Είμαστε στην περιοχή του παλιού Χρηματιστηρίου, στην πάνω πλευρά από τα πολύβουα Λαδάδικα.
Τα κεπέγκια των καταστημάτων είναι κατεβασμένα, ο φθινοπωρινός αέρας σέρνει ξερά φύλλα στις εισόδους κλειστών γκαλερί.
Τα φώτα είναι λιγοστά, οι σκιές μπερδεύονται κι εσύ σταματάς ξαφνικά σ’ ένα σκηνικό που βγήκε από κάποια ιστορία του Φανταστικού.
Ενα μεγάλο κηροπήγιο, ένας καναπές, μια φθαρμένη κούκλα και μια μεγάλη κορνίζα τυλιγμένη με μαύρο ύφασμα σε προϊδεάζει γι’ αυτό που θα συναντήσεις μετά.
Βρίσκεσαι μπροστά στο Μπενσουσάν Χαν, στην καρδιά του ιστορικού κέντρου της Θεσσαλονίκης που ζει το δικό της Halloween εμπλουτισμένο με το άρωμα αυτής της πολυπολιτισμικής μυστηριώδους πόλης που ποτέ δεν έπαψε να μεταμορφώνεται μπροστά σου.
Το Μπενσουσάν Χαν –η λέξη Χαν σημαίνει στα περσικά ξενώνας- είναι ένα από τα πανδοχεία που κάποτε φιλοξενούσαν για μικρό διάστημα ταξιδιώτες.
Το συγκεκριμένο κτίριο θεμελιώθηκε το 1810 και πρώτο του ιδιοκτήτη είχε τον εβραϊκής καταγωγής έμπορο Σαμουήλ Μπενσουσάν.
Με το πέρασμα των χρόνων αλλάζει ιδιοκτήτες και μετά το 1890 αλλάζει και χρήση.
Ετσι από πανδοχείο γίνεται υφασματάδικο, κατάστημα μπαχαρικών και η τελευταία του γνωστή χρήση τη δεκαετία του 1970 είναι ως τελωνειακό γραφείο.
Οι σημερινοί διαχειριστές και ο καλλιτεχνικός διευθυντής τού Μπενσουσάν Χαν, Στέλιος Ντοκούζ, το οποίο πλέον διατίθεται για συγκεκριμένης αισθητικής εκδηλώσεις, συνέβαλαν στην οργάνωση μιας ιδιαίτερα ατμοσφαιρικής βραδιάς μυστηρίου.
Φυσικά διοργανώτρια της 1ης Ατμοσφαιρικής Βραδιάς Μυστηρίου στη Θεσσαλονίκη ήταν η ομάδα του περιοδικού Mystery, ένα περιοδικό των εκδόσεων Αρχέτυπο που συμπλήρωσε ήδη 10 χρόνια κυκλοφορίας σε όλη την Ελλάδα με αφετηρία τη Θεσσαλονίκη.
Ανεβαίνουμε τις ξύλινες σκάλες. Κηροστάτες οδηγούν τα βήματά μας, ενώ από κάπου ψηλά ακούγεται μια φωνή που ρίχνει φως στα σκοτεινά νεοκλασικά της Βασιλίσσης Ολγας, στις σκιές και τους παράξενες φωνές που ακούγονται από τα τείχη της πόλης, στην ομίχλη που σηκώνεται μαζί με το πούσι από τον Θερμαϊκό τον χειμώνα, στις διηγήσεις για τα φαντάσματα στο νεκροταφείο της Ευαγγελίστριας και του Δενδροποτάμου… στα παράξενα σύμβολα που βρίσκονται σε κάθε γωνιά της πόλης, ίχνη που οδηγούν σε μιαν άλλη πραγματικότητα, ακριβώς δίπλα σου.
Η συγγραφέας Μαρία Ράπτη διηγείται και οι επισκέπτες κάθονται κάτω σε χώρους σκοτεινούς αλλά ανέλπιστα φιλόξενους. Το ίδιο το κτίριο είναι ένα ζωντανό έργο τέχνης.
Την εκπληκτική διακόσμηση ανέλαβε η δημιουργική ομάδα «Χειροποίηση» ενώ, όπως λέει ο υπεύθυνος επικοινωνίας των εκδόσεων Αρχέτυπο και μέλος της ομάδας Mystery, Χρήστος Ελμάζης, για την όλη εκδήλωση εργάστηκε ένας ολόκληρος «στρατός» από καλλιτέχνες και δημιουργικές ομάδες της πόλης που αγαπούν το μυστήριο.
