• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    15°C 14.3°C / 16.2°C
    3 BF
    51%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    13°C 10.8°C / 14.7°C
    2 BF
    49%
  • Πάτρα
    Αραιές νεφώσεις
    15°C 12.6°C / 14.9°C
    3 BF
    48%
  • Ιωάννινα
    Αυξημένες νεφώσεις
    5°C 4.9°C / 4.9°C
    1 BF
    87%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    12°C 11.9°C / 11.9°C
    3 BF
    54%
  • Βέροια
    Αυξημένες νεφώσεις
    10°C 10.1°C / 11.0°C
    1 BF
    52%
  • Κοζάνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    7°C 7.4°C / 7.4°C
    2 BF
    49%
  • Αγρίνιο
    Αυξημένες νεφώσεις
    13°C 13.0°C / 13.0°C
    1 BF
    51%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 14.9°C / 17.1°C
    3 BF
    55%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    11°C 10.9°C / 12.9°C
    2 BF
    66%
  • Ερμούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 16.1°C / 16.8°C
    3 BF
    48%
  • Σκόπελος
    Σποραδικές νεφώσεις
    13°C 12.9°C / 12.9°C
    3 BF
    62%
  • Κεφαλονιά
    Αραιές νεφώσεις
    15°C 14.9°C / 14.9°C
    4 BF
    58%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    11°C 10.1°C / 11.1°C
    0 BF
    58%
  • Λαμία
    Αραιές νεφώσεις
    16°C 13.5°C / 16.0°C
    1 BF
    40%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    18°C 16.8°C / 17.7°C
    3 BF
    56%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    15°C 14.2°C / 16.0°C
    2 BF
    43%
  • Καβάλα
    Σποραδικές νεφώσεις
    12°C 10.3°C / 11.6°C
    2 BF
    57%
  • Κατερίνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    11°C 10.8°C / 12.7°C
    2 BF
    64%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    8°C 7.6°C / 7.6°C
    1 BF
    50%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ο Θεός λαχταρά να αλλάξει ετούτος ο κόσμος

  • A-
  • A+
Τι είναι τελικά ένα βιβλίο που σε προκαλεί να σκεφτείς, να αναστοχαστείς και (επιτέλους) να διαλεχθείς; Ευτύχημα μόνο!

Κολομβία των δεκαετιών του 1950 και 1960, στην δίνη των αμερικανικών επεμβάσεων, του ψυχρού πολέμου και της κουβανικής επανάστασης. Στη χώρα με τα ιλιγγιώδη ταξικά χάσματα και τον ακαπίστρωτο πολιτικό αυταρχισμό, Καμίλο Τόρες (1929-1966) λεγόταν ο Καθολικός ιερέας ο οποίος αφιερώθηκε στην υπόθεση της κοινωνικής δικαιοσύνης μέχρις εσχάτων, κυριολεκτικά. Πρόδρομος της Θεολογίας της Απελευθέρωσης (η οποία τυπικά αναδύθηκε στην Κολομβία δ;yο χρόνια μετά τον θάνατό του), ο Τόρες κατέστη σημείο αντιλεγόμενο, όχι τόσο λόγω της κοινωνικής στράτευσής του γενικά, αλλά ειδικά λόγω της προσχώρησής του στην επαναστατική βία.

Η Χρύσα Τζιαφέτα μάς δίνει ένα εξαιρετικό βιβλίο, καθόσον κεντά τη μορφή του Τόρες πάνω στον πληρέστερο δυνατόν καμβά: στη μελέτη της ιστορικής και κοινωνικής συνάφειας, της ιδιοπροσωπίας της χώρας, του στίγματος προσώπων, ρευμάτων και ιδεών. Η γνώση της ισπανικής γλώσσας και η γνωριμία της με τη Λατινική Αμερική εκ του σύνεγγυς, της έχουν χαρίσει πρόσβαση σε πρωτογενείς πηγές, κείμενα και φωτογραφίες. Η καρδιά της είναι ξεκάθαρα με τον Padre Camilo, μα ταυτόχρονα ξεδιπλώνει μια κορυφαία αρετή: την πραγματικά ερευνητική ματιά της, η οποία κοπιάζει για να αναδείξει όλες τις διαστάσεις, φωτεινές και σκοτεινές πλευρές κάθε ιδεολογικού χώρου, ελπίδες και αντιφάσεις, αυτοθυσίες και σκοπιμότητες.

