«Ο εγκέφαλος ζητά ενισχύσεις από την κοιλιά»

H Xάνα Λούτσακ, βιοχημικός και συντάκτρια του περιοδικού GEO, σε ένα από τα κείμενά της αναφέρει: «Η κοιλιά, με το ιδιοφυές πεπτικό της σύστημα, με το ανήσυχο περιεχόμενό της και τα σημάδια που εκπέμπει, έχει προκαλέσει όσο ποτέ άλλοτε το ενδιαφέρον των ερευνητών επιστημόνων. […] Μετά την ανακάλυψη σχετικά με την κίνηση του γαστρεντερικού σωλήνα, θέλησαν να εξηγήσουν τι είναι αυτό που προκαλεί την κίνηση […] έκοψαν τις νευρικές συνδέσεις με τα υπόλοιπα όργανα και το κεντρικό νευρικό σύστημα του σκύλου.

Καμία πληροφορία από τον εγκέφαλο ή τον νωτιαίο μυελό δεν έφτανε στο απομονωμένο μέρος. Οποιοδήποτε άλλο όργανο θα παρέλυε […] ωστόσο, όταν άσκησαν πίεση στα όργανα, εκείνα αντέδρασαν με ένα κύμα σύσπασης […] άρα υπήρχαν κάποια εσωτερικά νεύρα που ευθύνονταν γι’ αυτή την κίνηση. Πρόσθεσαν στον “νόμο του εντέρου” έναν τοπικό νευρικό μηχανισμό.

Πρωτοφανές! […] όσο πιο βαθιά βρίσκεται ένα σημείο μέσα στον γαστρεντερικό σωλήνα, τόσο εξασθενεί η κυριαρχία του εγκεφάλου του κεφαλιού επάνω του. Το στόμα, τα μέρη του οισοφάγου και το στομάχι δέχονται για λίγο ακόμα εντολές από πάνω.

Οτιδήποτε συμβαίνει πίσω από την έξοδο του στομάχου, σε ποιο σημείο και σε ποια χρονική στιγμή, το αποφασίζει ο πεπτικός εγκέφαλος.

Μόνο στο τέλος, στο ορθό έντερο και στον πρωκτό, αναλαμβάνει πάλι τον έλεγχο ο εγκέφαλος που βρίσκεται στο κεφάλι.

Ο πεπτικός εγκέφαλος είναι ένα τεράστιο εργοστάσιο που παράγει και ρυθμίζει με ακρίβεια τουλάχιστον 40 νευροδιαβιβαστές.

Το 95% της σεροτονίνης -μιας ουσίας που μπορεί και επηρεάζει την ψυχική διάθεση του ανθρώπου- παράγεται και αποθηκεύεται στο έντερο. Ειδικά νευρικά κύτταρα αποστέλλουν τη σεροτονίνη ως διαβιβαστή ο οποίος, εκτός των άλλων, είναι αρμόδιος για τη λειτουργία του περισταλτικού αντανακλαστικού.

Οταν ο εγκέφαλος στο κεφάλι, συνειδητά ή ασυνείδητα, αντιλαμβάνεται ένταση και φόβο, τότε ζητά από την κοιλιά ενισχύσεις με τη μορφή εξειδικευμένων ανοσοκυττάρων στο έντερο.

Αυτά εκκρίνουν αλλεργιογόνες ουσίες, όπως την ισταμίνη, οι οποίες ενεργοποιούν τα νευρικά κύτταρα στον πεπτικό σωλήνα. Αυτά, τέλος, ευθύνονται για τη σύσπαση των μυϊκών κυττάρων. Οι συνέπειες είναι μυϊκές συστολές ή διάρροια.

Τα συναισθήματα δεν είναι τίποτε άλλο παρά η καταγεγραμμένη στο σώμα πεμπτουσία των εμπειριών της ζωής μας, καταγεγραμμένες κυρίως στις αντιδράσεις της κοιλιάς μας. Κάθε φορά που το έντερο συσπάται, κάθε φορά που εκκρίνει νευροδιαβιβαστές ή κάθε φορά που κινητοποιεί ανοσοκύτταρα, όλα τα δεδομένα κινούνται κατά μήκος του πνευμονογαστρικού νεύρου. Ο εγκέφαλος ερμηνεύει τα συμπτώματα αυτά ως αδιαθεσία ή καλή διάθεση, κούραση ή ζωντάνια. Συνεπώς η κοιλιά καθορίζει την ψυχική μας διάθεση.

Στις εκπληκτικά περίπλοκες νευρικές ίνες οι οποίες συνδέουν τον μικρό με τον μεγάλο εγκέφαλο, από κάτω προς τα πάνω, υπάρχει ο βιολογικός συσχετισμός των ανθρώπινων “πεπτικών συναισθημάτων” και της διαίσθησης.

