• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    26°C 23.4°C / 26.8°C
    3 BF
    59%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    25°C 22.7°C / 26.1°C
    1 BF
    74%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    26°C 25.5°C / 26.6°C
    1 BF
    57%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    26°C 25.9°C / 25.9°C
    1 BF
    47%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    25°C 21.9°C / 24.9°C
    0 BF
    69%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    25°C 23.5°C / 25.4°C
    1 BF
    70%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    21°C 21.4°C / 22.6°C
    2 BF
    40%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    22°C 22.4°C / 22.4°C
    1 BF
    59%
  • Ηράκλειο
    Αίθριος καιρός
    25°C 24.4°C / 26.5°C
    4 BF
    61%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    25°C 22.9°C / 24.9°C
    2 BF
    61%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    26°C 24.8°C / 26.4°C
    5 BF
    47%
  • Σκόπελος
    Ελαφρές νεφώσεις
    25°C 24.6°C / 24.6°C
    2 BF
    72%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    26°C 25.6°C / 25.6°C
    1 BF
    63%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    23°C 22.3°C / 22.9°C
    0 BF
    73%
  • Λαμία
    Αραιές νεφώσεις
    27°C 21.5°C / 27.2°C
    0 BF
    52%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    25°C 24.9°C / 25.8°C
    2 BF
    54%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    25°C 23.6°C / 27.0°C
    1 BF
    47%
  • Καβάλα
    Αίθριος καιρός
    24°C 24.4°C / 24.4°C
    2 BF
    75%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    24°C 23.7°C / 26.1°C
    1 BF
    88%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    23°C 23.0°C / 23.0°C
    1 BF
    57%
Institut Valencià d'Art Modern
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

«Είμαι αποστάτης του σεξουαλικού συστήματος»

  • A-
  • A+
Είμαστε κοινωνίες παθολογικά εμμονικές με την ταυτότητα: βλέπουμε μόνο τη φυλή, την εθνικότητα και το φύλο. Αξιώνω το ζωντανό σώμα ως απόλυτος πολίτης της Γης πέρα από κάθε ταυτότητα.

Ευφυής, οξύνους και εύστροφος, ο φιλόσοφος που μίλησε με το σώμα του δημοσιεύει τη συλλογή δοκιμίων «Un apartamento en Urano» («Ενα διαμέρισμα στον Ουρανό»). Σε αυτήν τη συνέντευξη μιλά για την κριτική του στη διαφορετικότητα και για την τέχνη.

Τον βρίσκω στο βάθος του μπαρ, με μια κούπα ζεστή σοκολάτα και μια βαλίτσα στην οποία κουβαλάει τις εμπειρίες μιας ζωής. Ο Πολ Μπ. Πρεθιάδο (Μπούργος, 1970) μόλις δημοσίευσε στα ισπανικά το «Un apartamento en Urano. Crónicas del cruce» (εκδόσεις Anagrama), αφού πριν είχε πουλήσει χιλιάδες αντίτυπα στη Γαλλία και ήδη μεταφράζεται σε δεκάδες άλλες γλώσσες.

Η κάτοικος του Ουρανού τα αφηγείται όλα σε αυτό το βιβλίο, που αποτελεί συλλογή των άρθρων της για τη γαλλική εφημερίδα «Libération». Συνοδεύονται από έναν ζουμερό πρόλογο γραμμένο από την πρώην της, τη συγγραφέα Βιρζινί Ντεσπάντ, και μια μακροσκελή εισαγωγή.

Και όλα αυτά τα ξετυλίγουμε σε σχεδόν δύο ώρες συνέντευξης. Ευφυής, οξύνους, εύστροφος, εκπληκτικός, ο φιλόσοφος που μίλησε με το σώμα του είναι ψηλόλιγνος κάτω από το σκούρο παλτό του και έχει γαλάζια μάτια και πρόσωπο με γωνίες. Προσπαθώ να βάλω τάξη σε αυτήν τη μάχη «πολιτικοποίησης του σώματος».

