Tα κινήματα των γυναικών σε όλο τον κόσμο ξαναβγαίνουν στο προσκήνιο, από την Αμερική μέχρι τη Μαδρίτη και από το Δουβλίνο μέχρι την Αργεντινή. Διεκδικούν «ίση αμοιβή για ίση εργασία», νομιμοποίηση των εκτρώσεων, να μπει τέλος στον σεξισμό και τις διακρίσεις, που στρώνουν τον δρόμο για ένταση των σεξουαλικών παρενοχλήσεων στους χώρους εργασίας και όχι μόνο. Ολες αυτές οι αντιδράσεις ξεφεύγουν πλέον από το ατομικό και γίνονται συλλογικές. Στις αρχές του μήνα, οι εργάτες και οι εργάτριες της Google κατέβηκαν σε απεργία για να διαμαρτυρηθούν για τον τρόπο με τον οποίο η εταιρεία χειρίζεται ζητήματα σεξιστικής συμπεριφοράς στους χώρους δουλειάς.
Είμαστε πλέον σε μία περίοδο που η κάθε σεξουαλική παρενόχληση αντί να κρύβεται κάτω από το χαλί δημοσιοποιείται και μετατρέπεται σε κίνημα όπως το #Metoo στην Αμερική ή #Ustoo στην Ιαπωνία.
Στην Ελλάδα, όπου η διαφορά των συνολικών αποδοχών μεταξύ των δύο φύλων φτάνει το 45,2%, ενώ ο ευρωπαϊκός μέσος όρος βρίσκεται στο 41,1%, οι γυναίκες αποτελούν σχεδόν το μισό της εργατικής τάξης. Οι εργαζόμενες βρίσκονται στην πρώτη γραμμή όλων των αγώνων ενάντια στα μνημόνια, για αυξήσεις, προσλήψεις, ενάντια στις περικοπές στις κοινωνικές δαπάνες που επηρεάζουν πρώτα αυτές.
Για παράδειγμα, αυτή την εβδομάδα οι καθαρίστριες στα δημόσια σχολεία, ένας κατεξοχήν γυναικείος κλάδος, κατέβηκαν σε 48ωρη πανελλαδική απεργία με αιτήματα που θα έπρεπε να είναι αυτονόητα: ένταξη στα Βαρέα και Ανθυγιεινά Επαγγέλματα και μονιμοποίησή, αφού καλύπτουν την πάγια και διαρκή ανάγκη της καθαριότητας των σχολείων. Μέσα στον Οκτώβρη -Νοέμβρη είχαμε μία σειρά απεργίες με τις γυναίκες να πρωτοστατούν, όπως στα νοσοκομεία, στο Βοήθεια στο Σπίτι, την 24ωρη της ΑΔΕΔΥ την περασμένη εβδομάδα.
Το βιβλίο «Η Πάλη για την Απελευθέρωση των Γυναικών», γραμμένο από τη Μαρία Στύλλου, στέκεται σε όλα τα ζητήματα που έχουν ανοίξει οι μάχες των γυναικών για την απελευθέρωση και τα αντιμετωπίζει από τη σκοπιά του μαρξισμού, ανατρέχοντας στον Μαρξ και τον Ενγκελς, στη Ρώσικη Επανάσταση και στον Μάη του 1968. Εξηγεί ότι η καταπίεση των γυναικών δεν έχει να κάνει με «φυσιολογικές» διαφορές που υπάρχουν ανάμεσα στα δύο φύλα ή σε πατριαρχικές αντιλήψεις που υπάρχουν στα μυαλά των αντρών, αλλά συνδέεται άμεσα με την εμφάνιση των πρώτων ταξικών κοινωνιών και του ίδιου του συστήματος που λέγεται καπιταλισμός.
Σήμερα, στην περίοδο της οικονομικής κρίσης, της ανεργίας, των εξαντλητικών ωρών εργασίας για αμοιβές-ψίχουλα, της τετράωρης δουλειάς χωρίς συλλογική σύμβαση, μεγαλώνει η εκμετάλλευση της εργατικής τάξης και παράλληλα μεγαλώνει η καταπίεση που βιώνουν οι γυναίκες στη δουλειά και στην οικογένεια. Οσο το κοινωνικό κράτος διαλύεται για χάρη της εξασφάλισης των πλεονασμάτων, τόσο μεγαλύτερα βάρη πέφτουν στην οικογένεια, που μετατρέπεται πότε σε ιδιωτικό φροντιστήριο και πότε σε ιδιωτικό ιατρείο και έτσι η γυναίκα μετατρέπεται όλο και περισσότερο σε έναν σύγχρονο «αχθοφόρο» της οικογένειας.
Το βιβλίο εκτός από το να δίνει πολύτιμες εξηγήσεις, προτείνει και τρόπους πάλης. Η μάχη ενάντια στον σεξισμό χρειάζεται και μπορεί να γίνει υπόθεση όλης της εργατικής τάξης. Μέσα από τους κοινούς αγώνες, μέσα από τα συνδικάτα και τα κινήματα, άντρες και γυναίκες διαμορφώνουν πολύτιμες εμπειρίες και την ίδια στιγμή αρχίζουν να βάζουν σε αμφισβήτηση όλα τα ιδεολογήματα που καλλιεργεί η κυρίαρχη τάξη.
Η καλύτερη απόδειξη είναι ότι οι μεγάλες κατακτήσεις των γυναικών κερδήθηκαν μέσα από μεγάλα κινήματα που άλλαξαν τη ροή της Ιστορίας. Η Ρώσικη Επανάσταση δείχνει τον δρόμο. Από την καθιέρωση για πρώτη φορά της δωρεάν και ασφαλούς έκτρωσης, το 1920 στη Ρωσία, μέχρι το αυτόματο διαζύγιο, την καθιέρωση ίσης αμοιβής για ίση εργασία, κατάργηση των διακρίσεων ανάμεσα σε «νόμιμα» και «εξώγαμα» παιδιά. Η φλόγα της Ρώσικης Επανάστασης που εξαπλώθηκε στη Γερμανία το Νοέμβρη του 1918, ανάγκασε τη Γερμανική κυβέρνηση να αναγνωρίσει για πρώτη φορά στην Ιστορία το δικαίωμα ψήφου στις γυναίκες στο Σύνταγμα της Δημοκρατίας της Βαϊμάρης.
Η δύναμη που μπορεί να απελευθερώσει τις γυναίκες, 100 χρόνια μετά, είναι η δυναμική της ενότητας της εργατικής τάξης και των επαναστάσεών της και είναι μία πάλη που αξίζει να δοθεί με τις γυναίκες μπροστά. Το βιβλίο της Μαρίας Στύλλου, που η παρουσίασή του θα γίνει στην ΕΣΗΕΑ την ερχόμενη Πέμπτη 29 Νοέμβρη, αποτελεί μια πολύτιμη βοήθεια τόσο για την κατανόηση της γυναικείας καταπίεσης, όσο και για την πάλη ενάντια στις σεξιστικές επιθέσεις ενός συστήματος σε κρίση και τους αγώνες για την απελευθέρωση των γυναικών σήμερα.
*Δημοτική σύμβουλος Νίκαιας-Ρέντη
