Εαρινή απόδραση στη μυθική Περαία Γη

Κοντοστάθηκα για λίγο κάτω από τα ευθυτενή πεύκα που σκιάζουν το ύψωμα της Πέτρας, ψηλά στα Γεράνια όρη, και ατένισα το πανόραμα του Κορινθιακού. 

Εκεί, στο σβήσιμο του ορίζοντα, διαγράφονταν το ακρωτήρι Μελαγκάβι και ο φάρος του.

Η λίμνη Ηραίου με τη γαλάζια πινελιά της άφηνε το δικό της στίγμα ανάμεσα στα βράχια, τα πεύκα και στη δαντελωτή ακτογραμμή της ακτής. 

Αυτή είναι η περίφημη «Περαία Γη» των αρχαίων Ελλήνων, που τη χαρακτήριζαν και ως τόπο «αφνειό» (πλούσιο) για την απαράμιλλη ομορφιά του. 

Εκείνη τη στιγμή μου ήρθαν στον νου αυτά που είχα διαβάσει στην ελληνική μυθολογία για τον μυθικό Πήγασο… Μέσα σε τούτα τα χώματα έχωνε τις οπλές του όταν ερχόταν η ώρα να καλπάσει ψηλά στους αιθέρες, πάνω από ακροβούνια, δάση και ακροθαλασσιές. 

Ομως τώρα πια, στην εποχή της εκλογίκευσης όλων, που φαντασία έχουν μόνο τα παιδιά, η Περαία Γη, απομυθοποιημένη πλέον από τα έργα των ανθρώπων, προσπαθεί με αγωνία να επουλώσει τις πληγές της άναρχης ανάπτυξης των τελευταίων δεκαετιών, αναζητώντας να ξαναβρεί την παλιά της αίγλη και τη φυσική της ομορφιά. 

Με χάρτη και πυξίδα 

Στο δυτικότερο άκρο της αττικής γης, εκεί όπου σμίγουν τα νερά του Σαρωνικού με αυτά του Κορινθιακού κόλπου και σε απόσταση αναπνοής από την πόλη της Κορίνθου, βρίσκεται το πασίγνωστο Λουτράκι, που απέχει 95 χιλιόμετρα από την Αθήνα. 

Κυρίαρχη παρουσία στην τοπιογραφία του στερεοελλαδίτικου τμήματος του νομού Κορινθίας είναι η λίμνη Βουλιαγμένη ή Ηραίου, που σχηματίστηκε σύμφωνα με τους ειδικούς από καθίζηση του εδάφους, πιθανόν μετά από κάποιον ισχυρό σεισμό. 

Μια λίμνη… Βουλιαγμένη 

Η περιοχή της λίμνης Βουλιαγμένης απέχει από το Λουτράκι 13 χιλιόμετρα. Η μικροσκοπική γαλάζια επιφάνεια έχει επίμηκες ωοειδές σχήμα, επιφάνεια περίπου 1,5 τετραγωνικό χιλιόμετρο, πλάτος 1 χλμ., μήκος 2 και μέγιστο βάθος 49 μέτρα, ενώ συγκοινωνεί με τη θάλασσα με διώρυγα πλάτους 6 μέτρων και μήκους περίπου 90 μέτρων, η οποία διανοίχθηκε στα τέλη του 19ου αιώνα. 

Στην περιοχή έχουν έρθει στο φως αρχαιολογικά ευρήματα κυρίως οικισμών γεωργών και ψαράδων, που ανάγονται χρονολογικά στο 3000 π.Χ., αλλά και άλλα από την κλασική και τη ρωμαϊκή περίοδο.

Το σημείο αυτό έχει ανακηρυχτεί «Τοπίο Ιδιαίτερου Φυσικού Κάλλους» με υπουργική απόφαση του 1992. 

Γύρω από τη λίμνη επικρατεί η τυπική μεσογειακή μακία και η χλωρίδα περιλαμβάνει κυρίως δάση από πεύκα (Pinus halepensis) και εκτεταμένες εκτάσεις με πουρνάρια (Quercus coccifera) και σχίνα (Pistacia entiscus).

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον μετά από πρόσφατες μελέτες παρουσιάζει η πανίδα της λίμνης πριν διανοιχθεί η διώρυγα, η οποία μετρούσε 110 είδη γαστεροπόδων, 90 δίθυρα μαλάκια, 4 πολυπλακοφόρα και 3 είδη σκαφοπόδων. 