Το βιβλίο παρουσιάζει όλη την πορεία τού Τόρες, από τη γέννησή του σε μεγαλοαστική μη θρησκευόμενη οικογένεια ώς τις σπουδές του στην Ευρώπη (όπου γνωρίστηκε με τον αριστερό Καθολικισμό) και την ασίγαστη δράση του στην Κολομβία. Ετσι, παρακολουθούμε τη διαμόρφωση της ουτοπίας του, την εξέλιξη της σκέψης του, την προσπάθειά του να φέρει σε συνεργασία όλες τις αριστερές δυνάμεις, το ταξίδι του προς την άκρα ριζοσπαστικοποίηση. Ο Τόρες τελικά εντάχθηκε στο μαρξιστικό αντάρτικο της κολομβιανής ζούγκλας στα τέλη του 1965 και σκοτώθηκε στην πρώτη του μάχη, 15 Φεβρουαρίου του επόμενου έτους.

Εχει καίρια σημασία να προσέξουμε το εξής: για τον παπα-Καμίλο η χριστιανική πίστη αποτελεί μήτρα εξέγερσης. Η οπτική του, δηλαδή, είναι ολότελα διαφορετική από την εννόηση της πίστης ως απλού αναλγητικού (κατά τον Μαρξ) ή ως εργαστηρίου δουλικής συνείδησης (κατά τον Μπακούνιν), αλλά και από τη λενινιστική προφητεία πως, όταν οι χριστιανοί επαναστάτες ωριμάσουν, θα περάσουν στην αθεΐα. Αντίθετα, ο Τόρες είναι από τις περιπτώσεις όπου η σύγκρουση του πιστού με την κοινωνική αδικία γίνεται λόγω της πίστης του και όχι παρά την πίστη του. Είναι πολύ σημαντικό στο προκείμενο ότι η συγγραφέας λογά και από πολιτική και από θεολογία, πράγμα δυσεύρετο μέσα στον παχυλό θρησκευτικό αναλφαβητισμό πολλών πολιτικών χώρων.

Ο Τόρες έδινε έμφαση όχι στην περιστασιακή ελεημοσύνη, αλλά στον κοινωνικό μετασχηματισμό, δηλαδή στην εξάλειψη των παραγόντων οι οποίοι γεννούν εξαθλίωση. Εμφαση (προσθέτω) που έχει ριζώματα στη Βιβλική και στην Πατερική παράδοση, όσο κι αν αυτό αποσιωπάται στους θρησκευτικούς χώρους. «Αν δεν υπήρχε το πλήθος των εκμεταλλευτών, δεν θα υπήρχε ούτε το πλήθος των εξαθλιωμένων», έλεγε τον 4ο αιώνα ο άγιος Γρηγόριος Νύσσης, και ο άγιος Αστέριος Αμασείας συμπλήρωνε: «Είναι αδύνατο να συγκεντρωθεί τεράστιος πλούτος δίχως να διαπραχθεί αμαρτία». Για τον Τόρες το αίτημα του κοινωνικού μετασχηματισμού πηγάζει ακριβώς από την πρωτοκαθεδρία που έχει στο Ευαγγέλιο η αγάπη.

Ο padre Camilo αμφιταλαντεύτηκε για καιρό μεταξύ ειρηνικής και βίαιης κατάληψης της εξουσίας. H Τζιαφέτα καταγράφει την ταραχή την οποία προκάλεσε ακόμα και σε κοντινούς συνεργάτες του η κατάληξή του στη βίαιη. Στην επιλογή αυτή έχουμε μια σπαραχτική αναμέτρηση του χριστιανού (και μάλιστα κληρικού) με τον ίδιο του τον εαυτό, πράγμα που καθιστά την εν λόγω επιλογή ακραία αυτοθυσιαστική πράξη, υπό την έννοια ότι για τον ίδιο συνιστά ρίσκο όχι μόνο ζωής αλλά και ψυχής – σωτηρίας. Ωστόσο για τον Τόρες αυτή η βία (βία για χάρη των θυμάτων της ιστορίας, κι όχι για σταυροφορικά ιδεώδη) είναι θέλημα Θεού, ο οποίος λαχταρά να αλλάξει ετούτος ο κόσμος της απανθρωπιάς, της συστημικής αμαρτίας.

Θέματα δύσκολα, σύνθετα και φυσικά στασιαζόμενα, συνάρτηση πολλών συνθηκών και ποικίλων κριτηρίων. Για τον Τόρες η επαναστατική βία δεν μπορεί να είναι πατερναλιστική, δηλαδή πράξη μιας φωτισμένης πρωτοπορίας η οποία ποδηγετεί τις λαϊκές μάζες. Επέμενε ότι ο αγώνας δεν πρέπει να είναι απλώς για τους φτωχούς, αλλά με τους φτωχούς: αγώνας των ίδιων των φτωχών, άμυνα του λαού στην επίθεση της τυραννίας και επιβεβαίωση της λαϊκής κυριαρχίας την οποία, υπό ειρηνικές συνθήκες, οι ολιγαρχίες αποτρέπουν με πραξικοπήματα ή με νομότυπα τεχνάσματα.

Τι είναι τελικά ένα βιβλίο που σε προκαλεί να σκεφτείς, να αναστοχαστείς και (επιτέλους) να διαλεχθείς; Ευτύχημα μόνο.

*Αναπληρωτής καθηγητής στην Ανώτατη Εκκλησιαστική Ακαδημία Αθήνας, διευθυντής του περιοδικού «Σύναξη»


Τη σελίδα αυτήν δεν τη φτιάχνουν επαγγελματίες κριτικοί βιβλίου. Γράφεται από αναγνώστες που απευθύνονται σε αναγνώστες για να τους μιλήσουν για κάποιο βιβλίο που τους συνεπήρε. Αν θέλετε να μοιραστείτε όσα νιώσατε διαβάζοντας ένα βιβλίο, στείλτε το κείμενό σας (το πολύ 700 λέξεις) στο [email protected]

Ακολουθήστε μας στο Google news
Google News
ΝΗΣΙΔΕΣ
Φλεγόμενες νυχτοπεταλούδες
Από τους εισαγωγικούς στίχους καταλαβαίνει κανείς πως αυτό που απασχολεί τον Ζάουμε Καμπρέ σε αυτό το βιβλίο είναι η θνητότητά μας, ο θάνατος.
Φλεγόμενες νυχτοπεταλούδες
ΝΗΣΙΔΕΣ
Ενα «βολικό τέρας»
Το βιβλίο αναζητά τις πολλαπλές αιτίες και παραμέτρους της «κοινωνικής επιρροής» που ασκεί ο λαϊκισμός στις πολιτικές πρακτικές και τις κοινωνικές εξελίξεις στον τόπο μας.
Ενα «βολικό τέρας»
ΝΗΣΙΔΕΣ
Μια ζωή στο περιθώριο
Ο Β. Χριστόπουλος με το βιβλίο του αναδεικνύει τις καθημερινές δυσκολίες των Ρομά, τους αγώνες και τις αγωνίες τους που δεν «ακουμπούν» πουθενά για να επιβιώσουν.
Μια ζωή στο περιθώριο
ΝΗΣΙΔΕΣ
Οπως λέμε βιβλιοκριτική, καμία σχέση
Η επιλογή του Μιχάλη δεν έχει να κάνει με την αθώα ροπή της Ι. Καρυστιάνη σε ανθρώπους απλούς και αόρατους, καθώς αποτελεί τον αντίποδά της, το alter ego της.
Οπως λέμε βιβλιοκριτική, καμία σχέση

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας