«Θα πίνω, θα ζαλίζομαι, θα ξενυχτώ τα βράδια.
Σαν θα φιλιέμαι θα φιλώ και θα σκορπάω χάδια.
Εγώ ποτέ στα γλέντια μου αφεντικό δεν βάζω.
Πολλά ο κόσμος θα μου πει, μα δεν τους λογαριάζω».
Ισως σε αυτούς τους στίχους της Σωτηρίας Μπέλλου, στην τρυφερότητα μα και στον τσαμπουκά τους, φωλιάζει όλη της η αντιφατική ζωή. Δεν έχουν μελοποιηθεί. Τους μάθαμε στη μουσική παράσταση «Τα τραγούδια της Σωτηρίας» όπου ανάμεσα στα 22 τραγούδια παρεμβάλλονται στιγμιότυπα που διηγούνται την ιστορία της ζωής της Μπέλλου, «κομμάτια κι αποσπάσματα», όπως τα συνέλεξαν ύστερα από έρευνα σε μαρτυρίες, συνεντεύξεις, βιβλία και μνήμες ανθρώπων ο Δημήτρης Χαλιώτης και η Χριστίνα Μαξούρη που τα ερμηνεύει επί σκηνής.
Η λιτή σκηνή, ένα σανιδένιο πάλκο με πέντε ψάθινες καρέκλες και δέκα μικρές λάμπες να τη στεφανώνουν, φιλοξενεί επίσης ένα απέριττο σχήμα: ένα ακορντεόν, ένα τρίχορδο κι ένα τετράχορδο μπουζούκι, μία κιθάρα και την τραγουδίστρια.
«Θέλαμε να κάνουμε μια παράσταση με τα τραγούδια της που να διηγούμαστε και τη ζωή της, έτσι απλά όπως θα το κάναμε σε μια ταβέρνα με την παρέα μας», μας είπε ο Χαλιώτης που είχε την ιδέα της παράστασης. Και κατάφεραν, με τη σεμνότητα με την οποία παρουσιάζουν τη ζωή της και προσεγγίζουν τα τραγούδια της, να κάνουν όλους όσοι τους παρακολουθούσαν από κάτω, ανεξαρτήτως ηλικίας, να νιώσουν την άνεση να τα σιγοτραγουδούν.
Από τη σκηνή περνά όλη η ζωή της Μπέλλου. Ξυλοδαρμοί και κακοποίηση. Το κυνήγι του ονείρου της να τραγουδά με όποιο κόστος. Το γεγονός ότι υπήρξε αταλάντευτα αριστερή, αλύγιστη ακόμη και μπροστά στους χίτες. Οι φυλακίσεις και τα ψυχιατρεία, η δόξα και η περιθωριοποίηση, πάθη και πόθοι, η δεύτερη καριέρα της από το λαϊκό στο έντεχνο. Ολα γι’ αυτή την εντελώς ξεχωριστή παρουσία που περιφρόνησε τους κανόνες του πάλκου και δεν χώρεσε σε κατηγοριοποιήσεις, καταφέρνοντας να επιβληθεί με τη στιβαρή της παρουσία και τη δωρική της εκφραστικότητα. Για εκείνη που μετουσίωσε λες σε ηχόχρωμα όλο τον πόνο και τη δίψα για μια ζωή όπως την ήθελε, κερδίζοντας επάξια τον σεβασμό.
«Ηταν κυριολεκτικά ο εαυτός της κι αυτό φυσικά το πλήρωσε αλλά και κέρδισε. Τραγουδούσε έτσι ακριβώς επειδή ήταν ο εαυτός της. Λατρεύτηκε και υποτιμήθηκε επειδή ήταν ζόρικη και κυκλοθυμική. Εδινε την εντύπωση ότι ήταν αγύριστο κεφάλι, αλλά ήταν άκακη», μας λέει η Χριστίνα Μαξούρη για τις πτυχές του ανθρώπου που ενσαρκώνει και τραγουδά τα τραγούδια του.
● Τι σας εντυπωσίασε στην προσωπικότητά της;
«Πως ό,τι και να της συνέβη -και της συνέβησαν πολλά- δεν το έβαζε κάτω…».
