«Η κλιματική αλλαγή δημιουργεί ολοένα και εντονότερα καιρικά φαινόμενα με αποτέλεσμα τα αεροσκάφη τα τελευταία χρόνια να αντιμετωπίζουν ισχυρότερες αναταράξεις. Οι σχεδιαστές αεροσκαφών ελπίζουν ότι οι καινοτόμες νέες τεχνικές θα μειώσουν τις επιπτώσεις της» σχολιάζει στις σελίδες τεχνολογίας το BBC.
«Είδαμε αίμα στην οροφή… Ηταν ένα απόλυτο χάος». Αυτή ήταν η περιγραφή ενός επιβάτη για την κατάσταση που επικράτησε μετά το πλήγμα σε μια πτήση της Singapore Airlines από σοβαρές αναταράξεις, καθώς περνούσε πάνω από το νότιο τμήμα της Μιανμάρ το 2024, ενώ στις αρχές της φετινής άνοιξης ένα Boeing 787 της United Airlines έπεσε επίσης σε ισχυρές αναταράξεις ενώ πετούσε πάνω από τις Φιλιππίνες και μια αεροσυνοδός εκσφενδονίστηκε με δύναμη στην οροφή, με αποτέλεσμα να υποστεί διάσειση και να σπάσει το χέρι της. Ωστόσο η αεροσυνοδός δεν φορούσε ζώνη, κάτι πολύ σημαντικό για την ασφάλειά της.
Τέτοια περιστατικά αναταράξεων με μικρότερους ή μεγαλύτερους τραυματισμούς ολοένα αυξάνονται κι είναι αποτέλεσμα της ανθρωπογενούς κλιματικής αλλαγής. «Οι έντονες αναταράξεις στον καθαρό ουρανό, που συνήθως οφείλονται σε αεροχειμάρρους και είναι αόρατες από τους δορυφόρους, τα ραντάρ και το ανθρώπινο μάτι, έχουν αυξηθεί κατά 55% από το 1979 όταν ξεκίνησαν να υπάρχουν αξιόπιστα μετεωρολογικά αρχεία», σύμφωνα με έρευνα του Πολ Γουίλιαμς, καθηγητή Ατμοσφαιρικής Επιστήμης στο Πανεπιστήμιο του Ρίντινγκ.
Το τεχνολογικό άρθρο επισημαίνει ότι οι αναταράξεις αναμένεται να τριπλασιαστούν παγκοσμίως μέχρι τη δεκαετία του 2050 και πιθανότατα θα έχουν σημαντικό αντίκτυπο στις διαδρομές σε όλη την Ανατολική Ασία και τον Βόρειο Ατλαντικό, ενώ θα μπορούσαν να επηρεάσουν την επιλογή των επιβατών να μετακινηθούν με αεροπλάνο.
Επιπροσθέτως οι αναταράξεις, εκτός από το ότι είναι δυνητικά επικίνδυνες, κοστίζουν στην αεροπορική βιομηχανία χρήματα, αφού προκαλούν φθορά στα αεροσκάφη και ορισμένες πτήσεις επιβραδύνονται καθώς οι πιλότοι προσπαθούν με ελιγμούς να τις αποφύγουν.
Τέτοιοι ελιγμοί σημαίνουν κατανάλωση περισσότερων καυσίμων και αύξηση των εκπομπών καυσαερίων. Αν και οι αναταράξεις συνήθως δεν αφορούν τραυματισμούς ή θανάτους, ο αυξανόμενος όγκος των χαοτικών κινήσεων στην ατμόσφαιρα σημαίνει ότι οι αεροπορικές εταιρείες, οι επιστήμονες και οι μηχανικοί είναι αναγκασμένοι να βρουν τρόπους για να μετριάσουν το πρόβλημα.
Επ’ αυτού του ζητήματος η εταιρεία Turbulence Solutions, με έδρα το Μπάντεν της Αυστρίας, έχει αναπτύξει μικρά «πτερύγια» που μπορούν να προστεθούν σε μεγαλύτερα πτερύγια (ή πηδάλια κλίσης) στα φτερά των αεροσκαφών. Τα πτερύγια προσαρμόζουν ελαφρώς τη γωνία τους, προκειμένου να αντισταθμίσουν τις αλλαγές στη ροή του αέρα με βάση τις μετρήσεις πίεσης που λαμβάνονται ακριβώς μπροστά τους από αισθητήρες στην πρόσθια άκρη της πτέρυγας. Αυτό βοηθά στη σταθεροποίηση του αεροπλάνου, όπως ακριβώς τα πουλιά χρησιμοποιούν μικροσκοπικές ρυθμίσεις των φτερών τους κατά την πτήση. Η εταιρεία υποστηρίζει ότι η τεχνολογία της μπορεί να μειώσει τις αναταράξεις που αισθάνονται οι επιβάτες κατά περισσότερο από 80%. Πάντως μέχρι στιγμής η τεχνολογία έχει κυρίως δοκιμαστεί σε μικρά αεροσκάφη αν και ο διευθύνων σύμβουλος Αντρ. Γκάλφι, πιλότος ακροβατικών ο ίδιος, δηλώνει σίγουρος ότι θα βελτιωθεί έτσι ώστε να υποστηρίξει πολύ μεγαλύτερα αεροπλάνα.
Η απευθείας πτήση μέσα από δίνες, στροβιλισμούς και ανοδικά ρεύματα με την ελάχιστη δυνατή αναταραχή απαιτεί όχι μόνο μηχανική ακριβείας, αλλά και ανάλυση της ρευστοδυναμικής αφού ο αέρας, όπως και το νερό, είναι ρευστό. Πέρυσι, μια ομάδα από την Caltech και την Nvidia ανέπτυξε ακραίες αναταράξεις μέσα σε μια αεροδυναμική σήραγγα για να δοκιμάσει ένα σύστημα ανίχνευσης και πρόβλεψης με τεχνητή νοημοσύνη για drones με πολλά υποσχόμενα αποτελέσματα. Επιπροσθέτως, ερευνητές στο Κέντρο Λάνγκλεϊ της NASA δοκίμασαν ένα ειδικά κατασκευασμένο μικρόφωνο, ικανό να ανιχνεύει εξαιρετικά χαμηλές συχνότητες υποήχων που δημιουργούνται από στροβιλισμούς καθαρού αέρα σε απόσταση έως και 480 χλμ.