Αυτός προκύπτει από την αλληλεπίδραση των δύο επικοινωνούντων εγκεφάλων. Αρα το συμπέρασμα είναι το εξής: στον εγκέφαλο του κρανίου πρέπει να υπάρχει μια “τράπεζα συναισθηματικής μνήμης”, η οποία συλλέγει όλες τις αντιδράσεις και τα δεδομένα της κοιλιάς. Οπως, π.χ. την εγρήγορση σε καταστάσεις που προκαλούν ανησυχία. Ή τα βιολογικά σημάδια της χαράς, που μοιάζουν σαν να φτερουγίζουν πεταλούδες στην κοιλιά. Ή την απόρριψη που νιώθουμε όταν κοιτάξουμε στα μάτια ορισμένους συνανθρώπους μας».

Οταν η λεπτή ισορροπία της εντερικής χλωρίδας διαταράσσεται (δηλαδή τα «καλά» με τα «κακά» μικρόβια παύουν να βρίσκονται σε μια ισορροπία), ευκαιριακά ή παθογόνα βακτήρια μπορεί γρήγορα να πάρουν τον έλεγχο και να προκαλέσουν «δυσβιοτικό έντερο» ή «σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου» (small intestinal bacterial overgrowth – SIBO ).

Το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου είναι μια κατάσταση υπερανάπτυξης βακτηρίων που οδηγεί και στο διαρρέον έντερο – φαινόμενο σύνηθες στα αυτοάνοσα νοσήματα όπως δείχνουν διάφορες έρευνες.

Πώς μπορεί το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου να προκαλέσει ένα τόσο μεγάλο πρόβλημα; Τα παθογόνα μικρόβια παράγουν τοξικά προϊόντα που απελευθερώνονται στο έντερο και στην κυκλοφορία του αίματος (όπως λιπο-πολυσακχαρίτες – LPS ). Αυτές οι τοξίνες μπορεί να βλάψουν σοβαρά την εντερική επιφάνεια των κυττάρων προκαλώντας μια φλεγμονώδη αντίδραση, καθώς το σώμα προσπαθεί να καταπολεμήσει την αντιληπτή βακτηριδιακή απειλή κι αυτό είναι η αιτία για τη δυσκολία της πέψης και της απορρόφησης ορισμένων υδατανθράκων.*

*Οι πληροφορίες είναι από το βιβλίο μου «Εγώ και η ανάγκη μου για τροφή», εκδόσεις opera 2014

Οι θεραπευτικές ιδιότητες της αλθαίας

Με επιστημονική ονομασία Althaea Officinalis, η ονομασία της αλθαίας προέρχεται από το αρχαίο ελληνικό ρήμα αλθαίνω που σημαίνει θεραπεύω, γιατρεύω και μάλλον οι θεραπευτικές της ιδιότητες οφείλονται εν μέρει στη βλεννογόνο ουσία που περιέχει. Συνήθως καταναλώνεται σε μορφή κάψουλας, σε βάμμα ή τσάι. Χρησιμοποιείται επίσης και σε προϊόντα για το δέρμα και σε σιρόπια για τον βήχα.

Η ιστορία της αλθαίας για φαρμακευτικές χρήσεις ξεκινά από την εποχή του Θεόφραστου (372-286 π.Χ.), ο οποίος κατέγραψε ότι η ρίζα αλθαίας καταναλωνόταν μέσα σε γλυκό κρασί σε περιπτώσεις έντονου βήχα. Ο Διοσκουρίδης σύστηνε σε μορφή πάστας τη ρίζα αλθαίας για τα τσιμπήματα των εντόμων, ενώ πρότεινε την κατανάλωσή του σε μορφή αφεψήματος, σε περιπτώσεις δηλητηρίασης και εμετού. Με την σειρά του ο Ιπποκράτης σύστηνε την αλθαία για την αιμορραγία πληγών και για τη θεραπεία σε μώλωπες.

Μπορεί να βοηθήσει στη θεραπεία του εντέρου

Μια μελέτη από το 2010 διαπίστωσε ότι υδατικά εκχυλίσματα και πολυσακχαρίτες από τη ρίζα της αλθαίας μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη θεραπεία ερεθισμένων βλεννογόνων. Η έρευνα δείχνει ότι το περιεχόμενο των βλεννογόνων δημιουργεί ένα προστατευτικό στρώμα ιστού στην επένδυση του πεπτικού σωλήνα. Η αλθαία μπορεί επίσης να διεγείρει τα κύτταρα που υποστηρίζουν την αναγέννηση των ιστών. Η χρήση της πρέπει να γίνεται πάντα μετά από συμβουλή γιατρού.*

Οι πληροφορίες είναι από την ιστοσελίδα Εναλλακτική Δράση.