Το αρχαίο όνομά της ήταν «Εσχατιώτις», που πιθανόν προήλθε από το «Εσχατον Ακρον της αττικής γης», και «Γοργώπις», από τη Γόργη, κόρη του Μεγαρέως και σύζυγο του Κορίνθου, που, συντετριμμένη από τον θάνατο των παιδιών της, αυτοκτόνησε στα νερά της. 

Σήμερα η πανέμορφη αυτή λίμνη αποτελεί τουλάχιστον για το καλοκαίρι δημοφιλή τόπο αναψυχής, όμως στα ομορφότερά της είναι αυτήν την εποχή, με την ησυχία και τα ανθισμένα της τοπία. 

Εδώ λατρευόταν η Ηρα 

Σε ελάχιστη απόσταση από τη γαληνεμένη επιφάνεια της λίμνης Ηραίου, σε σημείο επιβλητικό όπου ο βράχος υποκλίνεται στο γαλάζιο του Κορινθιακού κόλπου και τα πεύκα γέρνουν ευλαβικά πάνω από τα σκορπισμένα αρχαία μάρμαρα, συναντάμε το Ηραίο Περαχώρας. 

Ο αρχαιολογικός χώρος εντοπίζεται ενάμισι χιλιόμετρο δυτικά της λίμνης και λίγο πριν από το ακρωτήρι Μελαγκάβι.

Κάποτε εδώ αναπτυσσόταν ένας αρχαίος παραθαλάσσιος οικισμός αφιερωμένος στην «Ακραία και Λιμενία» Ηρα. 

Σύμφωνα με τα αρχαιολογικά ευρήματα, η λατρεία της θεάς Ηρας άρχισε στη γεωμετρική περίοδο, ενώ το 800 π.Χ. οικοδομήθηκε προς τιμήν της ο πρώτος αψιδωτός ναός. 

Εικάζεται ότι το τελετουργικό της λατρείας της Ηρας γινόταν στο λιμάνι, ενώ στον υπόλοιπο χώρο υπήρχαν κτίσματα για την εξυπηρέτηση των επισκεπτών. 

Εδώ βρισκόταν η «ιερή λίμνη», μια μικρή στέρνα που συγκέντρωνε τα βρόχινα νερά, ενώ ξεχωριστό ενδιαφέρον για τους αρχαιολόγους παρουσιάζει ένα σύστημα με ορύγματα, σήραγγες και υδραυλικές εγκαταστάσεις, των οποίων η ακριβής χρήση δεν έχει ακόμη αποσαφηνιστεί. Εδώ, σύμφωνα με τη δεύτερη σωζόμενη τραγωδία του Ευριπίδη, η δαιμονική Μήδεια έθαψε τα παιδιά της. 

Από την είσοδο σχεδόν του αρχαιολογικού χώρου ξεκινά ένα ανηφορικό αλλά καθαρό μονοπάτι, που καταλήγει στο ναΐδριο του Αϊ-Νικόλα, το οποίο γαντζωμένο σαν στρείδι στον βράχο απολαμβάνει το πανόραμα του Κορινθιακού. 

Ψηλά στα Γεράνεια 

Τα Γεράνεια δεν ήταν ένα άγνωστο στους αρχαίους Ελληνες βουνό. 

Μάλιστα, είναι πολύ πιθανόν να ταυτίζεται με το όρος Αιγίπλαγκτος του Αισχύλου. Στις πλαγιές του είχαν χτίσει φρυκτωρίες-παρατηρητήρια, που με τη χρήση πυρσών (φρυκτός=πυρσός, ώρα=φροντίδα) μετέφεραν σημαντικά μηνύματα, όπως αυτό της άλωσης της Τροίας, στα βασιλικά ανάκτορα των Μυκηνών, εκπληρώνοντας έτσι την υπόσχεση που είχε δώσει ο Αγαμέμνονας στην Κλυταιμνήστρα ότι μόλις κυριεύσουν την ισχυρή πόλη, αυτή θα το μάθαινε στο Αργος μέσα σε μια μέρα! 