● Γιατί ασχοληθήκατε με την Μπέλλου;
«Πρώτα απ’ όλα είναι η φωνή της που κρύβει όλη της την προσωπικότητα, τις δυσκολίες αλλά και τη δύναμή της. Από τότε που ξεκίνησε μέχρι τα τελευταία της τραγούδια η φωνή της είναι αλλαγμένη, σαν να έχει αποτυπωθεί σ’ αυτήν όλη η βιογραφία της, ό,τι της συνέβαινε. Αυτή η φωνή είχε μεγάλο φορτίο, αποτελεί ακόμα μοναδική περίπτωση και γι’ αυτό τής εμπιστεύτηκαν πολύ σημαντικά τραγούδια».
● Τι κάνει κάποια τραγούδια ανεξάντλητα;
«Ελα ντε. Είναι η χρονική στιγμή και η ανάγκη που τα γέννησε; Το ποιοι είναι πίσω από αυτά και το πόσο αγαπήθηκαν από τον κόσμο; Το ότι η αγάπη του κόσμου τα μεγεθύνει, σαν να τα ξαναγεννάει; Το ότι μέσα από τον κόσμο μεγαλώνει η ιστορία τους; Δεν ξέρω…».
● Και τι κάνει κάποιους τραγουδιστές να μην ξεθωριάζουν, να έχουν λες χαραχτεί ανεξίτηλα οι φωνές τους μέσα μας;
«Ισως ο τρόπος που στέκεται κάποιος απέναντι στο ρεπερτόριο και στο κοινό που τον ακούει. Ακόμα και στο Χάραμα όταν τραγουδούσε. Μπορεί πριν να γινόταν χαμός με λουλούδια και πιάτα στην πίστα, αλλά όταν έβγαινε η Μπέλλου ήταν εκκλησία…».
Και είναι ίσως αυτό το μυστικό στην επιτυχία της μουσικής παράστασης «Τα τραγούδια της Σωτηρίας» που ξεκίνησε την πορεία της πριν από δύο χρόνια: ότι δεν προσπαθεί να μιμηθεί το ανεπανάληπτο.
Αυτή τη φορά το πάλκο για ακόμη ένα ταξίδι στη ζωή και στα τραγούδια της Σωτηρίας Μπέλλου έχει στηθεί στο «Πλύφα». Οι σκοποί των Τσιτσάνη, Παπαϊωάννου, Μητσάκη, Καλδάρα, Σαββόπουλου, Μούτση, Ανδριόπουλου και Λάγιου μπλέκονται με μαρτυρίες για τη ζωή της Μπέλλου, μέσα από λόγια της ίδιας και ανθρώπων που τη γνώρισαν, σε μια συνθήκη όπου το μοίρασμα ιστοριών και τραγουδιών δημιουργεί μια κοινή εμπειρία που μας φέρνει πιο κοντά. Και παρότι απέχει από το να προσπαθεί να αναπαραστήσει αυτή την ιέρεια του ελληνικού τραγουδιού, η μορφή της Χριστίνας Μαξούρη μάς θύμισε τη φωτογραφία της Μπέλλου στα νιάτα της.
? Τα τραγούδια της Σωτηρίας
Ιδέα: Δημήτρης Χαλιώτης
Καλλιτεχνική επιμέλεια: Δημήτρης Χαλιώτης, Χριστίνα Μαξούρη
Επιμέλεια φωτισμών: Νίκος Βλασόπουλος
Επιμέλεια ήχου: Γιάννης Παξεβάνης
Σκηνογραφική επιμέλεια: Σωτήρης Μελανός
Ενδυματολογική επιμέλεια: Βάνα Γιαννούλα
Τραγουδά η Χριστίνα Μαξούρη
Μουσικοί: Θοδωρής Ξηντάρης (μπουζούκι-φωνή), Δημήτρης Κουφογιώργος (μπουζούκι), Βασίλης Προδρόμου (κιθάρα-φωνή), Δημήτρης Κούστας (ακορντεόν)
«Πλύφα» (Κορυτσάς 39, Βοτανικός, τηλέφωνο: 6938690612). Κάθε Δευτέρα στις 9 μ.μ. Διάρκεια: 90 λεπτά.
Είσοδος: 15 ευρώ
