Στους δύσκολους καιρούς που ζούμε η εικόνα των λουκέτων σε κάθε λογής καταστήματα, από εστιατόρια μέχρι βιβλιοπωλεία, αποτελεί δυστυχώς τον κανόνα. Λίγες είναι οι φωτεινές εξαιρέσεις. Είναι επιχειρήσεις που άντεξαν στο πέρασμα του χρόνου, οι περισσότερες εστιατόρια και ταβέρνες. Διατηρώντας αναλλοίωτη την ποιότητα και τον παραδοσιακό-ιστορικό χαρακτήρα τους κατάφεραν να επιζήσουν, ορισμένα ακόμη και για 150 χρόνια. Οι Νησίδες έκαναν ένα μικρό οδοιπορικό στην Αθήνα και σας τα παρουσιάζουν.
Η βόλτα μας ξεκινά από την καρδιά της πόλης και την οδό Βουλής όπου συναντάμε το υπεραιωνόβιο φουρνάκι «Αριστον», το οποίο είναι πάντα γεμάτο από Αθηναίους που σπεύδουν να γευτούν τις παραδοσιακές τυρόπιτες και τις άλλες πίτες και γλυκά που παρασκευάζει.
Οι τυρόπιτες κουρού, το «σήμα κατατεθέν» της επιχείρησης, βασίζονται σε μία αρχαία -στην κυριολεξία- συνταγή που προέρχεται από τον Χρυσό Αιώνα του Περικλή τον «τυρών άρτο».
Οπως μας εξήγησε ο διευθυντής του καταστήματος Θόδωρος Παναγιωτόπουλος, η παρασκευή της γινόταν με τυρί Κύθνου ή χλωρό τυρί Χερονήσου, ενώ η ονομασία κουρού έχει τη ρίζα της στα βυζαντινά χρόνια και προέρχεται από την ομώνυμη τουρκική λέξη που σημαίνει στεγνή χωρίς λάδι.
Η λειτουργία του ξεκίνησε το 1910 στην καρδιά της πόλης σε μια περίοδο όπου οι αγρότες είχαν αρχίσει να μετατρέπονται σταδιακά σε αστούς.
Το «17»
Στον οδό Λυκαβηττού στο Κολωνάκι βρίσκεται ένα από τα καλύτερα και πλέον ιστορικά gourmet εστιατόρια της Αθήνας. Πρόκειται για το «17» το οποίο συμπληρώνει σχεδόν 60 χρόνια παρουσίας (άνοιξε το 1958) και πήρε το όνομά του από την οδό Βουλής αρ. 17 όπου πρωτοξεκίνησε τη λειτουργία του.
Οπως μας είπε ο ιδιοκτήτης του Φώτης Κιρκάδης από το «17», που μετακόμισε το 1992 στη σημερινή του διεύθυνση, έχουν περάσει δεκάδες πολιτικοί, καλλιτέχνες και δημοσιογράφοι, μεταξύ των οποίων ο Ψαθάς, ο Παλαιολόγος, ενώ στη δεκαετία του ’60 στο εστιατόριο έφαγαν ο Σινάτρα, ο Ωνάσης, ο Νιάρχος, ο Μάρλον Μπράντο και η Σοφία Λόρεν.
Ο «Ορειβάτης»
Ογδόντα χρόνια ιστορίας χειροποίητου παπουτσιού συμπληρώνει ο «Ορειβάτης» που ξεκίνησε από τσαγκαράδικο λίγο πριν ξεσπάσει ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος (1936). Ο τότε ιδιοκτήτης του Δημήτρης Λαμπρόπουλος άρχισε να κατασκευάζει με περισσή τέχνη και μεράκι, εκτός τα παραδοσιακά σανδάλια, και ορειβατικά άρβυλα, τα οποία δεν υπήρχαν τότε προκατασκευασμένα στο ελεύθερο εμπόριο.
Οπως μας εξήγησε η σημερινή ιδιοκτήτρια και εγγονή του, Χαρίκλεια Πανέ, σήμερα δεν φτιάχνει άρβυλα, παρά μόνο σανδάλια, τα οποία αποτελούν ένα εξαιρετικά προσφιλές είδος υποδήματος για τα εκατομμύρια των τουριστών που κατακλύζουν κάθε χρόνο την οδό Πανδρόσου.
