Αν οι επιδημίες αποτελούν αιτίες ανασυγκρότησης των κοινωνιών, όπως επιβεβαιώνεται από τα ιστορικά δεδομένα, απομένει να δούμε τι είδους αλλαγές θα επιφέρει στην παγκόσμια κοινότητα η πανδημία του κορονοϊού.
Πάντως στα μέσα του 19ου αιώνα μια επιδημία χολέρας ήταν η αιτία για να αποκτήσει το Λονδίνο αποχετευτικό σύστημα, ενώ συνέβαλε ώστε να εμφανιστεί απρόσμενα στον Τύπο ένα πρωτόλειο του σύγχρονου κλάδου της Δημοσιογραφίας Δεδομένων (Data Journalism).
Το 1854 έπληξε το Λονδίνο, που εκείνη την εποχή ήταν παγκοσμίως η μεγαλύτερη πόλη σε πληθυσμό, μια θανατηφόρα επιδημία χολέρας με πολλά θύματα, μεταξύ των οποίων και μικρά παιδιά.
Η ιατρική κοινότητα πίστευε στη Θεωρία του Μιάσματος, ότι η χολέρα μεταδίδεται μέσω του αέρα, ενώ στην προκειμένη περίπτωση αυτή η αντίληψη δεν βοηθούσε στην εξεύρεση της αιτίας και στην ιχνηλάτηση της μετάδοσης της αρρώστιας.
Τότε ο Τζον Σνόου, ένας ευφυής γιατρός με παρατηρητικότητα και συνθετική σκέψη, πρόσεξε ότι τα περισσότερα θύματα της χολέρας κατοικούσαν στην περιοχή του Σόχο ή σε σχετικά κοντινή απόσταση και ότι έπιναν νερό από τη δημόσια χειροκίνητη αντλία της Μπρόουντ Στριτ (Broad Street, σημερινή Broadwick Steet) .
Αφού έκανε επιτόπιο ρεπορτάζ και ήρθε σε επικοινωνία με κατοίκους της περιοχής, επιβεβαίωσε ότι πράγματι τα θύματα έπιναν νερό από τη συγκεκριμένη αντλία, ενώ και κάποια άλλα θύματα που κατοικούσαν πιο μακριά τη χρησιμοποιούσαν επίσης σε αραιά ή τακτά διαστήματα.
Ετσι ερευνώντας την ποιότητα του νερού της δημόσιας αντλίας της Μπρόουντ Στριτ διαπίστωσε ότι ήταν μολυσμένο, αφού δεν υπήρχε αποχετευτικό σύστημα και βλαβερά λύματα περνούσαν κάτω από την αντλία λόγω ενός βόθρου, ενώ πολλά άλλα κατέληγαν στον Τάμεση απ’ όπου αναδυόταν μια ανυπόφορη δυσοσμία.
Οπως είχε γράψει ο Σνόου στο ιατρικό περιοδικό «Μέντικαλ Τάιμς εντ Γκαζέτ»: «Προσεγγίζοντας το μέρος ανακάλυψα ότι σχεδόν όλοι οι εξήντα ένας θάνατοι στην περιοχή προέρχονταν από μικρή απόσταση από την αντλία της Μπρόουντ Στριτ. Υπήρχαν μόνο δέκα θάνατοι σε σπίτια που βρίσκονταν κοντά σε μια άλλη δημόσια αντλία νερού. Στις πέντε από αυτές τις δέκα περιπτώσεις οι συγγενείς των θανόντων με ενημέρωσαν ότι τα θύματα πήγαιναν πάντα στην αντλία της Μπρόουντ Στριτ, καθώς προτιμούσαν το νερό της από το νερό των άλλων κοντινών τους αντλιών. Σε τρεις άλλες περιπτώσεις τα θύματα ήταν παιδιά τα οποία πήγαιναν σε σχολείο που ήταν κοντά στην Μπρόουντ Στριτ».
Ο Τζον Σνόου, παρά την αντίδραση του ιατρικού κατεστημένου και των Αρχών, ήταν πεπεισμένος ότι το νερό της δημόσιας αντλίας της Μπρόουντ Στριτ, αλλά προφανώς και άλλων, είχε άμεση σχέση με την επιδημία της χολέρας.
Συνεχίζοντας την έρευνά του, μαζί με τις επιστημονικές εξηγήσεις για τη μετάδοση της χολέρας από το μολυσμένο νερό ενίσχυσε την άποψή του με τη δημοσίευση ενός χάρτη όπου παρουσίαζε αναλυτικά τις περιοχές, τα καταγεγραμμένα θύματα της επιδημίας καθώς και τους συγκεκριμένους δρόμους της κατοικίας τους.
Ο περίφημος αυτός «Χάρτης τη Χολέρας» του Τζον Σνόου -κάτι αντίστοιχο των σημερινών ινφογκράφικς- αποτέλεσε μαζί με το επεξηγηματικό άρθρο του ένα πρωτόλειο της Δημοσιογραφίας Δεδομένων, του σύγχρονου νέου κλάδου ενημέρωσης που συνδυάζει την έρευνα, την ανάλυση και την εικονική παρουσίαση μιας ιστορίας.
Ο χάρτης του Σνόου υπήρξε δημοφιλής και επιδραστικός, ενώ συνέβαλε ώστε να εφαρμοστεί η προτεινόμενη ιδέα του, δηλαδή να μπει σε καραντίνα η αντλία νερού της Μπρόουντ Στριτ φέρνοντας γρήγορα πολύ θετικά αποτελέσματα, αφού άρχισαν να μειώνονται αισθητά τα θύματα.
Η μείωση των θυμάτων ανάγκασε τους πολέμιους της άποψής του να αναδιπλωθούν και στη συνέχεια να αναθεωρήσουν το δόγμα της Θεωρίας του Μιάσματος.
Ακόμη και ο πιο φανατικός αντίπαλός του, ο Γουίλιαμ Φαρ, παραδέχτηκε το 1866 ερευνώντας μια άλλη επιδημία χολέρας ότι το νερό ήταν αιτία μετάδοσης και υπαγόρευσε να πίνεται ύστερα από υποχρεωτικό βρασμό.
Ο Τζον Σνόου, πρωτότοκος γιος μιας εννεαμελούς ταπεινής οικογένειας, υπήρξε μέλος του Βασιλικού Κολεγίου των Ιατρών, ιδρυτικό μέλος της Επιδημιολογικής Εταιρείας του Λονδίνου (1850), ενώ θεωρείται ο πατέρας της Επιδημιολογίας.
Υπήρξε επίσης πρωτοπόρος αναισθησιολόγος που μελέτησε τη χρήση και τη δοσολογία του αιθέρα και του χλωροφόρμιου στις εγχειρήσεις και στη μαιευτική (υπό την εποπτεία του με τη χρήση αναισθητικού γέννησε η βασίλισσα Βικτωρία τα δύο τελευταία παιδιά της), αλλά πέθανε πολύ νέος, μόλις 45 ετών.
Η πλούσια επιστημονική δράση του και η ερευνητική τόλμη του απέναντι στις συντηρητικές αντιδράσεις τον κατατάσσει στους πρωτοπόρους που χαράσσουν τους νέους δρόμους και συμβάλλουν στην πρόοδο, την οποία έχουν ανάγκη οι κοινωνίες σε όλες τις εποχές.
-320x213.jpg)
