Επιπτώσεις και στα νήπια

Σύμφωνα με έρευνες, τα πρώτα χρόνια της ζωής του παιδιού έχουν ζωτική σημασία για τη σωματική, συναισθηματική, διανοητική και κοινωνική του ανάπτυξη καθώς και τη μετάβαση σε μια αρχική μορφή υποκειμενικότητας, ενώ τα μακροπρόθεσμα κοινωνικά και οικονομικά οφέλη της προσχολικής εκπαίδευσης είναι αναμφισβήτητα.

Στόχος μας ήταν να ανιχνεύσουμε τις απόψεις των εκπαιδευτικών για τα τρέχοντα ζητήματα της εκπαίδευσης αλλά κυρίως να μετρήσουμε το πόσο έχει επηρεαστεί το εκπαιδευτικό τους έργο από την οικονομική κρίση.

Η έρευνα διεξήχθη σε νηπιαγωγούς στην Κρήτη (δείγμα 10% του συνολικού πληθυσμού) κατά το σχολικό έτος 2012-13.

Η φτώχεια αποτελεί έναν κρίσιμο παράγοντα για την πλήρη ανάπτυξη των δυνατοτήτων και την εξασφάλιση της υγείας και ευημερίας των παιδιών – τόσο κατά την παιδική ηλικία όσο και στα ενήλικα στάδια της ζωής.

Σύμφωνα με το 59,1% των ερωτηθέντων, τα παιδιά έρχονται από το σπίτι τους με προβληματισμούς για θέματα οικονομικά και εργασιακά των γονιών τους και με την ανάγκη να τα εξωτερικεύσουν.

Κατά συνέπεια, η συμπεριφορά των νηπίων μέσα στην τάξη έχει επηρεαστεί από προβλήματα που έχει φέρει η οικονομική κρίση στις οικογένειες, με ιδιαίτερη έμφαση του φαινομένου στις αγροτικές περιοχές.

Πολύ σημαντική συνέπεια είναι η αρνητική αλλαγή που παρατηρείται στον ψυχισμό των παιδιών, καθώς η συμπεριφορά των νηπίων μέσα στην τάξη έχει επηρεαστεί από προβλήματα που έχει φέρει η κρίση στην οικογένεια. Αυτό δηλώνει το 56,6% των νηπιαγωγών.

Τι γίνεται όμως με την ψυχολογία των γονέων;

Το 82,5% των νηπιαγωγών, η συντριπτική πλειοψηφία δηλαδή, δηλώνει ότι η οικονομική κρίση έχει επηρεάσει την ψυχολογία των γονέων αλλά και τις οικογενειακές σχέσεις και κατ’ επέκταση επηρεάζεται και η ψυχολογία των παιδιών.

Το φαινόμενο αυτό είναι πιο έντονο σε αγροτικές περιοχές, σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας.

Οσον αφορά την παιδική ηλικία και το πώς επηρεάζεται από την κρίση, οι εκπαιδευτικοί προσχολικής εκπαίδευσης σε ποσοστό 76,3% θεωρούν ότι η παιδική ηλικία βιώνεται διαφορετικά απ’ ό,τι στο παρελθόν και ότι η ολόπλευρη ανάπτυξη των νηπίων επηρεάζεται από τη δύσκολη αυτή κατάσταση.

Απειλείται η ποιότητα ζωής των παιδιών

Η δεινή οικονομική κρίση που έχει εισβάλει σε όλα τα σπίτια των μέσων οικονομικά και πολιτισμικά οικογενειών, τα οποία αποτελούν εξάλλου και τη συντριπτική πλειονότητα των συμμετεχόντων στη δημόσια εκπαίδευση και στα δημόσια σχολεία μας, έχει δημιουργήσει ένα πλήθος προβλημάτων στους μαθητές.

Εκτός από τις πρακτικές αλλαγές που η κρίση φέρνει στο βιοτικό επίπεδο πολλών οικογενειών, επηρεάζει ψυχολογικά και τα παιδιά, με πολλούς τρόπους.

Είτε μέσω των αλλαγών στον τρόπο ζωής της οικογένειας είτε μέσω των αλλαγών στην ψυχολογική κατάσταση των γονέων είτε μέσα από τα προβλήματα που βιώνουν καθημερινά στα σχολεία, αφού η οικονομική δυσπραγία των γονέων, η αύξηση της ανεργίας, η ευρύτερη κοινωνική αποδιοργάνωση και οι περικοπές στην παιδεία αντικατοπτρίζονται φανερά πλέον στην καθημερινότητα του σχολείου.