«Οι τοπικές και περιφερειακές αρχές διαδραματίζουν βασικό ρόλο στην επίτευξη των στόχων της Πράσινης Συμφωνίας της Ε.Ε. και αναμένεται να συμβάλουν στη μείωση των εκπομπών ρύπων τουλάχιστον κατά 55% έως το 2030. Γι΄ αυτό και οι δράσεις βιώσιμης ενέργειας σε τοπικό επίπεδο είναι καθοριστικές για την εφαρμογή των φιλόδοξων ευρωπαϊκών πολιτικών για την ενέργεια και το κλίμα» επισημαίνει επιστημονικό άρθρο του περιοδικού τεχνολογίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Cordis.
Για την επίτευξη περαιτέρω εξοικονόμησης ενέργειας, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναθεώρησε την Οδηγία για την Ενεργειακή Απόδοση, αναγνωρίζοντας τον ηγετικό ρόλο των δημόσιων φορέων και εισάγοντας έναν ετήσιο στόχο μείωσης της κατανάλωσης ενέργειας κατά 1,9% για τον δημόσιο τομέα στο σύνολό του. Η τροποποιημένη οδηγία για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας αύξησε τον δεσμευτικό στόχο της Ε.Ε. για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας για το 2030 κατ’ ελάχιστο 42,5%, από τον προηγούμενο στόχο του 32%. Το δημοσίευμα σημειώνει ότι η επικαιροποιημένη Οδηγία για την Ενεργειακή Απόδοση των Κτιρίων θα ενισχύσει τις προσπάθειες για την αφαίρεση του CO2 των κτιρίων σε ολόκληρη την Ε.Ε.
Ως επίπεδο διακυβέρνησης που είναι πιο κοντά στους πολίτες, οι τοπικές και περιφερειακές αρχές διαδραματίζουν κεντρικό ρόλο στη μετάβαση στην καθαρή ενέργεια. Γιατί, προκειμένου να είναι βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς η μετάβαση σε μια κοινωνία ουδέτερη από άνθρακα, οι τοπικοί παράγοντες συνιστούν βασικούς παράγοντες αλλαγής και πρέπει να διαθέτουν τη γνώση και τους πόρους για τη μείωση των εκπομπών και την εφαρμογή λύσεων βιώσιμης ενέργειας.
Ευτυχώς, βρίσκονται σε εξέλιξη πολλές πρωτοβουλίες και ευκαιρίες χρηματοδότησης σε ευρωπαϊκό επίπεδο, για να βοηθήσουν τις τοπικές και περιφερειακές αρχές να επιτύχουν τους στόχους μετάβασης στην καθαρή ενέργεια και να παράσχουν πιο βιώσιμες υπηρεσίες στους πολίτες τους.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα συνιστά το πρόγραμμα LIFE Clean Energy Transition (2021-2027) που παρέχει χρηματοδότηση για ένα ευρύ φάσμα δραστηριοτήτων που οδηγούν σε μια ενεργειακά αποδοτική, βασισμένη στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, κλιματικά ουδέτερη και ανθεκτική οικονομία. Από την πλευρά του το Smart Cities Marketplace στοχεύει στην επιτάχυνση της πράσινης μετάβασης των πόλεων στην Ευρώπη, βελτιώνοντας την ποιότητα ζωής των πολιτών, αυξάνοντας την ανταγωνιστικότητά τους και διασφαλίζοντας τη συνεργασία με άλλες ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες, που επικεντρώνονται στο αστικό επίπεδο.
Ειδικότερα, γράφει το Cordis, η Cities επέλεξε 112 πόλεις για να συν-δημιουργήσει Συμβάσεις Climate City Contracts με τοπικούς ενδιαφερόμενους φορείς και πολίτες, οι οποίες περιλαμβάνουν ένα συνολικό σχέδιο για την κλιματική ουδετερότητα σε όλους τους τομείς, όπως η ενέργεια, τα κτίρια, η διαχείριση απορριμμάτων και οι μεταφορές, μαζί με σχετικά επενδυτικά σχέδια. Αυτές οι πρωτοβουλίες και πολλές άλλες περιλαμβάνουν εργασία σε μακροπρόθεσμο ενεργειακό σχεδιασμό, υποστήριξη στο Σύμφωνο των Δημάρχων της Ε.Ε. για το Κλίμα και την Ενέργεια (CoM), κινητοποίηση επενδύσεων, άμβλυνση της ενεργειακής φτώχειας, αλλαγή αγορών και κανονισμών και πολλά ακόμη.
Τα 12 χρηματοδοτούμενα από την Ε.Ε. έργα αφορούν δραστηριότητες που υποστηρίζουν τη βραχυπρόθεσμη εφαρμογή, καθώς και τους μακροπρόθεσμους στόχους και φιλοδοξίες για τη μετάβαση στην καθαρή ενέργεια. Στόχος τους είναι να δομήσουν την ικανότητα των πόλεων και των περιφερειών σχετικά με τον σχεδιασμό και την εφαρμογή, να επιταχύνουν την υιοθέτηση μέτρων ενεργειακής απόδοσης και την ανάπτυξη λύσεων καθαρής ενέργειας και τελικώς τη συνολική μείωση των εκπομπών CO2 σε τοπικό επίπεδο. Μεταξύ αυτών είναι το έργο ENERGee Watch που ανέπτυξε ένα πρόγραμμα που έδωσε τη δυνατότητα στις περιφερειακές και τοπικές αρχές να ορίσουν, να παρακολουθήσουν και να επαληθεύσουν τις βιώσιμες δράσεις τους, ενώ το PATH2LC δημιούργησε δίκτυα μάθησης που επιτρέπουν στις τοπικές αρχές να συνεργαστούν με δήμους για επίτευξη χαμηλών εκπομπών άνθρακα.
