Μετά την ίδρυση των πρώτων ΔΗΠΕΘΕ, το 1983, δεν είναι λίγοι όσοι κρίνουν αναγκαίο τον επαναπροσδιορισμό τόσο της φυσιογνωμίας όσο και των στόχων του θεσμού. Ανιχνεύοντας τις προοπτικές του μέλλοντος, εκπρόσωποι του χώρου εντοπίζουν προβλήματα, θέτουν ερωτήματα και αναζητούν απαντήσεις.
Επειδή πολλές φορές τα έχουμε πει και εμείς και πολλοί άλλοι, επειδή τα έχουμε ακούσει από πολλούς ανθρώπους των τεχνών και πολλούς δημοτικούς άρχοντες, επειδή πέρα από τα μακρόπνοα σχέδια υπάρχει και το τώρα, τι κάνουμε σήμερα;
Επειδή η Τοπική Αυτοδιοίκηση θα είναι, δυστυχώς, πάντα σε αντιδικία με την κρατική μηχανή, ας προσπαθήσουμε να βάλουμε σε μια τάξη μερικές σκέψεις μας, γύρω από την Τοπική Αυτοδιοίκηση. Τι μπορεί να προσφέρει στην πολιτιστική αγωγή των δημοτών της;
Ιδιαίτερα τώρα που με τον καινούργιο χρόνο οι πολιτικές και οι δημοτικές εκλογές πλησιάζουν. Ελπίζοντας ότι όλοι οι υποψήφιοι και μαζί τους όλοι οι ψηφοφόροι ενδιαφέρονται για γνήσιες και ουσιαστικές εκλογές. Και ότι πολλά στοιχεία από αυτές τις θέσεις μας είναι σωστά.
Ολοι συμφωνούν, σε οποιαδήποτε παράταξη κι αν ανήκουν, ότι οι τέχνες γενικά, η πολιτιστική αγωγή και το θέατρο ειδικά, είναι, δυστυχώς, προνόμιο της πρωτεύουσας και όχι όλης της πατρίδας μας. Ολοι συμφωνούν ότι μόνο οι δήμοι της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης, με τα ολοκληρωμένα δημοτικά τους ραδιόφωνα, ικανοποιούν τη μεγάλη πλειονότητα των δημοτών τους. Οταν ζήσει κανείς από κοντά την επαρχία, τότε θα διαπιστώσει πόσα ζητάει και πόσα χρειάζεται, πόσο ανάγκη έχει και πόσο αξίζει μια συνεχή και oλοκληρωμένη πολιτιστική δραστηριότητα και η υπόλοιπη Ελλάδα.
Είναι και μια προσωπική μας διαπίστωση, στα 10 χρόνια που περιοδεύαμε στην πατρίδα μας, κάθε καλοκαίρι, σχεδόν, στις περισσότερες γωνιές της, από την Αλεξανδρούπολη ώς το Ηράκλειο κι από τη Μυτιλήνη ώς τα Γιάννενα.
Ακριβώς γι’ αυτό τον λόγο και οι δικές μας διαπιστώσεις έχουν μια ιδιαίτερη αξία.
Στις περισσότερες χώρες του κόσμου, οι περισσότεροι θίασοι έχουν τρεις χορηγούς: το κράτος, τον δήμο και τους δημότες – συνδρομητές. Και στις περισσότερες χώρες του κόσμου κάθε δήμος έχει τουλάχιστον και από ένα Δημοτικό Θέατρο. Κι αυτό ξεκινάει από την απλή λογική που δίνει το δικαίωμα σε όλους τους δημότες μιας χώρας να έχουν το Δημοτικό τους Θέατρο. Δικαίωμα, υποχρέωση και απαίτηση –είναι σίγουρο– όλων των δημοτών όλων των δήμων.
Στον τόπο μας υπάρχουν λίγα, ουσιαστικά, Δημοτικά Θέατρα που μπορούν να ξεπεράσουν τις δυσκολίες και τα τεράστια έξοδα λειτουργίας τους. Τα περισσότερα κλείνουν ή παίζουν κάποιες ασήμαντες ταινίες.
Οπως μάλιστα υποστηρίζει ένας διευθυντής ενός σημαντικού ΔΗΠΕΘΕ, του Αιγαίου: «Μεγάλη ευθύνη έχουν πολλά Δ.Σ. τους… Δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις που πολλά μέλη τους είναι άτομα που αγνοούν τα μεγάλα προβλήματα των ΔΗΠΕΘΕ, γεγονός που, όχι σπάνια, παρεμβάλλει προσκόμματα στην όλη διαδικασία». Προεκτείνοντας τον ισχυρισμό του, ο ίδιος κάνει λόγο για «σκληρότητα πολλών τοπικών κοινωνιών», αρνούμενος ωστόσο να πει περισσότερα επ’ αυτού.
Ενα Δημοτικό Θέατρο σε κάθε πόλη είναι βέβαιο, σ’ αυτό όλοι συμφωνούν, ότι θα σημάνει την πνευματική αναγέννηση της επαρχίας, θα γίνει η αφετηρία για μια πολύπλευρη, πνευματική δραστηριότητα, θα μετατραπεί σε μια μόνιμη εστία πολιτιστικού και κοινωνικού προσανατολισμού. Θα δώσει την ευκαιρία στην Τοπική Αυτοδιοίκηση να προγραμματίσει, σωστά και μακροπρόθεσμα, άπειρες πολιτιστικές εκδηλώσεις και στους δημότες να βρουν μια μόνιμη πηγή ψυχαγωγίας και προβληματισμού, πέρα από το καθημερινό κουβεντολόι, τα άγχη της ζωής και τις σειρήνες της αστυφιλίας.
Θα δώσει, τόσο στον δήμο όσο και στους δημότες, περισσότερο στους νέους, τη δυνατότητα μιας συνεχούς επαφής, που αναμφισβήτητα θα σημαίνει συνειδητοποίηση των αμοιβαίων υποχρεώσεων, αγάπη και πάθος για τον τόπο.
Και, προπάντων, όρεξη, ατέλειωτη όρεξη και δυνάμεις για την αξιοποίηση αυτού του τόπου, που, σε τελευταία ανάλυση, θα σημαίνει αξιοποίηση όλου του ανθρώπινου δυναμικού της χώρας.
Θα συνεχίσουμε το μεθεπόμενο Σαββατοκύριακο, με προτάσεις για ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα. Και με όλες μας τις ευχές για έναν καλύτερο νέο χρόνο. Και για έναν καλύτερο και πιο δίκαιο κόσμο…
