Το νερό, όπως είναι γνωστό, συνιστά την πεμπτουσία της ζωής στον πλανήτη, με την αφθονία αλλά και την ποιότητά του να συνιστούν ένα κρισιμότατο συστατικό για ένα υγιές περιβάλλον.
Ωστόσο, με την αλλαγή του κλίματος που απειλεί τους υδάτινους πόρους σε ολόκληρη τη Γη, η διατήρηση μιας σταθερής παροχής νερού, τόσο για την ανθρώπινη κατανάλωση όσο και για το σύνολο του οικοσυστήματος, συνιστά μια μείζονα ανησυχία, καθιστώντας αδήριτη ανάγκη την ανάπτυξη και εφαρμογή νέων τεχνολογικών λύσεων, όπως επισημαίνει σε επιστημονικό άρθρο του το περιοδικό Τεχνολογίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής «Cordis».
Το περιοδικό επικεντρώνεται σε χρηματοδοτούμενα από την Ε.Ε. έργα που φροντίζουν τόσο για την ποιότητα όσο και για την αφθονία του υγρού στοιχείου που αποτελεί προϋπόθεση για τη ζωή των ανθρώπων, των ζώων και των φυτών, συνιστώντας παράλληλα έναν απαραίτητο πόρο για την οικονομία. Επιπροσθέτως, το άρθρο υπογραμμίζει ότι διαδραματίζει επίσης θεμελιώδη ρόλο στον κύκλο ρύθμισης του κλίματος.
Λόγω της απειλής των θερμότερων και ξηρότερων καλοκαιριών εξαιτίας της κλιματικής αλλαγής, υφίστανται πλέον αυξανόμενοι φόβοι για το πόσο εφικτή και εύκολη είναι η αναπλήρωσή του σε περιπτώσεις λειψυδρίας. Κι ενώ η έλλειψη συνιστά πρόβλημα σε ορισμένους τομείς, η κλιματική αλλαγή μπορεί επίσης να προκαλέσει πλημμύρες που μπορούν να βλάψουν σε μεγάλο βαθμό το αστικό και το αγροτικό περιβάλλον.
Τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα πάντως έχουν δεσμευθεί ότι θα εξασφαλίσουν τη μελλοντική ασφάλεια των υδάτων στην Ευρώπη. Πρόκειται για μια πρόκληση που υπερβαίνει τα εθνικά σύνορα και είναι αδύνατον να επιλυθεί μόνο από μία χώρα. Συνεπώς, απαιτείται συντονισμένη προσπάθεια για την εξασφάλιση αποτελεσματικής προστασίας των πηγών ύδατος της Ε.Ε. Από νομοθετική άποψη, η θεμελιώδης αρχή της πολιτικής της Ε.Ε. για την προστασία των υδάτων είναι η οδηγία-πλαίσιο της Ε.Ε. για τα ύδατα, η οποία δεσμεύει όλα τα κράτη-μέλη να προστατεύουν και να ενισχύουν τους πόρους των γλυκών νερών, με στόχο την επίτευξη μια συνολικής καλής κατάστασης στα ύδατα της Ε.Ε.
Το πεδίο εφαρμογής της επίμαχης οδηγίας εκτείνεται πέρα από τις λίμνες, τα ποτάμια και τα υπόγεια ύδατα σε μεταβατικά και παράκτια ύδατα και τα βασικά εργαλεία για την εφαρμογή της οδηγίας είναι τα Σχέδια Διαχείρισης Λεκάνης Απορροής Ποταμών (RBMP) καθώς και τα Προγράμματα Μέτρων, τα οποία εκπονούνται σε εξαετείς κύκλους. Η νομοθεσία της Ε.Ε. για τα ύδατα υποβλήθηκε σε νέα αξιολόγηση το 2019. Εγκρίθηκαν δύο οδηγίες, μια αξιολόγηση για την «οδηγία-πλαίσιο» για τα ύδατα, τις συναφείς οδηγίες και τις πλημμύρες και μία ακόμη που αφορά την επεξεργασία των αστικών λυμάτων.
10 έργα σε εξέλιξη
Οπως, ωστόσο, επισημαίνει το περιοδικό, η πολιτική δράση, αν και εξαιρετικά σημαντική, δεν αρκεί. Η Ευρώπη πρέπει να κοιτάξει προς την κατεύθυνση της καινοτομίας προκειμένου να αναπτύξει νέες και πρωτοποριακές μεθόδους για να εξασφαλίσει την υδροληπτική της ασφάλεια και την επαρκή παροχή του πολύτιμου αγαθού σε όλους.
Για το λόγο αυτό 10 έργα χρηματοδοτούμενα από την Ε.Ε., βρίσκονται σε εξέλιξη με κάθε έργο να συνεισφέρει ευρείες λύσεις και καινοτόμες ιδέες. Ενας σημαντικός τομέας που καλύπτει πολλά από τα έργα, δηλαδή τα σχέδια ECWRTI, iMETland, Remeb και Powerstep είναι η καινοτομία στις διαδικασίες επεξεργασίας λυμάτων. Τα έργα αυτά επικεντρώνονται στη βελτίωση της επεξεργασίας των λυμάτων, ώστε να καταστεί δυνατή η ανακύκλωση και η επαναχρησιμοποίηση του νερού, τόσο στη βιομηχανία όσο και στη γεωργία, με στόχο να μειωθεί το επιχειρησιακό και ενεργειακό κόστος και να αυξηθεί η παραγωγή ενέργειας των μονάδων επεξεργασίας λυμάτων.
Αλλα έργα, όπως το Moses και το Maslowaten, έχουν επικεντρώσει την προσοχή τους στην καλύτερη άρδευση στον γεωργικό τομέα. Το έργο Centaur βρίσκεται στο επίκεντρο των προσπαθειών για τη μείωση των κινδύνων και των συνεπειών των αστικών πλημμυρών, ενώ το έργο Cyto-Water ανέπτυξε μια πλατφόρμα για την ταχεία ανίχνευση μικροοργανισμών σε βιομηχανικά και περιβαλλοντικά ύδατα.
Τέλος, η Subsol φέρνει στην αγορά νέες παράκτιες λύσεις για τα υπόγεια ύδατα, ενώ η Reground έχει στόχο την προώθηση μιας νέας νανο-γεωλογίας του νερού για την ακινητοποίηση τοξικών μετάλλων στους υπόγειους υδροφόρους ορίζοντες, τα πηγάδια πόσιμου νερού και τις τοποθεσίες όπου υφίστανται διηθήσεις στους ποταμούς.
Οι στόχοι των προγραμμάτων είναι σύμφωνοι με τη στρατηγική και τις προτεραιότητες που πρότεινε η νέα πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν για την «Πράσινη Πράξη της Ευρώπης», το «Νέο Σχέδιο Δράσης για την Κυκλική Οικονομία», αλλά και τον φιλόδοξο στόχο της μηδενικής ρύπανσης. Μένει να αποδειχθεί κατά πόσο θα επιτευχθούν.
