• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    4°C -1.2°C / 5.7°C
    1 BF
    72%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    0°C -3.5°C / 2.4°C
    0 BF
    64%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    2°C 1.0°C / 5.7°C
    2 BF
    44%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    -8°C -8.1°C / -8.1°C
    1 BF
    93%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αίθριος καιρός
    -5°C -5.1°C / -5.1°C
    1 BF
    86%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    1°C -3.0°C / 1.8°C
    1 BF
    63%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    -6°C -6.6°C / -2.1°C
    1 BF
    79%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    2°C 1.6°C / 4.6°C
    2 BF
    56%
  • Ηράκλειο
    Αραιές νεφώσεις
    7°C 4.9°C / 7.8°C
    4 BF
    82%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    0°C -4.1°C / -0.1°C
    1 BF
    69%
  • Ερμούπολη
    Αραιές νεφώσεις
    8°C 6.6°C / 8.5°C
    4 BF
    61%
  • Σκόπελος
    Αραιές νεφώσεις
    2°C 1.8°C / 6.6°C
    4 BF
    56%
  • Κεφαλονιά
    Ελαφρές νεφώσεις
    7°C 7.0°C / 7.0°C
    2 BF
    66%
  • Λάρισα
    Αίθριος καιρός
    -6°C -6.1°C / -2.5°C
    0 BF
    79%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    1°C -2.5°C / 1.7°C
    1 BF
    77%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    5°C 1.8°C / 5.4°C
    2 BF
    49%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    2°C -0.6°C / 5.9°C
    1 BF
    67%
  • Καβάλα
    Αίθριος καιρός
    -1°C -4.7°C / 1.6°C
    2 BF
    69%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    2°C -2.3°C / 2.5°C
    1 BF
    63%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    -6°C -6.2°C / -6.2°C
    1 BF
    69%
Dreamstime.com
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Πότε η αγάπη τολμά να πει το όνομά της;

  • A-
  • A+
Η νοητή γραμμή που χωρίζει αυτό που είναι κακό, ανώμαλο, μη φυσιολογικό, άρρωστο, αμαρτωλό με αυτό που ορίζεται ως καλό, υγιές, φυσικό, φυσιολογικό, ιερό χαράσσεται μέσα από μηχανισμούς πειθάρχησης σωμάτων και συνειδήσεων.

Ποιος και με τι είδους κριτήριο καθορίζει τι είναι κοινωνικά αποδεκτό, ηθικό και υγιές; Πότε και υπό ποιες συνθήκες «η αγάπη τολμά να πει το όνομά της»; Γιατί επιμένουμε σε ένα καθολικό πρότυπο σεξουαλικότητας, ενώ έχει αποδειχτεί πως οι σεξουαλικές συμπεριφορές μεταβάλλονται μέσα στον χώρο και τον χρόνο;

Πριν από λίγους μήνες κυκλοφόρησε στη χώρα μας το βιβλίο «Οταν η αγάπη τολμά να πει το όνομά της», η πρώτη μελέτη για την ομοφυλοφιλία στην Ελλάδα «που βασίζεται σε εκατοντάδες προσωπικές μαρτυρίες γκέι αντρών και γυναικών, μια πολύτιμη παρακαταθήκη γνώσης για το πώς βιώνεται η ομοφυλοφιλία στη χώρα μας, δηλαδή όλες οι ψυχολογικές και κοινωνικές προεκτάσεις της».

Ο συγγραφέας και ψυχοθεραπευτής Λύο Καλοβυρνάς, πέρα από τις βιωματικές μαρτυρίες, χρησιμοποιεί σημαντικό όγκο επιστημονικών ερευνών που έχει συγκεντρωθεί από τη δεκαετία του 1970 και μετά για να καταρρίψει αντιεπιστημονικές θεωρίες, ανυπόστατες δοξασίες για την ομοφυλοφιλία, ενώ παράλληλα «συνομιλεί» με τους σπουδαίους θεωρητικούς της σεξουαλικότητας και των ταυτοτήτων φύλων, από τον Μισέλ Φουκό μέχρι την Τζούντιθ Μπάτλερ.