«Zonar’s»
Οταν ο ομογενής από την Αμερική Κάρολος Ζωναράς εγκαινίασε το 1940 το ζαχαροπλαστείο του με την επωνυμία «Zonar’s» στο πεζοδρόμιο της οδού Βουκουρεστίου ως το «πολυτελέστερο ζαχαροπλαστείο της Αθήνας» δύσκολα θα μπορούσε να φανταστεί ότι έμελλε να γίνει ένα από τα σημαντικότερα στέκια πολιτικών και καλλιτεχνών για δεκαετίες. Υπήρξε άλλωστε το αγαπημένο ζαχαροπλαστείο του Δημήτρη Ψαθά. Το Zonar’s ήταν το πρώτο ζαχαροπλαστείο της Αθήνας που σέρβιρε παγωτό «Σικάγο», βασισμένο σε μiα συνταγή που είχε φέρει ο Ζωναράς από την ομώνυμη αμερικανική πόλη. Ανακαινισμένο σήμερα αποτελεί ένα από τα αγαπημένα στέκια των Αθηναίων.
Λουκουμάδες Κτιστάκης
Προσφιλέστατο στέκι δημοσιογράφων, πολιτικών και ηθοποιών του Εθνικού Θεάτρου. Τακτικοί πελάτες του ήταν ο Σοφοκλής Βενιζέλος αλλά και ο Μάνος Κατράκης.
Η επιχείρηση ξεκίνησε την πορεία της το 1912 από τα Χανιά με συνταγή του ιδρυτή του καταστήματος Αλεξανδρινού Θεόδωρου Κτιστάκη.
Εκδόσεις «Ικαρος»
Λίγες δεκάδες μέτρα δεξιότερα, στον ίδιο δρόμο, συναντάμε τις εκδόσεις «Ικαρος», ένα ιστορικό βιβλιοπωλείο που άνοιξε το 1943 χάρη στην κοινή προσπάθεια τριών φίλων, ποιητών και λογοτεχνών: του Μάριου Πλωρίτη, του Αλέκου Πατσιφά και του Νίκου Καρύδη. Τον εκδοτικό οίκο διευθύνει σήμερα η κόρη του ποιητή Νίκου Καρύδη, Κατερίνα. Οπως είπε στις «Νησίδες», μέσα από τις σελίδες του «Ικαρου» παρήλασαν σπουδαίοι ποιητές και λογοτέχνες, όπως ο Σολωμός, ο Κάλβος, ο Καβάφης, ο Σικελιανός, ο Σεφέρης και πολλοί ακόμη. Τόπος συνάντησης για τους ανθρώπους του πνεύματος ήταν και το πατάρι του εκδοτικού οίκου. Το βιβλιοπωλείο με Προεδρικό Διάταγμα του 1992 έχει χαρακτηριστεί ιστορικός χώρος τέχνης και πολιτισμού και σε αυτό καθίσταται σαφές ότι μόνο ως τέτοιος μπορεί να λειτουργεί ακόμη κι αν αλλάξει ιδιοκτήτη!
«Μπακαλιαράκια» και «Βρεττός»
Τα «Μπακαλιαράκια» του Δαμίγου είναι το πιο παλιό μαγαζί που ανακαλύψαμε! Ανοιξε το 1865 και στους τοίχους του συμπαθέστατου υπογείου φιγουράρουν δεκάδες κρατικά βραβεία που απέσπασε για το κρασί του, που ακόμη και σήμερα είναι ένα από τα καλύτερα χύμα της Αθήνας.
Ακριβώς πάνω από την είσοδο του υπογείου συναντάμε άλλο ένα υπεραιωνόβιο μαγαζί που έχει τη δική του μακρά ιστορία (από το 1909) στην απόσταξη και παραγωγή μπράντι, μαστίχας, ούζου και άλλων ποτών. Πρόκειται για τον «Βρεττό». Διαθέτει μια από τις πλουσιότερες και πλέον εντυπωσιακές κάβες του είδους. Τα ράφια με τα εκατοντάδες μπουκάλια φτάνουν μέχρι το ταβάνι δημιουργώντας ένα εξαιρετικά εντυπωσιακό ντεκόρ και σίγουρα θα βρείτε ακριβώς αυτό που ψάχνετε.
Η «Αίγλη» του Ζαππείου
«Μετρά» 112 χρόνια ιστορίας και αποτέλεσε σημείο συνάντησης λογοτεχνών, καλλιτεχνών, πολιτικών και δημοσιογράφων της Αθήνας με την αστική και μεγαλοαστική κοινωνία της εποχής να βιώνει τους ρυθμούς της belle epoque.
Βρισκόταν άλλωστε σε θέση-κλειδί, μέσα στον κήπο του Ζαππείου, ενώ στον ίδιο χώρο δημιουργήθηκε (περί το 1920) ένας από τους πρώτους θερινούς κινηματογράφους της πόλης.