Επιλέγετε το σώμα ως τετράδιο πάνω στο οποίο θα γράψετε τον φιλοσοφικό σας ισχυρισμό, την κριτική σας στην ταυτότητα;

Το 2005 ξεκίνησα να παίρνω μικρές δόσεις τεστοστερόνης και κατά τη διάρκεια εννιά ετών έκανα μετάβαση σε ένα ρευστό κοινωνικό φύλο, αυτοπειραματιζόμενος με τη γραφή· επρόκειτο για μια ηθελημένη διαδικασία λήψης ουσιών που ονόμασα Testo Yonqui [Πρεζάκι της Τεστοστερόνης]. Ηταν ο τρόπος μου να αποστατήσω εναντίον του ιατροδικαστικού πρωτοκόλλου, σύμφωνα με το οποίο πρέπει να δηλώνεις ότι βιώνεις δυσφορία φύλου και άρα είσαι ψυχικά ασθενής.

Και το 2014 αποφάσισα να περάσω σε άλλη δόση, να εισέλθω σε ένα ιατρικό πρωτόκολλο [σ.σ. το έκανε σε μια κλινική στις ΗΠΑ] και να αναλάβω την πολιτική ευθύνη. Διέσχισα τα σύνορα της νόμιμης αλλαγής φύλου ως ένα πρότζεκτ εννοιολογικής τέχνης. Ωστόσο, δίχως αμφιβολία, οι ορμόνες σε καθορίζουν πολιτικά.

● Γιατί κατανοείτε τη διεμφυλικότητα ως μια εξ ορισμού πολιτική πράξη;

Επειδή η σεξουαλική διαφοροποίηση είναι πολιτική επιστημολογία, όπως η φυλή: δεν είναι εμπειρικές πραγματικότητες. Ο σεξισμός αποτελεί ιστορική πρακτική διαφοροποίησης και ιεραρχική ταξινομία των σωμάτων, όταν στην πραγματικότητα αυτό που υπάρχει είναι άπειρη πολλαπλότητα των σωμάτων που δεν περιορίζεται στο δυαδικό σύστημα. Οπως και η φυλή, είναι μια επιστημονική εφεύρεση της νεωτερικότητας για να δικαιολογήσει την αποικιοκρατία.

Παρ’ όλα αυτά φυσικά, αυτό που υπάρχει είναι εκατομμύρια διαφορές και αποχρώσεις επιδερμίδας∙ στόχος της έννοιας της σεξουαλικής δυαδικότητας είναι να χωρίσει τον πληθυσμό σε δύο οικοθέσεις αναπαραγωγής, καθιερώνοντας κανονιστικά την ετεροφυλοφιλία ως οικογενειακό πυρήνα.

Ωστόσο αυτό το μοντέλο σκέψης καταρρέει τη δεκαετία του ’40 επειδή η ιατρική διαπιστώνει ότι υπάρχουν γενετικές, μορφολογικές και χρωμοσωμικές παραλλαγές και έτσι γεννιούνται η διεμφυλικότητα και η διαφυλικότητα, για να γίνονται εγχειρήσεις, να χορηγούνται ορμόνες και για να ανακατευθύνουν τα σώματα στη νομική αναγνώριση της δυαδικότητας του φύλου.

● Διδαχτήκατε ως μαθητής του Ζακ Ντεριντά ότι η φιλοσοφία δεν είναι συνθήκη, αλλά τρόπος ζωής;

Οχι, αυτό το έμαθα από τον φεμινισμό. Τη δεκαετία του ’90 ήμουν ριζοσπαστική, αντιδραστική λεσβία και το να γράφω χρησιμοποιώντας αυτό το λεξιλόγιο στο πανεπιστημιακό περιβάλλον στην Ισπανία ήταν αδύνατον∙ επομένως πήγα να σπουδάσω στις ΗΠΑ, όπου έμαθα από τον Ντεριντά ότι η γραφή είναι η πιο σημαντική από όλες τις τεχνολογίες: είναι η άμεση πράξη.

Ως φιλόσοφος αξιώνω να σταματήσουμε να σκεφτόμαστε την ταυτότητα, καθώς είναι η επιβεβλημένη από τον καπιταλισμό της νεωτερικότητας ιδεολογία για να δικαιολογηθεί η ιεραρχία. Είμαστε κοινωνίες παθολογικά εμμονικές με την ταυτότητα: βλέπουμε μόνο τη φυλή, την εθνικότητα και το φύλο. Αξιώνω το ζωντανό σώμα ως απόλυτος πολίτης της Γης πέρα από κάθε ταυτότητα και αμφισβητώ ακόμα και τη διαφορά ανάμεσα στα ζώα και στον άνθρωπο.

