Δεν είμαι πια σίγουρος πότε ο κόσμος μας σταμάτησε να βγάζει νόημα. Αυτό όμως που ξέρω είναι ότι καθώς ο καιρός περνά βγάζει όλο και λιγότερο. Η μεταπολεμική συνθήκη με τις βεβαιότητες που παρείχε μια ισορροπία τρόμου και η μετασοβιετική συνθήκη με την εμβάθυνση της βεβαιότητας αυτής (για τον δυτικό κόσμο) μοιάζουν να έχουν κουρελιαστεί. Ακόμη και τα πρώτα χρόνια των πολυκρίσεων ζούσαμε με τις βεβαιότητές μας. Με τη βεβαιότητα πως ο κόσμος δεν αλλάζει παρά μόνο μετατρέπεται, με τη βεβαιότητα της γεωγραφικής κατανομής, με τη βεβαιότητα της ειρήνης σε έναν κόσμο όπου ο πόλεμος ήταν κάτι το οποίο συνέβαινε μακριά και με συγκεκριμένους (έστω υποκριτικούς) όρους, με τη βεβαιότητα της συλλογικής επιβίωσης ως συλλογικό αυτονόητο.
Ολα αυτά δεν μοιάζουν να ισχύουν πια. Ουκρανία, Παλαιστίνη, Βενεζουέλα, αύριο Γριλανδία, μεθαύριο ποιος ξέρει. Περιφρόνηση κάθε διεθνούς δικαίου, περιφρόνηση συμφωνιών, γεωπολιτική αναταραχή μεγάλης κλίμακας. Γυρνάμε πίσω στο παρελθόν προσπαθώντας να βρούμε όσα το παρόν δεν μας προσφέρει. Υπάρχει συχνά κάτι το απλουστευτικό στις ιστορικές αναλογίες. Μια καλόπιστη ευκολία που μας οδηγεί σε βιαστικά συμπεράσματα. Είναι οι στιγμές που αναζητούμε καταφύγιο στην Ιστορία αναζητώντας στην πραγματικότητα συμπεράσματα τα οποία έχουμε ήδη εξαγάγει. Οικείες κωδικοποιήσεις ανασύρονται από το παρελθόν για να επεξηγήσουν το παρόν μας. Στις περιπτώσεις αυτές ξεχνάμε να εντοπίσουμε την ουσία των πραγμάτων. Περιοριζόμαστε σε εκδηλώσεις της ουσίας αυτής, σε δευτερεύουσες εκφάνσεις. Αν όμως τόσο η ουσία όσο και οι εκφάνσεις της συναντούν την ταύτιση στην ιστορική μας αναλογία, αυτό σημαίνει πως μάλλον η αναλογία αυτή ισχύει.
Το να συγκρίνει κανείς τον Τραμπ με τον Χίτλερ ουσιαστικά μοιάζει με έναν τρόπο περισσότερο να τον απαξιώσεις ηθικά παρά να τον ερμηνεύσεις. Και όμως, η εξωτερική πολιτική των τελευταίων μηνών θυμίζει σε μεγάλο βαθμό αυτή του Γ’ Ράιχ πριν από τον Δεύτερο Παγκόσμιο: οι ΗΠΑ περιφρονούν τη διεθνή νομιμότητα και τις συμφωνίες που έχουν υπογράψει, τον ΟΗΕ, το ΝΑΤΟ κτλ – η ναζιστική Γερμανία αποχωρεί από την Κοινωνία των Εθνών το 1933. Η ναζιστική Γερμανία προσαρτά εδάφη που περιγράφει ως δικαιωματικά δικά της, προσαρτά την Αυστρία το 1938 και λίγους μήνες μετά τη δυτική Τσεχοσλοβακία, με τη συμφωνία μάλιστα των αποβλακωμένων λοιπών ευρωπαϊκών δυνάμεων. Τόσο η προσάρτηση όσο και η αποβλάκωση των μέχρι χθες εταίρων θυμίζουν ακριβώς τις μέρες που ζούμε.
Αν όμως αυτές είναι οι εκφάνσεις, μπορούμε να βρούμε μια αντιστοιχία σε σχέση με την πολιτική Τραμπ που να επιβεβαιώνει αυτή την αναλογία; Νομίζω πως δυστυχώς ναι. Τα πρόσφατα γεγονότα στο εσωτερικό των Ηνωμένων Πολιτειών, οι δηλώσεις και γενικότερα ο τρόπος που κινείται το αποδεικνύουν. Βαθύς ρατσισμός και μισαλλοδοξία, στοχοποίηση κοινωνικών και φυλετικών ομάδων, αναφορά σε ένα χαμένο μυθικό παρελθόν (MAGA), η Αρχή του ενός όχι μόνο ως πρακτική αλλά πια ως δόγμα, τόσο στις εσωτερικές αποφάσεις όσο και σε κινήσεις όπως αυτή στη Βενεζουέλα, περιφρόνηση του Κογκρέσου κτλ, η οργανωμένη βία ως ταυτοτικό χαρακτηριστικό μέσα από οργανωμένες ομάδες που τρομοκρατούν τόσο τους στοχοποιημένους πληθυσμούς όσο και τον γενικότερο πληθυσμό (η αναλογία της ICE και των Φράικορπς δεν είναι τυχαία, άλλωστε πολλοί από τους πράκτορες της ICE είναι διάστικτοι από ναζιστικά τατουάζ).
Η ουσία λοιπόν βρίσκει την αντιστοιχία της με τον ίδιο τρόπο που τη βρίσκουν και οι εκφάνσεις της. Η Ιστορία μοιάζει να επιβεβαιώνει. Αυτό που ξημερώνει είναι μια σκοτεινή εποχή, μια εποχή βίας, αποσταθεροποίησης, χυδαίας δύναμης και ασυγχώρητης αδυναμίας. Ο κόσμος αυτός είναι ένας οικείος κόσμος, βγαλμένος από τους εφιάλτες της Δύσης, τους εφιάλτες που η Δύση επέτρεψε να δημιουργηθούν.
-320x213.jpg)
