Ο μεγάλος και διαρκής φόβος είναι ένας παγκόσμιος πόλεμος. Αυτό που συμβαίνει όμως και εκτονώνει το διαρκές φραγμένο σύστημα –και που θα εξακολουθήσει να συμβαίνει σαν να μην τρέχει τίποτα για τις κοινωνίες– λέγεται ήδη «πόλεμος».
Στον καπιταλισμό μπορούμε να διασκεδάζουμε ενώ κάπου πάντα θα πέφτουν άμαχοι νεκροί από όπλα. Οι πόλεμοι λοιπόν –όχι μόνο οι οικονομικοί, οι ταξικοί, αλλά και οι στρατιωτικοί, οι εμφύλιοι, οι φυλετικοί, οι θρησκευτικοί– ενσωματώνονται με συστηματικότητα στον ορισμό του kεφαλαίου, όπως μας δείχνουν οι Alliez και Lazzarato στο έξοχο βιβλίο τους. Και ουσιαστικά μας αποδεικνύουν ότι κάθε πόλεμος μικρής ή μεγάλης κλίμακας είναι μέσα στη λογική των πραγμάτων, τυλιγμένος στη σφιχτή σχέση μεταξύ του κράτους και του κεφαλαίου. Αναλύουν τις βιοπολιτικές του διαρκούς εμφυλίου πολέμου και την ιδιοποίηση της πολεμικής μηχανής από το κράτος, με ιστορικά παραδείγματα.
Μεταφέρουν το επίκεντρο σε αυτό που αποκαλούν «νέος αποικιοκρατικός πόλεμος» και δείχνουν τα όρια του φιλελευθερισμού (κατά Φουκό) μέσα στα οποία λαμβάνουν χώρα τα ενδοκαπιταλιστικά πολεμικά φαινόμενα. Μας θυμίζουν τη μιλιταριστική λογική της συσσώρευσης και την πρωτοκαθεδρία της αρπαγής ανά ιστορικές περιόδους. Και, ουσιαστικά, αναλύουν το πώς σήμερα εξακολουθεί το σύστημα να αυτοαναπαράγεται από τους «ολικούς πολέμους» και τα στρατηγικά παίγνια του Ψυχρού Πολέμου.
Οι Alliez και Lazzarato αναδεικνύουν έξοχα αυτό που κρύβει η συστημική σκέψη: το δομικό αίτιο που καλύπτουν οι «καλειδοσκοπικοί πόλεμοι» του κεφαλαίου. Επειδή σήμερα βαδίζουμε στην κορύφωση της παράνοιας (γεωπολιτικά και μακροοικονομικά), ας μελετήσουμε την αντι-ιστορία που παραθέτουν οι συγγραφείς ώστε να κατανοήσουμε ότι ο πόλεμος έχει «μετόπισθεν». Εχει αφανείς και εμφανείς δυναμικές ιστορικές ρίζες και ισχυρές συσχετίσεις με τους ευρύτερους ιστορικούς κύκλους του καπιταλιστικού συστήματος, δηλαδή την καταστροφή και απαξίωση παραγωγικών δυνάμεων και την ταυτόχρονη επιτάχυνση τεχνολογικών τομέων.
Αλλωστε τέτοιας σύνθεσης ήταν η κρίση που αντιμετώπιζε το παγκόσμιο οικονομικό σύστημα πριν από τους δύο παγκόσμιους πολέμους. Και είχε –όπως σήμερα– άμεση σχέση με την οργανική σύνθεση του κεφαλαίου…
