Στον καραβομαραγκό Ανδρέα Λιόλιο

Εφυγε ξαφνικά και διακριτικά από τη ζωή ο Ανδρέας Λιόλιος, ο τελευταίος καραβομαραγκός του Πλωμαρίου, μόλις έναν μήνα μετά τον Δούκα Γιαμουγιάννη. Βιάστηκε, ποιος ξέρει γιατί, να τον ακολουθήσει. Ποιος ξέρει, μπορεί τώρα να σκαρώνουν παρέα ένα τρεχαντήρι ή ένα «πέραμα»…

Απρόσμενα και αθόρυβα έφυγε από κοντά μας για τη «γειτονιά των αγγέλων», αφήνοντας πίσω την αγαπημένη του σύζυγο Διαμάντω, τα παιδιά του, Μαρία και Γιώτα, τον αδελφό του, τα εγγόνια, τα δισέγγονά του και όλους εμάς που τον γνωρίσαμε, τον εκτιμήσαμε ως άνθρωπο και ως καραβομαραγκό με την απαράμιλλη τέχνη του και προφανώς τον αγαπήσαμε. Πήρε τον δρόμο της αιωνιότητας και πέταξε μέσα από την αγκαλιά των οικείων του, που δεν μπόρεσαν να εξορκίσουν το μοιραίο.

Ο αχός από τις θλιμμένες καμπάνες της Αγίας Παρασκευής δεν πρόλαβε να κοπάσει στο αποχαιρετιστήριο κάλεσμα των ενοριτών της για τον Δούκα Γιαμουγιάννη και αμέσως στον ίδιο τόνο ξανασήμαναν για το στερνό αντίο στον Ανδρέα Λιόλιο.

Ο αγαπημένος μας φίλος υπήρξε άνθρωπος εγκάρδιος, πράος, ανώτερου ήθους, ένας «λεβεντάνθρωπος» στην όψη και την ψυχή, με αγάπη και μεράκι στην τέχνη του, που ήθελε και περίμενε να τη μεταδώσει σε νέους και παιδιά του Πλωμαρίου. Το δρασκέλισμά του στο «άλλο σύνορο» λύπησε βαθιά και όλη την κοινωνία του Πλωμαρίου, της οποίας έχαιρε την αγάπη και την εκτίμηση.

Ο Ανδρέας γεννήθηκε το 1939, πλάι στη θάλασσα και κοντά στους ταρσανάδες του πατέρα του, Παναγιώτη, του παππού του, Γιαννάκη Λιόλιου, στα Μανιάτικα.

Ως απόγονος της άλλης μεγάλης οικογένειας των καραβομαραγκών του Πλωμαρίου, των Λιόλιων, που δούλευαν με άλλον παραδοσιακό τρόπο, το «μονόχναρο», από αυτόν των Γιαμουγιάννηδων, μεγάλωσε μέσα στον ταρσανά και έμαθε την τέχνη του καραβομαραγκού, κληρονομώντας όλη την απαράμιλλη «μαστοριά» της οικογενειακής παράδοσης.

Από δεκατριών χρόνων, δούλευε με τον πατέρα του, Παναγιώτη, στον ταρσανά τους, μέχρι το 2003. Σκάρωνε καΐκια όλων των ειδών, αλλά κυρίως τα περίφημα «περάματα», παίρνοντας πάρα πολλές παραγγελίες όχι μόνο από το Πλωμάρι και τη Λέσβο, αλλά και από άλλα νησιά του Αιγαίου, όπως τη Χίο, τη Σύρο κ.λπ., καθώς και από την Καβάλα.

Ο ταρσανάς των Λιόλιων δούλευε πριν από το 1900 με τον παππού τού Ανδρέα, τον ξακουστό στο Αιγαίο Γιαννάκη Λιόλιο, στη συνέχεια, με τον γιο του Γιαννάκη, τον Παναγιώτη, και πατέρα του αλησμόνητου φίλου Ανδρέα, που αποχαιρετάμε, και από το 1953 μαζί του ο ίδιος ο Ανδρέας, αν και ήταν μόλις 13 χρόνων, μέχρι το 2003.

Το 2001, ο Ανδρέας Λιόλιος τιμήθηκε από το υπουργείο Αιγαίου και τον Σύλλογό μας «Το Πόλιον», όπως και ο Δούκας Γιαμουγιάννης, στο πλαίσιο της 1ης Regatta του Αιγαίου, που ξεκίνησε από το Πλωμάρι, θέλοντας να τιμήσουν οι διοργανωτές του την ξεχωριστή στη Λέσβο και το Αιγαίο ναυτοσύνη του.

Εγινε επίτιμο μέλος του Συλλόγου μας, όπως και ο Δούκας, συνεργαστήκαμε και μοιραστήκαμε πολλά από τα οράματά μας για τη ναυπηγική παράδοση στο Πλωμάρι -και όχι μόνο.

Με πολλή αγάπη, μας δώρισε τα εργαλεία που χρησιμοποιούσε εκείνος και οι πρόγονοί του, ως παρακαταθήκη της διάσωσης και ανάδειξης της ναυπηγικής – ναυτικής παράδοσης του Πλωμαρίου και του Αιγαίου με τη δημιουργία του αντίστοιχου Μουσείου, για το οποίο έχει αγοραστεί προ εικοσαετίας (!) ένα όμορφο, παραλιακό βιομηχανικό κτίριο.

Τιμώντας τη μνήμη του Ανδρέα και του Δούκα, καθώς και της ιστορίας και παράδοσης του Πλωμαρίου θα συνεχίσουμε να προσπαθούμε για τη διάσωση και ανάδειξη της παραδοσιακής ναυπηγικής τέχνης του Αιγαίου, στην οποία είχε ξεχωριστή θέση το Πλωμάρι.

Με πόνο ψυχής απευθύνουμε το ύστατο «χαίρε» στον αγαπημένο μας Ανδρέα, μαζί με την υπόσχεση προς εκείνον αλλά και προς τον Δούκα ότι θα συνεχίσουμε να προσπαθούμε για τη διάσωση και ανάδειξη της τέχνης τους.

⚫ Ενα μικρό αφιέρωμα στον Ανδρέα Λιόλιο, με video του Συλλόγου μας, που αποτελεί μικρό απόσπασμα παλαιότερου με τίτλο «Ξυλοναυπηγική και Καραβομαραγκοί στο Πλωμάρι». Το απόσπασμα αυτό που επιμελήθηκε, όπως και το παλαιότερο, ο Γιώργος Παπαδόπουλος, θα είναι αναρτημένο στην ιστοσελίδα του Συλλόγου μας, «Το Πόλιον».