Επιπλέον πιστεύω ότι ζούμε μια αλλαγή μοντέλου σκέψης συγκρίσιμη μόνο με την κοπερνίκεια επανάσταση και την εφεύρεση της τυπογραφίας. Η τεχνητή νοημοσύνη, ο βιοεκτυπωτής και το διαδίκτυο συνεπάγονται τέτοιο πλήγμα στη δήθεν επιστημονική γνώση, ώστε έχουμε περάσει από έναν τεχνο-επιστημονικό και κρατικό ρυθμιστικό έλεγχο σε έναν έλεγχο νεοφιλελεύθερο ή ασκούμενο από την αγορά.

● Είναι ο φόβος της αγοράς και η πολιτική προς τον νέο τρόπο γνώσης που μας έφεραν αυτό το νέο κύμα επανάστασης και φιλελευθερισμού;

Υπάρχουν δύο διαδικασίες: από τη μία έχουμε μια αλλαγή μοντέλου σκέψης τέτοιου ηθικού βάθους που έτσι και δεν την πάρουμε στα σοβαρά θα είναι και η τελευταία· ποτέ ξανά δεν τέθηκε υπό αμφισβήτηση η επιβίωση του πλανήτη. Εγώ το ονομάζω μετάβαση, διότι, όταν ξεκίνησα να κάνω τη δική μου, αντιλήφθηκα ότι δεν ήμουν εγώ, αλλά ο πλανήτης που μεταλλασσόταν.

Βλέπω τον εαυτό μου ως σωματικό σεισμογράφο αυτής της βιοτεχνολογικής μετάβασης στα μέρη όπου παράγεται η αξία και η γνώση των αισθήσεων. Παράλληλα παρουσιάζεται μια πληθώρα μικρο-πολιτικών επαναστάσεων των σωμάτων που ιστορικά δεν είχαν θεωρηθεί ανθρώπινα, ξεκινώντας από τη μειονότητα των γυναικών, που είναι ο μισός πληθυσμός, τα άτομα με σεξουαλική και λειτουργική διαφορετικότητα, με αναπηρία, τους ψυχικά ασθενείς κ.λπ. Το 99% του πληθυσμού διεκδικεί το status της ανθρώπινης υπόστασης.

● Θέλετε να πείτε ότι δεν επιλέγετε εσείς το σώμα ως τετράδιο, αλλά ότι το σώμα σας ζητάει κάτι τέτοιο; Δεν αποφασίζετε άρα να μεταλλαχτείτε λόγω ενός σεξουαλικού ζητήματος;

Τι πάει να πει «σεξουαλικό ζήτημα»; Το τρανς άτομο του σήμερα είναι ο αιρετικός του 15ου αιώνα. Είμαι αποστάτης του σεξουαλικού συστήματος και χρησιμοποιώ τη γραφή για να αποσυναρμολογήσω την ταυτότητά μου και να απαιτήσω την απόσυρση της απόδοσης φύλου τόσο κατά τη γέννηση όσο και στα έγγραφα.

● Τι σημαίνει «σε τι εξυπηρετεί το κράτος»;

Ιδού η απορία. Εξυπηρετεί ως βάση για μια διαδικασία αποκλίνουσας κοινωνικοποίησης, όπου οι γυναίκες εξακολουθούν να αποτελούν αντικείμενα πατριαρχικής βίας. Τα σύνορα μου φάνηκαν πραγματικά ορατά όταν αποφάσισα να αλλάξω το διαβατήριό μου κατά τη διάρκεια της μετάβασής μου. Μερικά σώματα υποχρεωνόμαστε να διασχίζουμε συνεχώς σύνορα, όπως συμβαίνει σε έναν μαύρο όταν βγαίνει από το μετρό και του ζητούν τα χαρτιά του λες και περνάει τελωνείο.