Σε ένα από τα κεφάλαια ο συγγραφέας με τη μεγάλη ψυχοθεραπευτική εμπειρία μάς δείχνει μέσα από ποιες διαδρομές, πλήρως βασισμένες στην ετεροκανονική λογική, έχει διαμορφωθεί η αντίληψη του νεοέλληνα για τη σεξουαλικότητα και το φύλο, ενώ μας καλεί να «εξουδετερώσουμε τις λέξεις που μας πληγώνουν». Κατά πόσο είμαστε σε θέση ωστόσο να εξουδετερώσουμε αυτές τις λέξεις, όταν η εξουσία της γλώσσας μετασχηματίζει κοινωνικο-πολιτισμικά στερεότυπα της θηλυκότητας και της αρρενωπότητας; Και τι συμβαίνει όταν κάτι δεν χωρά… σε καμία από τις κανονικότητες που μας έχουν προκαθορίσει;

Ο άνθρωπος που ερωτεύτηκε μια γίδα

Το θεατρικό έργο «Η γίδα ή ποια είναι η Σύλβια» του Εντουαρντ Αλμπι είναι ένα παράδειγμα... επί σκηνής για το πώς όταν κάτι εμφανίζεται ως «παρεκκλίνουσα τάση», και μάλιστα μια τάση που φαντάζει αποτρόπαια μέσα στα δικά μας πολιτισμικά συμφραζόμενα, ο κόσμος μας -αυτομάτως- διαβρώνεται και οι ταυτότητές μας διασαλεύονται.

Ο Αμερικανός συγγραφέας χρησιμοποίησε εμφανέστατα τη γίδα ως αντικείμενο πόθου σε ένα αλληγορικό έργο, με την πρόθεση να φέρει την «αγία ευκατάστατη αμερικανική οικογένεια» αντιμέτωπη με τον ίδιο της τον εαυτό, καταδεικνύοντας πως η ετεροκανονικότητά μας μπορεί να ανατραπεί μέσα από ένα συμβάν. Μέσα από την ιστορία του πετυχημένου μεγαλοαστού Μάρτιν, ο οποίος, παρ' όλο που διάγει μια άνετη και πετυχημένη οικογενειακή ζωή, ερωτεύεται μια... γίδα, ο Αλμπι μάς υπενθυμίζει την ύπαρξη των ζωωδών ενστίκτων κάτω από την εξανθρωπισμένη φύση μας.

Το ζήτημα που θέλησε να αναδείξει ο θεατρικός συγγραφέας δεν είναι προφανώς η κτηνοβασία, αλλά όλα όσα κρύβουμε μέσα μας και χαλιναγωγούνται από... κανόνες προκαθορισμένους. Το έργο σε ένα πρώτο επίπεδο μας παραπέμπει στις θεωρίες του Κλοντ Λέβι Στρος και του Ζίγκμουντ Φρόιντ για το ψυχικό κόστος της μετάβασης από τη φυσική στην πολιτισμική κατάσταση και εν συνεχεία στη φουκοϊκή σκέψη περί ελέγχου της σεξουαλικότητας.

Γιατί επιμένουμε να μετατρέπουμε το ανθρώπινο σώμα σε πεδίο εκτύλιξης εξουσιών; Τι παθολογικοποιούμε λοιπόν και για ποιους λόγους; Πότε επιτρέπουμε στην αγάπη να πει το όνομά της; Τι υπηρετεί η άκριτη αφομοίωση της κοινωνικής κανονιστικότητας;

Ο Μισέλ Φουκό στο τρίτομο έργο του «Ιστορία της Σεξουαλικότητας» μας έδειξε, πριν από αρκετές δεκαετίες, πώς παράγεται αυτό που αποκαλούμε βιοεξουσία, στη βάση της οποίας ρυθμίζεται και ελέγχεται η σεξουαλικότητα με τρόπους που είναι «παραγωγική» για το οικονομικο-πολιτικό σύστημα.

Αργότερα η queer θεωρία αντιλήφθηκε και αναγνώρισε μια συστατική σχέση ανάμεσα στον πολιτισμό και την πολιτική, κατά την οποία το φύλο και η σεξουαλικότητα αποδεικνύονται κεντρικά σημεία για κάθε εννοιολόγηση της ταυτότητας. Η σεξουαλικότητα συνεπώς δεν είναι ξεκομμένη από άλλες σφαίρες της ύπαρξης. Τουναντίον, διαπλέκεται με αυτές και υπόκειται σε αυστηρό εξουσιαστικό έλεγχο.

Συμπερασματικά «η νοητή γραμμή που χωρίζει αυτό που είναι κακό, ανώμαλο, μη φυσιολογικό, άρρωστο, αμαρτωλό με αυτό που ορίζεται ως καλό, υγιές, φυσικό, φυσιολογικό, ιερό» -φράση δανεική από τον Λύο Καλοβυρνάς- χαράσσεται μέσα από μηχανισμούς πειθάρχησης σωμάτων και συνειδήσεων -φράση δανεική από τον Μισέλ Φουκό.

Μέχρι που η καθυπόταξη εσωτερικεύεται και εμείς οι ίδιοι την αντιλαμβανόμαστε ως κάτι φυσικό στο οποίο οφείλουμε να συμμορφωθούμε. Και όταν το ασυνείδητό μας εξεγείρεται, όπως στην περίπτωση του μεγαλοαστού Μάρτιν που ερωτεύτηκε μια γίδα, τότε ο ήρωας βρίσκεται να ουρλιάζει «είμαι μόνος», μετέωρος και αιφνιδιασμένος από τον ίδιο του τον εαυτό. Και η Στίβι, η όμορφη, ευφυής και πληγωμένη σύζυγος του Μάρτιν, μετά τη σπαρακτική εξομολόγηση του αδιανόητου έρωτα, δεν χάνει μόνο τον άνθρωπό της και τον κόσμο της, αλλά και την ίδια της την ταυτότητα που επιχειρεί απελπισμένα να επανακτήσει μέσα από μια πράξη εκδικητικής οργής.

Διότι αδυνατεί να είναι «άνθρωπος της επιθυμίας ενός άντρα που επιθυμεί ταυτόχρονα ένα ζώο», ούτε σύζυγος του άντρα που παραβίασε το ιερότερο ταμπού κάνοντας σεξ με μια γίδα. Γι’ αυτό και τη σφαγιάζει. Και επιστρέφει με το νεκρό ζώο μέσα στο γυάλινο κλουβί όπου διαδραματίζεται όλο το έργο. Το γυάλινο κλουβί υπηρετεί πιστά το κείμενο, που μας υπενθυμίζει τον βασανιστικό εγκλωβισμό των ηρώων μέσα στις ίδιες τους τις ταυτότητες.

Υπάρχει και μια άλλη ιστορία, ένα παιδικό παραμύθι που μας υπενθυμίζει πως οι ταυτότητές μας -οι εκδοχές του έμφυλου εαυτού (μας)- δεν είναι κάτι σταθερό και μπορούν να νοηματοδοτηθούν κάθε φορά διαφορετικά. «Η παράξενη αγάπη του αλόγου και της λεύκας» μιλάει για την αγάπη που γεννιέται ανάμεσα σε μια μοναχική λεύκα και ένα λευκό άλογο, μια αγάπη που στα μάτια των άλλων φαντάζει παράξενη και διαφορετική.

Κι όμως η λεύκα και το άλογο, παρ' όλο που χλευάζονται και περιθωριοποιούνται, αναπτύσσουν κοινούς κώδικες τροποποιώντας τους ήδη υπάρχοντες και χτίζουν μια στέρεη σχέση -αναταράσσοντας τις βεβαιότητες γύρω από τις ταυτότητές τους- σε πείσμα όλων εκείνων που τους αντιμετώπισαν με προκατάληψη. Ετσι η αγάπη μέσα από αλλαγές στο συμβολικό πεδίο, δηλαδή στη γλώσσα, «τόλμησε να πει το όνομά της» πέρα από το φύλο, τη ράτσα, την κάστα και τον σεξουαλικό προσανατολισμό…

Λίγα λόγια για την παράσταση

Η παράσταση «Η γίδα ή ποια είναι η Σύλβια» του Έντουαρντ Άλμπι παίζεται στο θέατρο Αθηνών από τις 6 Οκτωβρίου σε σκηνοθεσία Νικορέστη Χανιωτάκη. Πρωταγωνιστούν οι  Νίκος Κουρής, Λουκία Μιχαλοπούλου, Γιάννης Δρακόπουλος, Μιχαήλ Ταμπακάκης. 

Η παράσταση έκανε ρεκόρ στα 9α θεατρικά βραβεία Θεσσαλονίκης:


Καλύτερη παράσταση 2019


Καλύτερη σκηνοθεσία (Νικορέστης Χανιωτάκης)


Α’ Ανδρική Ερμηνεία (Νίκος Κουρής)*
Α’ Γυναικεία Ερμηνεία (Λουκία Μιχαλοπούλου)
Καλύτερο σκηνικό (Αρετή Μουστάκα)
Καλύτεροι φωτισμοί (Χριστίνα Θανάσουλα)

Ο Νίκος Κουρής ήταν υποψήφιος και για Βραβείο Α’ Ανδρικού Ρόλου στα βραβεία κοινού Αθηνοράματος, ενώ πήρε το 2ο βραβείο ανδρικής ερμηνείας στα βραβεία κοινού All4fun.
 

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΝΗΣΙΔΕΣ
Ο ανεκτίμητος κόπος
Τελείωνε η μέρα, ξάπλωνε στο κρεβάτι, έβαζε το κεφάλι στο μαξιλάρι της κι έψαχνε να βρει τι δεν κατάφερε να κάνει, τι δεν πρόλαβε να ολοκληρώσει.
Ο ανεκτίμητος κόπος
ΝΗΣΙΔΕΣ
Κάτω από τη σχολική ποδιά
Η ξενιτιά, ως διαμορφώτρια ατομικής και συλλογικής συνείδησης κι ευθύνης, είναι πάντοτε παρούσα και η απομάκρυνση από τον οικείο χώρο καθορίζει τη συγγρραφέα.
Κάτω από τη σχολική ποδιά
ΝΗΣΙΔΕΣ
Πάντα η τροφή δίπλα της…
Είχε πάντα το βαζάκι με τη μερέντα στο κομοδίνο δίπλα της. Το κουταλάκι, προσεκτικά γλειμμένο και τοποθετημένο πάνω στο άσπρο καπάκι της μερέντας.
Πάντα η τροφή δίπλα της…
ΝΗΣΙΔΕΣ
Υπόσχεση νέας χρονιάς
Κοίταζε τα άδεια ποτήρια της σαμπάνιας, τα άδεια μπουκάλια αλκοόλ ξαπλωμένα στο τραπέζι που έχασκαν με τα «στόμια» ανοιχτά.
Υπόσχεση νέας χρονιάς
ΝΗΣΙΔΕΣ
Ας δώσουμε αυτό που δεν έχουμε
Βάσει της ψυχαναλυτικής θεωρίας το δώρο συμβολίζει τον παραλήπτη του, δηλαδή όσα αντιλαμβανόμαστε για τις επιθυμίες του «αποδέκτη».
Ας δώσουμε αυτό που δεν έχουμε
ΝΗΣΙΔΕΣ
Κανέλα παντού…
Οι γιορτινές ημέρες είναι ταυτισμένες με την παιδική μας ηλικία, με τις μνήμες, τις γεύσεις και τις μυρωδιές.
Κανέλα παντού…

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας