά την αναπαλαίωση αρκετών σπιτιών αρχίζουν ξανά να παίρνουν ζωή, ή να αναζητήσετε το πέτρινο γεφύρι της Μόρνας που βρίσκεται στα ριζά του οικισμού.
Χιονοδρομικό κέντρο – Καταφύγι (μόνο για 4×4): Αν ο καιρός είναι ακόμη καλός, μπορείτε να ρωτήσετε στο σαλέ του χιονοδρομικού κέντρου να σας δείξουν τον δασικό δρόμο που οδηγεί στο χωριό Καταφύγι. Το σύνολο της διαδρομής ξεδιπλώνεται ανάμεσα σε πυκνά δάση οξιάς και μαύρης πεύκης.
Το Καταφύγι βρίσκεται σε υψόμετρο 1.400 μέτρων και είναι από τα πλέον ορεινά χωριά της χώρας. Μέχρι τον Μεσοπόλεμο αριθμούσε περίπου 500 σπίτια και 1.500 κατοίκους που ζούσαν κυρίως από την εκμετάλλευση του πλούσιου δάσους των Πιερίων. Εδώ γεννήθηκε ο διάσημος Ζορμπάς για τον οποίο έγραψε ο Νίκος Καζαντζάκης στο ομώνυμο βιβλίο του. Το 1943, οι Γερμανοί, με σκοπό να καταπνίξουν την έντονη δραστηριότητα στην περιοχή ένοπλων τμημάτων του ΕΛΑΣ, έκαψαν τα σπίτια του. Ακολούθησαν τα δύσκολα χρόνια του Εμφυλίου που απογύμνωσαν πληθυσμιακά και κατέστρεψαν οικονομικά το Καταφύγι.
Σήμερα θεωρείται ένα καλοκαιρινό χωριό, καθώς τον χειμώνα οι περισσότεροι κάτοικοι κατεβαίνουν στα χωριά και στις πόλεις της μακεδονικής πεδιάδας. Στο Καταφύγι υπάρχουν ξενοδοχείο και ταβέρνες.
Διαμονή
● «Vaella Pallas» τηλ. 23510 82955
● «Atrion» τηλ. 23510 82300
● «Πιερίων Μούσες» τηλ. 23510 86000
● «Alseides Boutique Hotel» τηλ. 23510 82812
● «Νικέλλη» τηλ. 23510 82218
● «Διάσελον» τηλ. 23510 82589 & 6932751938
Σημείωση: Στις 28/10 επικοινωνήσαμε με όλους τους ξενώνες και τα ξενοδοχεία που σας παρουσιάζουμε και μας διαβεβαίωσαν ότι λειτουργούν προσφέροντάς ιδιαίτερα ελκυστικές τιμές και τηρώντας όλα τα προβλεπόμενα από την πολιτεία μέτρα για την προστασία των ενοίκων από τον Covid-19. Επειδή τα δεδομένα αλλάζουν συνεχώς φροντίστε να επικοινωνήσετε με τον ξενώνα που θα επιλέξετε προτού ξεκινήσετε.
? Κείμενο – φωτογραφίες: Θοδωρής Αθανασιάδης / viewsofgreece.gr
