Επανάσταση στην καταγραφή του σύμπαντος

«Ενα ισχυρότατο διαστημικό τηλεσκόπιο στη Χιλή, το “Βέρα Ρούμπιν”, υπόσχεται επανάσταση στην καταγραφή του σύμπαντος καθώς διαθέτει κορυφαίες απεικονιστικές δυνατότητες. Το πρωτοποριακό αστεροσκοπείο, το οποίο πήρε το όνομά του από την Αμερικανίδα αστρονόμο Βέρα Ρούμπιν, διαθέτει τον ισχυρότερο ψηφιακό φωτογραφικό μηχανισμό στον κόσμο, με ανάλυση 3.200 pixels και έδωσε πριν από λίγα 24ωρα στη δημοσιότητα τις δοκιμαστικές πρώτες εικόνες από το Διάστημα» γράφει το αμερικανικό περιοδικό τεχνολογίας Wired.

Το τηλεσκόπιο είναι τοποθετημένο στην κορυφή του όρους Τσέρο Πατσόν στη Χιλή, σε ύψος 2.800 μέτρων στην έρημο Ατακάμα, όπου ο ξηρός αέρας δημιουργεί μερικές από τις καλύτερες συνθήκες στον κόσμο για παρατήρηση του ουρανού τη νύχτα, και πήρε το όνομά του από την αστρονόμο που ανακάλυψε στοιχεία σκοτεινής ύλης το 1978. Αναμένεται δε να αποκαλύψει περίπου 20 δισεκατομμύρια γαλαξίες, 17 δισεκατομμύρια αστέρια στον Γαλαξία μας, 10 εκατομμύρια σουπερνόβα και δισεκατομμύρια μικρότερα αντικείμενα μέσα στο ηλιακό σύστημα.

«Είμαστε απόλυτα σίγουροι ότι θα βρούμε κάτι που θα εντυπωσιάσει τους ανθρώπους», είπε στο περιοδικό ο Αντονι Τάισον, επικεφαλής επιστήμονας του αστεροσκοπείου. Αυτή η τεράστια αστρονομική συλλογή θα προέλθει από τη 10ετή έρευνα του αστεροσκοπείου, η οποία έχει προγραμματιστεί να ξεκινήσει αργότερα φέτος. Οι πρώτες επιστημονικές εικόνες από το τηλεσκόπιο κυκλοφόρησαν πριν από λίγα 24ωρα και η συγκεκριμένη έρευνα υπόσχεται να μεταμορφώσει την κατανόησή μας για το σύμπαν δίνοντας απαντήσεις σε ερωτήματα όπως: Τι συνέβη κατά τα πρώτα στάδια του σχηματισμού των πλανητών στο ηλιακό σύστημα; Τι είδους υψηλής ενέργειας εκρήξεις συμβαίνουν στο σύμπαν; Και πώς λειτουργεί στην πραγματικότητα η εσωτερική δύναμη που οι επιστήμονες ονομάζουν σκοτεινή ενέργεια;

Ειδικότερα το τηλεσκόπιο θα δημιουργήσει μια ταινία υψηλής ανάλυσης του σύμπαντος διάρκειας δεκαετίας και θα παράξει περίπου 20 terabytes δεδομένων την ημέρα, το ισοδύναμο τριών ετών streaming στο Netflix, συσσωρεύοντας περίπου 60.000 terabytes μέχρι το τέλος της έρευνάς του. Μάλιστα μόνο κατά το πρώτο έτος το «Ρούμπιν» θα συγκεντρώσει περισσότερα δεδομένα από όλα τα προηγούμενα οπτικά αστεροσκοπεία μαζί.

Στεγασμένο σε ένα 10ώροφο κτίριο, το αστεροσκοπείο είναι εξοπλισμένο με έναν κύριο καθρέφτη 8,4 μέτρων και μια ψηφιακή κάμερα 3.200 megapixel, τη μεγαλύτερη που κατασκευάστηκε ποτέ. Το τηλεσκόπιο περιστρέφεται σε μια ειδικά διαμορφωμένη βάση, λαμβάνοντας στοιχεία του ουρανού κάθε 30 δευτερόλεπτα πριν περιστραφεί γρήγορα σε μια νέα θέση. Θα τραβάει περίπου 1.000 εικόνες κάθε βράδυ, φωτογραφίζοντας ολόκληρο τον ουρανό του Νότιου Ημισφαιρίου με εξαιρετική λεπτομέρεια κάθε τρεις έως τέσσερις ημέρες.

«Είναι ένα καταπληκτικό έργο μηχανικής», τονίζει η Σαντρίν Τόμας, επιστήμονας που εργάζεται στα οπτικά όργανα του αστεροσκοπείου «Ρούμπιν». «Μια τόσο γρήγορη κίνηση απαιτεί έναν ειδικό, συμπαγή σχεδιασμό. Αντί να έχει τρία ξεχωριστά κάτοπτρα για να επιτευχθεί ένα ευρύ οπτικό πεδίο, όπως γίνεται σε άλλα τηλεσκόπια, το τριτεύον κάτοπτρο του “Ρούμπιν” είναι ενσωματωμένο στο κέντρο του πρωτεύοντος κατόπτρου του. Και τα δύο είναι κατασκευασμένα από ένα ενιαίο κομμάτι γυαλιού, με διαφορετικές καμπυλότητες για το εσωτερικό και το εξωτερικό μέρος του κατόπτρου – μια μοναδική πρόκληση που χρειάστηκε επτά χρόνια για να πραγματωθεί».

Τις τελευταίες δύο δεκαετίες, οι αστρονόμοι έχουν συνειδητοποιήσει ότι το ηλιακό μας σύστημα είναι εξαιρετικά ιδιόμορφο, καθώς πολλά άλλα συστήματα έχουν μεγάλους αέριους πλανήτες σε τροχιά κοντά στα αστέρια τους, με τους μικρότερους βραχώδεις πλανήτες πιο μακριά, το αντίθετο από αυτό που βλέπουμε γύρω από τον ήλιο. Τέλος, εκτιμάται ότι το «Βέρα Ρούμπιν» ενδέχεται να δεκαπλασιάσει τον αριθμό των γνωστών ουράνιων σωμάτων στο ηλιακό μας σύστημα.