● Περιπλανηθήκατε σαν μετανάστης που ανακρινόταν συνέχεια στα συνοριακά φυλάκια κατά τη διάρκεια των χρόνων που επιμεληθήκατε την έκθεση Documenta 14 στην Αθήνα. Ηταν μια συνειδητή απόφαση ή προκλήθηκε από κάτι άλλο;

Επί τρία χρόνια έκανα κυριολεκτικά τον γύρο του κόσμου. Ηταν σαν δεύτερο διδακτορικό, αυτή τη φορά στην αντιπατριαρχική και αντιαποικιακή αντίσταση· πώς να κάνεις παγκόσμια χαρτογράφηση όλων των αντισυστημικών κινημάτων.

Εκεί ήταν που απέκτησα επίγνωση της αλλαγής μοντέλου σκέψης, δηλαδή τη μετατόπιση της κυριαρχίας από το έθνος-κράτος στην αγορά και τις πολυεθνικές. Και πώς τα έθνη-κράτη μάχονται ενάντια σε όλο αυτό χρησιμοποιώντας τα φαντάσματα της ταυτότητας και στη συνέχεια τη μυθολογία της Γης, την οικογένεια, το αίμα, το έθνος και συνεπώς τη βία.

● Περιπλανώμενη, στερημένη από κάποιο μέρος στη Γη, ψάχνετε διαμέρισμα στον Ουρανό;

Δεν απομένει πια μέρος στον πλανήτη, ούτε καν στον Αμαζόνιο, στο οποίο να μην έχει επικρατήσει ο πατριαρχικός καπιταλισμός. Αποφάσισα επίσης να δώσω αυτόν τον τίτλο ως έμμεση αναφορά στο «Ενα δικό της δωμάτιο» όπου η Βιρτζίνια Γουλφ διεκδικεί τον προσωπικό της χώρο.

Και γιατί στον Ουρανό; Επειδή οι δύο γλώσσες της υποκειμενικής μας σκέψης είναι η ιατρική και η ψυχαναλυτική και αναζητώντας νέα γραμματική βρήκα τη δυστοπία που μπορεί να είναι το όνειρο, το μέρος όπου δεν έχει πατήσει το πόδι της η εξουσία. Στο όνειρο βρίσκω τη γνωστική χειραφέτηση κόντρα στον μέγα Φρόιντ (τον πρώτο που αποκάλυψε το πατριαρχικό ασυνείδητο) και στη φαρμακολογία.

● Παραθέτω κάτι δικό σας: «Δεν είμαι άντρας, δεν είμαι γυναίκα, δεν είμαι ετεροφυλόφιλος ούτε αμφιφυλόφιλος». Το φύλο σας είναι ουτοπικό ή πρόκειται για άρνηση του φύλου;

Εχω τη σωματική ενσάρκωση που έχω και μάχομαι για να αναγνωριστώ δημοσίως απλώς ως άντρας, τη στιγμή που έχω μεγαλώσει και εκπαιδευτεί ως κορίτσι και όλη μου η ζωή είναι ο φεμινισμός. Το να θέλεις να βάλεις τέλος στα φύλα είναι σαν να θέλεις το δέρμα σου να μην έχει χρώμα, αλλά το δυαδικό σύστημα πρέπει να αλλάξει. Το φύλο μου είναι μια πράξη αποστασίας.

● Μου φαίνεται πολύ παράξενο που κατόπιν αυτής της αγόρευσης αναδειχτήκατε από το περιοδικό «Art Review» ως ο διεθνής εκπρόσωπος με τη μεγαλύτερη επιρροή στον κόσμο της τέχνης…

Ημουν ο πρώτος που εξεπλάγην, αλλά δεν έχει πολλή σημασία. Ισως να αποδίδεται στο γεγονός ότι πολλοί καλλιτέχνες δουλεύουν με τα κείμενά μου: η τέχνη αναζητά φιλοσόφους που να τη νομιμοποιούν.

● Σε τι εξυπηρετεί η τέχνη ή το μουσείο εάν την αξία τους την αποφασίζει η χρηματοπιστωτική αγορά;

Η τέχνη δεν είναι αυτή καθαυτή πιο κρίσιμη από τον επιστημονικό λόγο. Ο καλλιτέχνης βρίσκεται εντός της αγοράς όπως οποιοσδήποτε πωλητής λουκάνικων. Τα συστήματα εκπροσώπησης με ενδιαφέρουν περισσότερο από την ίδια την τέχνη και υπάρχουν καλλιτέχνες που δουλεύουν με κριτικές παραμέτρους και άλλοι που, όπως ο Τζεφ Κουνς, δεν το κάνουν καθόλου. Ενα μουσείο θα έπρεπε να είναι μια βουλή της ευαισθησίας και τίποτα άλλο, όπου κάποιος θα αμφισβητήσει το πώς αισθάνεται, θα μάθει να επιθυμεί με διαφορετικό τρόπο, να μην είναι αυτός που είναι.

Πηγή: «El Mundo»

📌 Τον Απρίλιο του 2019 ο Πολ Μπ. Πρεθιάδο παραχώρησε συνέντευξη για το σεξουαλικό σύστημα και το φύλο στην ισπανική εφημερίδα «El Mundo» και τη δημοσιογράφο Ελένα Πίτα. Τη συνέντευξη αυτή διάβασαν, ανέλυσαν και μετέφρασαν στα ελληνικά μεταπτυχιακοί φοιτητές στο πλαίσιο του Διατμηματικού Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών «Διερμηνείας και Μετάφρασης» του ΑΠΘ κατά το χειμερινό εξάμηνο του ακαδημαϊκού έτους 2021-2022. Η μετάφραση έγινε από τους Σταυρούλα Νικηφορίδου, Μιχάλη Λάγγα και Παναγιώτη Αράπογλου. Επιμέλεια: Κωνσταντίνος Παλαιολόγος (καθηγητής ΑΠΘ, μεταφραστής) και Χρύσα Παπανικολάου (μεταφράστρια).

📌 Ο Πολ Μπ. Πρεθιάδο (γεννημένος ως Μπεατρίθ Πρεθιάδο, 11 Σεπτεμβρίου 1970, Μπούργος, Ισπανία) είναι συγγραφέας, φιλόσοφος και επιμελητής εκθέσεων. Tο έργο του επικεντρώνεται σε θεωρητικά και εφαρμοσμένα ζητήματα σχετικά με την ταυτότητα, το φύλο και τη σεξουαλικότητα. Ο Πρεθιάδο άρχισε διαδικασία φυλομετάβασης με τη λήψη δόσεων τεστοστερόνης και έκτοτε αυτοπροσδιορίζεται ως τρανς άτομο και φεμινιστής

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΝΗΣΙΔΕΣ
Ένας αιρετικός φιλόσοφος της ελευθερίας
Οι Εκδόσεις Επέκεινα εισάγουν για πρώτη φορά στα ελληνικά γράμματα τον σπουδαίο Τσέχο φιλόσοφο Γιαν Πατότσκα, με τη μετάφραση του εξίσου σπουδαίου έργου του Αιρετικά Δοκίμια στη Φιλοσοφία της Ιστορίας.
Ένας αιρετικός φιλόσοφος της ελευθερίας
ΝΗΣΙΔΕΣ
Αξιοκρατία και λαϊκισμός
Ο Μάικλ Σαντέλ στο βιβλίο του «Η τυραννία της αξίας» υποστηρίζει ότι η μονομερής προσήλωση στην αξιοκρατία γεννάει λαϊκισμούς.
Αξιοκρατία και λαϊκισμός
ΝΗΣΙΔΕΣ
Πόλεμος και ειρήνη
Αν όλα τα κράτη ήταν διατεθειμένα να αφοπλιστούν, το μοναδικό κράτος που θα αρνούνταν να το κάνει θα γινόταν ο κυρίαρχος του κόσμου.
Πόλεμος και ειρήνη
ΝΗΣΙΔΕΣ
Χρειαζόμαστε ένα βασικό εισόδημα για όλους;
Οι Van Parijs και Vanderborght υποστηρίζουν ότι ένα ελάχιστο, εγγυημένο, βασικό εισόδημα χωρίς υποχρεώσεις είναι ηθικά δικαιολογημένο, οικονομικά βιώσιμο και πολιτικά εφικτό.
Χρειαζόμαστε ένα βασικό εισόδημα για όλους;

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας