Μία ιστορία αγάπης, όπως την περιγράφει ένα έμμετρο μυθιστόρημα του 17ου αιώνα σε κρητική διάλεκτο. Η σύγχρονη μουσική απόδοσή του με μπαρόκ στοιχεία που δίνουν στο αφηγηματικό τραγούδι κάτι από ραπ απαγγελία.
Δέκα σώματα επί σκηνής που υφαίνουν το σκηνικό στον χώρο με τη σωματικότητά τους, μετατρέποντας τη χορικότητα της παράστασης σε μια εξιστόρηση για τη δύναμη της θέλησης. Οι στίχοι από ένα ποίημα που συνδέουν τον τότε αγώνα χειραφέτησης με το σημερινό αγώνα για αυτοδιάθεση στο Ιράν. Και η προτροπή «lathazan» που θα πει «μη φοβάσαι».
«Είναι δυνατόν να συνδέεται η Αρετούσα από τον “Ερωτόκριτο” του Βιτσέντζου Κορνάρου με τις σημερινές διεκδικήσεις;» ρωτήσαμε την Αργυρώ Χιώτη η οποία υπογράφει τη σύγχρονη ανάγνωση του έργου, σκηνοθετώντας το για την παράσταση του ΚΘΒΕ, στο Θέατρο Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών.
«100%. Είναι από το έργο το ίδιο που οδηγηθήκαμε σε αυτήν την οπτική, καθώς εκεί υπάρχουν τα θέματα που αφορούν όχι μόνο την αυτοδιάθεση και τη θέση της γυναίκας στην κοινωνία. Αλλωστε και στον “Ερωτόκριτο” βρισκόμαστε σε μια πατριαρχική κοινωνία και οικογένεια. Κυρίως μας ενδιαφέρει επειδή η Αρετούσα τολμά να παίρνει πρωτοβουλίες, κινεί τα νήματα και δεν φοβάται να φτάσει στα άκρα γι’ αυτό που καίει την καρδιά της. Κάτι που αφορά όχι μόνο το γυναικείο ζήτημα, αλλά όλους τους ανθρώπους. Αν όλοι κατάφερναν να νικήσουν τον φόβο και τολμούσαν να είναι στο κέντρο της καρδιάς τους, τότε η κοινωνία μας θα ήταν πολύ καλύτερη».
«Αν όλοι κατάφερναν να νικήσουν τον φόβο και τολμούσαν να είναι στο κέντρο της καρδιάς τους, τότε η κοινωνία μας θα ήταν πολύ καλύτερη»
Η παράσταση διατηρεί το απαράμιλλο γλωσσικό ιδίωμα του Κορνάρου σε αυτό το έργο της Κρητικής Αναγέννησης που διέσωσε η προφορική κυρίως παράδοση, διατηρώντας 700 από τους περισσότερους από 10.000 στίχους. Την πρώτη ύλη της παράστασης, που δεν είναι άλλη από τη μουσική, υπηρετεί άλλωστε με τον καλύτερο τρόπο ο ιαμβικός 15σύλλαβος.
Αυτή τη ζωντανή και ρέουσα γλώσσα έχει επεξεργαστεί δραματουργικά ο Ευθύμης Θέου, αφήνοντας την εξιστόρηση σε δύο αφηγητές-ποιητές και την πλοκή να εξελιχθεί παράλληλα με τη μουσικότητα του λόγου και των σωμάτων που αποδίδουν τις κονταρομαχίες ως χορευτικούς αγώνες, με συμμάχους τα ηχοτοπία από ένα πιάνο, ένα τσέλο, ένα σαξόφωνο και ένα ηλεκτρικό μπάσο.
Ενα σύμπαν αυτοσχεδιαστικής μουσικής που συνοδεύει τους ερμηνευτές- χορευτές, καθώς εναλλάσσονται στους ρόλους σε μια προσέγγιση που εστιάζει στη μορφή της Αρετούσας, γενναίας διεκδικήτριας της αυτοδιάθεσής της, ενσωματώνοντας ταυτόχρονα ένα ποίημα που έγραψε ειδικά για την παράσταση η συγγραφέας Ραχήλ Φαλαφάρ που ζει στην Τεχεράνη και αγωνίζεται μαζί με τις άλλες συμπατριώτισσές της για τα στοιχειώδη δικαιώματά τους.
