Πρόκειται για δεκατέσσερα ποιήματα, διακριτής ειδολογικής ταυτότητας, υποδειγματικά πολιτογραφημένα στη γλώσσα μας από τον διακεκριμένο ποιητή και, ως γνωστόν, πολύπειρο, ευρηματικό μεταφραστή Νάσο Βαγενά. Ανήκουν στη συλλογή, η οποία φέρει τον εμφανώς βιβλικό και δη καινοδιαθηκικό τίτλο With Signs Following, Two Rivers Press, 2024, του ομότιμου καθηγητή της Νεοελληνικής και Συγκριτικής Φιλολογίας Ντέιβιντ Ρικς (γενν. 1959). Τόσο ο ιδιαίτερα κατατοπιστικός, εξασέλιδος πρόλογος, όσο και οι καθόλα χρηστικές σημειώσεις υποστηρίζουν ενεργά την πληρέστερη πρόσληψη του πολύσημου, σαφώς αισθητικά αποκρυσταλλωμένου, εμφανώς γλωσσικά προωθημένου αυτού έργου. Μετά τους πειραματισμούς του μοντερνισμού και των συμπαρομαρτούντων, μετά τις παλινδρομήσεις στο πεδίο του στιχικού δράματος, η εξέλιξη της ποιητικής λειτουργίας προσφέρει εμπεδώσεις στον χώρο των ιδιαίτερα απαιτητικών εφαρμογών, όπως είναι η προκείμενη λεκτική κατάθεση αισθητικών προσαρμογών.
Στα κύρια χαρακτηριστικά της γνωρίσματα, μεταξύ άλλων, συγκαταλέγονται: α) η πρόσφορη αξιοποίηση επίλεκτων μορφολογικών τρόπων, όπως είναι φέρ’ ειπείν οι όροι και οι επιβεβλημένες συνθήκες της καταστατικής ποιητικής προσωδίας, β) η οριακή πύκνωση του εκάστοτε νοήματος, γ) η επαρκώς προγραμματισμένη δράση των ιδιωτικών συμβόλων ως κατεξοχήν προσοντούχων φορέων του μηνύματος, δ) η λυσιτελής, ευφυώς στρατευμένη ρηματική παρέμβαση ως να ήταν ο αναγκαίος, ο βασικός συντελεστής μιας ριζικής διάψευσης, ε) η επιμελής συγκλήρωση καθοριστικών ιδεοτύπων, στ) η προβολή ορισμένων πτυχών της αποχαλίνωσης ενός εν πολλοίς βέβηλου κόσμου, όπως π.χ. είναι οι περιώνυμες «εθνοκαθάρσεις», ζ) η ωφελιμιστική επεξήγηση του ποιητικού διαβήματος, η) οι διαδοχικές εμφανίσεις ενός εμμενούς, λεκτικά αυτοελεγχόμενου συναισθηματικού υλικού, θ) ο διάχυτος ηθικός προοπτικισμός, ι) οι συχνά πυκνά απρόοπτες καταλήξεις αναστοχαστικών αφορμών, ια) η συντονισμένη παρεμβολή συναρπαστικών συνδηλώσεων, ιβ) η συστηματική αναγωγή από τον ατομικό χωροχρόνο σ’ εκείνο των πολλών, ιγ) η υπογράμμιση της επαπειλούμενης γενικής φθοράς των όντων, ιδ) η αποτύπωση της όποιας δεδομένης υφής του πραγματικού σε ισότιμη πάντα βάση με το αναπόφευκτο, αντιστικτικό φαντασιακό, ιε) η εμφανής προαγωγή της απαραίτητης δυνατότητας πολλαπλών διερμηνειών ενός και μόνο γεγονότος σε καθαρά, οίκοθεν νοείται, νιτσεϊκό πλαίσιο τακτικής, ιστ) η έμμεση πλην σαφής υπεράσπιση της ενδεχόμενης ενότητας του παντός, ιζ) η σταδιακή ανακύκληση σημαδιακών ιστορικών περιστατικών από τη διεθνή σκηνή, συμπεριλαμβανομένων ορισμένων μάλιστα που αφορούν τον ρωσικό Εμφύλιο μετά το 1917, ιη) η πλήρης αξιοποίηση του ποιητικού χρονότοπου, ιθ) η ενδελεχής συναίρεση του συγκινησιακού εκθέματος με τη συντονισμένη αρωγή των συλλαβικών συνταγμάτων και κ) η επαναδιαπραγμάτευση των μέτρων και των σταθμών του νεωτερικού δημιουργικού ιδιώματος.
Μεταφράζοντας από μια γλώσσα, όπως είναι η προκείμενη αγγλική, κατά τα ήμισυ τουλάχιστον γαλλική, η οποία, μεταξύ άλλων, δεν έχει αποφασίσει ώς τις μέρες μας να υιοθετήσει κάποια άρθρα για τα γένη των ουσιαστικών της, αρκούμενη σε ένα όντως παιδιάστικο τραύλισμα the- the- the κοκ, είναι επόμενο να απαιτείται η πλήρης ετοιμότητα του εκασταχού εκάστοτε μεταφραστή. Από την πρώτη κιόλας απόπειρα. Οι δυσκολίες εν ολίγοις είναι πολλών ειδών. Οι θανάσιμοι αγγλισμοί φέρ’ ειπείν συνιστούν τις συνήθεις ναρκοθετήσεις, που είναι έτοιμες ανά πάσα στιγμή να ξετινάξουν το μεταφραστικό προϊόν. Συγκρατώ επίσης ότι «οι λέξεις δεν έχουν την πραγματικότητα που εκφράζουν εφ’ όσον είναι ξένες στην πραγματικότητα των πραγμάτων, στο φυσικό πραγματικό βάθος, αφού ανήκουν στην πλαστή πραγματικότητα, δηλαδή στον κόσμο των ανθρώπων, που έχει αποσπαστεί από το Είναι κι έχει γίνει εργαλείο στα χέρια των ανθρώπων[…]Δεν υπάρχει όμως τίποτα πιο ξένο για το δέντρο από τη λέξη δέντρο, όπως τη μεταχειρίζεται η καθημερινή γλώσσα. Είναι μια λέξη που δεν ονομάζει, δεν παριστάνει τίποτα, δεν σώζεται μέσα της τίποτα, δεν είναι καν λέξη αφού, μόλις χρησιμοποιείται, εξαφανίζεται, ως εκ θαύματος» (βλ. Μορίς Μπλανσό, Ο χώρος της λογοτεχνίας, Εκδόσεις Εξάντας, 1994).
Λαμβάνοντας υπ’ όψιν τα παραπάνω, αντιλαμβάνομαι ότι κατ’ ανάγκην ο μεταφραστής ακόμη μια φορά πέρασε κυριολεκτικά ανάμεσα από τη Σκύλλα της καταπάτησης του έργου-ινδάλματός του και τη Χάρυβδη της ανενδοίαστης, της απροκάλυπτης παραποίησής του, επικαλούμενος καθ’ οδόν καθαρά υποκειμενικά κριτήρια. Κοντολογίς, αυτό που εντέλει μας προσφέρει σήμερα αλώβητος ο Νάσος Βαγενάς φρονώ ότι όντως συνιστά μια συναρπαστική και άλλο τόσο ακριβοδίκαιη, σεβαστική και παραγωγική διαχείριση των Σημείων των καιρών. Ξεπέρασε, εκτός των άλλων, όλους τους υφάλους της ψευδοπιστής απόδοσης αλλά και τις παγίδες της εγωτικής, ολικής ή μερικής «ανακαίνισης» του δοσμένου πρωτοτύπου.
