Υποθήκες

Στην αισιόδοξη 10ετία 1957-1967, μετά τα ματωμένα χρόνια του Εμφυλίου, όλοι ζήσαμε μια αναγέννηση: πολιτική, πνευματική, κοινωνική… Ως τον Απρίλη του 1967, που η μαύρη δικτατορία μάς ξαναπήγε εκατό χρόνια πίσω.

Σε αυτή τη δεκαετία, το Σωματείο Ελλήνων Ηθοποιών έζησε τη δική του άνοιξη. Υστερα από πολλούς, δύσκολους αγώνες, για πρώτη φορά οι Ελληνες ηθοποιοί είχαμε τη δική μας αργία κάθε Δευτέρα, 9 παραστάσεις την εβδομάδα, σταθερές συλλογικές συμβάσεις, πανεπιστημιακή θεατρική παιδεία κ.ά.

Και το κυριότερο, μια συντονιστική Επιτροπή Επιμόρφωσης του Νέου Ηθοποιού. Εμπειροι ηθοποιοί, μαζί με σημαντικούς θεωρητικούς του θεάτρου, συντάξαμε μερικές βασικές αρχές που πλούτιζαν τις γνώσεις του ηθοποιού στην ουσία του θεάτρου. Στις τρεις μεγάλες δυνάμεις του: ψυχολογική – παιδαγωγική – ηθική. Και μια προσωπική επιστολή σε κάθε νέο ηθοποιό για τις δυσκολίες και τις «ευκολίες» που θα συναντήσει.

Θα προσπαθήσουμε να τα θυμηθούμε όλα. Ιδιαίτερα σήμερα, στην επικίνδυνη εποχή της ανασφάλειας που ζούμε. Σε μια εποχή που οι περισσότεροι θεσμοί έχουν χάσει την αξία τους. Νομίζουμε ότι αξίζει να ξεκινήσουμε σήμερα με αυτήν την επιστολή – και συνεχίζουμε άλλη φορά με αυτές τις τρεις δυνάμεις του Παγκόσμιου Θεάτρου.

Φίλε νέε Συνάδελφε

Σήμερα που εσύ ξεκινάς την πρώτη θεατρική περίοδο της ζωής σου.

Τον δρόμο σου θα τον βρεις μόνος σου, χωρίς να βιάζεσαι. Προπάντων, έχεις ατέλειωτα χρόνια μπροστά σου για να πραγματοποιήσεις πολλά και ουσιώδη πράγματα και όχι επιφανειακά.

Βλέπε θέατρο, διάβαζε, μελέτα τον περίγυρό σου, την κοινωνία, τους χαρακτήρες, τον κόσμο ολόκληρο, σε βάθος, και βγάζε και σημείωνε κάπου τα συμπεράσματά σου. Χωρίς να το καταλάβεις αυτό θα είναι το «λίπασμα» για να καρποφορήσουν αύριο όλες οι δραστηριότητές σου.

Πρακτικά: Οι γνωριμίες σου, οι παρέες σου και οι δάσκαλοί σου θα σε βοηθήσουν να κάνεις τα πρώτα σου βήματα. Τα επόμενα, εξαρτώνται πια από σένα και μόνον από σένα. Μη διστάσεις να στείλεις και κάποια βιογραφικά σου, να επισκεφθείς κάποιους θιασάρχες που εκτιμάς, να πηγαίνεις στα καμαρίνια έπειτα από κάποια παράσταση που είδες, να τους εκφράζεις την επιθυμία σου να δουλέψεις. Να μη φοβηθείς την τηλεόραση, το σινεμά και το ραδιόφωνο. Είναι μια άσκηση πολύτιμη, για τα πρώτα χρόνια των προσπαθειών σου. Αρκεί να κρατάς από την εμπειρία που θα αποκτήσεις τα παραδείγματα για μίμηση και να πετάς αμέσως τα παραδείγματα για αποφυγή.

Με μια προϋπόθεση: Να είσαι προετοιμασμένος για τις δυσκολίες και τις αδικίες που θα βρεις στον δρόμο σου. Μικρές υποχωρήσεις ναι, βιασμός της συνείδησής σου, όμως, ποτέ.

Τέλος, στο Θέατρο δεν είναι μονόδρομος η Σκηνή. Παράλληλα μπορείς και πρέπει να ψάξεις να βρεις και άλλους τρόπους να το υπηρετήσεις.

Θεατρολογία, Σκηνοθεσία, Μετάφραση, Γραφή. Και τόσα άλλα που θα ανακαλύψεις στον δρόμο σου…

Κουράγιο. Το σωματείο θα είναι πάντα δίπλα σου. Αρκεί να είσαι κι εσύ κοντά του.

Εχουμε πολλά να πούμε. Κάνε υπομονή. Η συζήτηση πάντα ωφελεί.

Ας ξεκινήσουμε με κάποιες σοφές σκέψεις δύο σημαντικών Δασκάλων μας.

Σημείωσέ τες. Και μελέτησέ τες. Είναι απόσταγμα εμπειρίας και γνώσης, αιώνων.

«Η Τέχνη δεν έχει καμιά υποχρέωση να είναι πολυτέλεια των ακαμάτηδων. Κάθε τέχνη οφείλει να έχει κοινωνική αποστολή και χρησιμότητα».

Σωκράτης Καραντινός

«Γνώση της ζωής, εμπειρία, ωριμότητα, πλατιά εγκυκλοπαίδεια μαζί με τεχνική κατάρτιση και συνεχή αυτοέλεγχο, είναι οι στοιχειακές προϋποθέσεις, οι απαραίτητες για τον Ηθοποιό».

Και έχε πάντα συντροφιά σου, μερικές σκέψεις του σπουδαίου μεγάλου ηθοποιού και σοφού ανθρώπου, του Τσάρλι Τσάπλιν. Θα είναι μια καλή πυξίδα στη ζωή σου…

«Τίποτα δεν είναι μόνιμο σ’ αυτό τον διεστραμμένο κόσμο, ούτε καν τα βάσανά μας»

«Περισσότερο από την εξυπνάδα, χρειαζόμαστε την καλοσύνη και την ευγένεια»

«Υπάρχει κάτι που είναι εξίσου αναπόφευκτο με τον θάνατο. Και αυτό είναι η ζωή»

«Δεν θα βρεις ποτέ ένα ουράνιο τόξο αν κοιτάς κάτω»

«Ο χρόνος είναι ο καλύτερος συγγραφέας. Πάντα γράφει το τέλειο τέλος»

«Ο καθρέφτης είναι ο καλύτερός μου φίλος, επειδή όταν κλαίω δεν γελά ποτέ»

«Μια μέρα χωρίς γέλιο είναι μια μέρα χαμένη»