● Πώς σχετίζεται ο αγώνας των γυναικών στο Ιράν με την Αρετούσα;
Ξεκινάμε το έργο από τη στιγμή της φυλάκισης της Αρετούσας επειδή δεν αλλάζει γνώμη, εκεί που ο κύρης της την ξυλοφορτώνει και της κόβει τις πλεξούδες της. Οπότε η σύνδεση είναι άμεση. Τη Ραχήλ μού τη σύστησε ένας συμπατριώτης της που ζει στην Ευρώπη. Είχα αγωνία μέχρι να μας στείλει το ποίημά της γιατί η επικοινωνία γινόταν μέσω διαδικτύου που είχε προβλήματα στο Ιράν…
● Θυμάστε κάποιον στίχο τής Ραχήλ να μας μεταφέρετε;
«Τα όνειρα είναι πιο δυνατά και πιο ελαφριά για να ανυψώνονται». Μας μιλά για τη δύναμη της φαντασίας που κανείς δεν μπορεί να απαγορεύσει… Και επαναλαμβάνει τη φράση «Μη φοβάσαι». Που είναι αυτή που δίνει και το ευτυχές τέλος στο έργο του Κορνάρου. Η Αρετούσα στο τέλος ενηλικιώνεται, είναι μια ώριμη γυναίκα που δεν φοβάται να έχει λόγο και θέση και να ζήσει την επιλογή της αντιμετωπίζοντας τον πατέρα της. Το ευτυχές τέλος, αυτό το χάπι εντ που στερούμαστε στην πραγματικότητα, εκκινεί από το «Μη φοβάσαι». Στο έργο υπάρχει η ορμή της καρδιάς που υποκινεί τα πράγματα και παλεύει για το δίκιο και το καλό όλων. Και είμαστε καλά όσο υπάρχουν τέτοιοι άνθρωποι που αγωνίζονται, υπάρχει ελπίδα.
● Αγώνες που μας φέρνουν στον νου και τις κινητοποιήσεις των ηθοποιών για το Προεδρικό Διάταγμα.
Ολοι οι καλλιτέχνες βίωσαν εξαιτίας του μια απόλυτη απαξίωση και στέρηση δικαιωμάτων, είτε λέγεται δικαίωμα στην εργασία, είτε να αναγνωρίζονται οι σπουδές και το πτυχίο, σε κάτι που καθορίζει το μέλλον όλων μας, με κάποιον τρόπο, με συμβολικό χαρακτήρα πολύ κοντά σε αυτό που βιώνει η Αρετούσα. Ξαφνικά συνειδητοποιήσαμε ότι ζούμε σε ένα παράλογο σύμπαν και έχουμε κληθεί να βρούμε λογική στο παράλογο λες και είμαστε εμείς οι πολιτικοί…
? «Ερωτόκριτος» του Βιτσέντζου Κορνάρου
Σύλληψη – σκηνοθεσία: Αργυρώ Χιώτη
Δραματουργική επεξεργασία- Διασκευή: Ευθύμης Θέου
Συγγραφή ποιήματος: Rahil Fallahfar
Σκηνικός χώρος: Εύα Μανιδάκη
Κοστούμια: Αγγελος Μέντης
Μουσική σύνθεση- coaching μουσικών: Λόλα Τότσιου
Κίνηση: Σοφία Παπανικάνδρου, Δημήτρης Σωτηρίου
Φωτισμοί: Τάσος Παλαιορούτας
Παίζουν: Θεοδώρα Λούκας, Γιάννης Χαρίσης, Αίγλη Κατσίκη, Αννα Κόπακα, Ιωάννα Δεμερτζίδου, Χαρά Γιώτα, Παναγιώτης Παπαϊωάννου, Κωστής Καπελλίδης (ηλεκτρικό μπάσο / κρουστά), Κωνσταντίνος Χειλάς (πιάνο), Ιωάννης Μπάστας (σαξόφωνο). Μουσικοί: Ναταλία Γιαννάκη (πιάνο), Αλίκη Μάρδα (βιολοντσέλο).
Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος. Θέατρο Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών (Εθνικής Αμύνης 2).
Εισιτήρια 7-20 €. Προβλέπονται δωρεάν 10 θέσεις ανά ημέρα παράστασης σε συγκεκριμένες κοινωνικές κατηγορίες και κατόπιν εξαντλήσεως των δωρεάν θέσεων εισιτήριο 5 €. Πληροφορίες – κρατήσεις στο Τ. 2315 200 200 και στα εκδοτήρια του ΚΘΒΕ.