Αν και τα Γεράνεια (ψηλότερη κορυφή 1.351 μ.) έχουν ταλαιπωρηθεί πολύ τα τελευταία χρόνια από τη μάστιγα των πυρκαγιών, διατηρούν παρ’ όλα αυτά εκτεταμένα δάση από πεύκα και πυκνές συστάδες από κεφαλληνιακή ελάτη σε υψόμετρο μεγαλύτερο των 800 μέτρων.

Ακόμη, υπάρχουν πλατάνια, βελανιδιές, πουρνάρια, αλλά και πλαγιές που λόγω της υπερβόσκησης είναι πλέον καλυμμένες μόνο με είδη μεσογειακής μακίας. Συνολικά έχουν καταγραφεί 950 είδη και υποείδη φυτών. 

Η πανίδα του βουνού θεωρείται υποβαθμισμένη. Ωστόσο υπάρχουν ακόμα αλεπούδες, λαγοί, ασβοί και το σπάνιο πια τσακάλι. 

Τα δάση των Γερανείων συμπεριλαμβάνονται στις χαρακτηρισμένες περιοχές NATURA 2000. Από αυτό το βουνό πηγάζουν τα ιαματικά νερά του Λουτρακίου και το ομώνυμο επιτραπέζιο μεταλλικό νερό. 

Οταν ο ήλιος φεύγει, ο φάρος ξυπνά 

Από τον Μάιο ήδη μπορείτε να χαρείτε τις βουτιές σας στα ρηχά, απάνεμα νερά της Βουλιαγμένης, να λιαστείτε στις προσήλιες αμμουδιές, να απολαύσετε το φαγητό σας στα ταβερνάκια που απλώνουν τα τραπεζάκια τους πάνω στην ακρολιμνιά ή κάτω απ’ τον ίσκιο των πεύκων και των λιόδεντρων σερβίροντας φρέσκο ψάρι.

Λίγα εξοχικά σπίτια και μικρά τουριστικά συγκροτήματα αποτελούν τη μόνη μέχρι στιγμής παραλίμνια οικοδομική δραστηριότητα. 

Λίγο πιο δυτικά, ο ασφάλτινος δρόμος περνά από τον αρχαιολογικό χώρο και τερματίζει μπροστά στο ακρωτήριο Μελαγκάβι, όπου δεσπόζει ο παλιός πέτρινος φάρος που σηματοδοτεί τα βράχια της Περαίας Γης από το 1897.

Ο φάρος συνέχισε να λειτουργεί αδιάλειπτα από την κατασκευή του ώς τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και από τότε παρέμεινε σβηστός μέχρι το 1947, ενώ ηλεκτροδοτήθηκε πρόσφατα, μόλις το 1982. 

Στην άκρη του μονοπατιού διακρίνεται η λιθοδομή αρχαίου τείχους το οποίο πιθανόν προστάτευε το Ηραίον και το λιμάνι του. 

Οταν ο ήλιος δύει και ο ορίζοντας σβήνει φλογισμένος στην άκρη του κόλπου αποχαιρετώντας την πανέμορφη Περαία Γη, οι πανάρχαιες πέτρες ροδίζουν στον ζεστό, γλυκό χαιρετισμό του τελευταίου φωτός και καθώς κατεβαίνει η αυλαία της μέρας, ο φάρος «ξυπνάει» και αρχίζει να αναβοσβήνει το λαμπερό του φως δηλώνοντας την παρουσία του στα διερχόμενα πλοία ώς το επόμενο πρωί. 

 Διαμονή 

Η περιοχή ενδείκνυται για μονοήμερες αποδράσεις. Επιπλέον υπάρχουν πολλά μικρά ή μεγαλύτερα εξοχικά σπίτια και βίλες που διατίθενται προς ενοικίαση μέσω γνωστών διεθνών ιστοσελίδων.

Για ξεχωριστή διαμονή θα αναφέρουμε τα: 

● «Βίλλα Αρμονία», πολυτελές συγκρότημα διαμερισμάτων εφοδιασμένο με πιστοποίηση green key, τηλ. 6937363330  

● «Mantas bay aptms», 10 αυτόνομα και ευρύχωρα διαμερίσματα κοντά στη λίμνη, τηλ. 27410 91220 

 Κείμενο & φωτογραφίες: Θοδωρής Αθανασιάδης/ viewsofgreece.gr