Το Μπενσουσάν Χαν γέμισε με ανθρώπους κάθε ηλικίας που περιδιάβαιναν στους χώρους, παρακολουθούσαν την ταινία «Chrisallis» σε πρώτη προβολή από τους Γιάννη Κωνσταντινίδη και Γιώργο Χουρίδη, άκουσαν για τη «μαγική τέχνη της γραφής» από τον λογοτέχνη Τρύφωνα Σημάδη και παρακολούθησαν τον μαραθώνιο ανάγνωσης διηγήσεων τρόμου και μυστηρίου με αφηγήτρια τη σκηνοθέτρια Βαρβάρα Δουμανίδου μέχρι πολύ μετά τα μεσάνυχτα.
«Στο περιοδικό Mystery λέμε ότι μυστήριο βρίσκεται παντού. Το μυστήριο για εμάς είναι μια διαχρονική ανάγκη του ανθρώπου.
»Και μπορεί σήμερα, με την επέλαση της τεχνολογίας, τις υπερσύγχρονες πόλεις μας και την ώς ένα σημείο προβλέψιμη καθημερινότητά μας, να έχουμε “εξορίσει” τις δοξασίες των παλιών, τις ιστορίες με τις νεράιδες και τα ξωτικά, τα στοιχειωμένα δάση και τους αλαφροΐσκιωτους των χωριών που έβλεπαν τα δικά τους, ωστόσο το μυστήριο δεν έχει χαθεί. Απλά έχει αλλάξει μανδύα και μορφή.
»Πλέον οι θρύλοι έχουν εναρμονιστεί με το νέο μας περιβάλλον και έγιναν αστικοί, οι ιστορίες που σκαρώνουμε για να ανατριχιάσουμε έχουν εντάξει τα μηχανήματα και τα gadget μας (ghost in machine), ενώ όταν γίνεται μια διακοπή ρεύματος ή όταν ξυπνάμε τυχαία μέσα στη νυχτερινή σιωπή, συχνά όλοι οι πανάρχαιο φόβοι μας ζωντανεύουν. Το μυστήριο λοιπόν είναι παντού, καθώς και η ιδιαίτερη εκείνη έμπνευση που το συνοδεύει.
»Αρκεί να το παρατηρούμε, να το διαβάζουμε και να το αναζητούμε», λέει ο Χρήστος Ελμάζης.
Τα φώτα χαμηλώνουν κι άλλο. Το σκοτάδι απορροφά σχεδόν τα πάντα.
Μόνο ένα φως κεριού αντανακλάται μαζί με την απάντηση του Χρήστου στην ερώτηση «Γιατί στρεφόμαστε στο μυστήριο;»:
«Ο Αϊνστάιν κάποτε είχε πει ότι το μυστήριο είναι η σπουδαιότερη εμπειρία που μπορεί να έχει ο άνθρωπος. Στρεφόμαστε στο μυστήριο γιατί εκεί βρίσκεται μια υπόσχεση ανυπέρβλητης ελευθερίας. Ξέρετε, ο νους μας θέλει συνεχώς να οργανώνει, να κατηγοριοποιεί και να βάζει σε κουτάκια τα πάντα. Η αλήθεια όμως είναι ότι ζούμε σε έναν πολύ πολύ παράξενο και απρόβλεπτο κόσμο. Ετσι τον περιγράφουν όλες οι αρχαίες παραδόσεις, οι μυθολογίες και τα οράματα των προγόνων μας, έτσι τον περιγράφει και η σύγχρονη επιστήμη που αρχίζει να ρίχνει φευγαλέες ματιές στην ουσία του.
Αρα στρεφόμαστε στο μυστήριο για να έρθουμε σε επαφή με κάτι δομικό και πρωταρχικό. Το μυστήριο μας υπόσχεται ότι υπάρχουν άπειρες δυνατότητες, ότι η αυτοκρατορία της λογικής κάπου τελειώνει και από εκεί και πέρα απλώνονται οι αχανείς εκτάσεις της φαντασίας. Μια τέτοια υπόσχεση είναι ικανή να μας γεμίσει δέος και ανατριχίλα…».
