Ενα σημαντικό βήμα που έχει στόχο τη μεγαλύτερη απορρόφηση βιομάζας πραγματοποιείται τα τελευταία χρόνια στην Ευρώπη, σχολιάζει σε άρθρο του το περιοδικό τεχνολογίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής «Cordis». Οπως γράφει, πρόκειται για πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Ενωσης, η οποία δοκίμασε με επιτυχία τη χρηστικότητα του ασημόχορτου (miscanthus) για την παραγωγή βιοκαυσίμων. Και όπως τονίζει, η χρησιμοποιούμενη τεχνολογία θα μπορούσε να συμβάλει στην αξιοποίηση της πλήρως δυναμικής και πολλά υποσχόμενης ενεργειακής καλλιέργειας.
Ας πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή: Η αύξηση της παραγωγής και η κινητοποίηση της βιομάζας αποτελούν ζητήματα ζωτικής σημασίας για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, την επισιτιστική ασφάλεια, τη δημιουργία βιώσιμων πρώτων υλών και τη διαφοροποίηση των ενεργειακών πόρων. Ειδικότερα, η ανάπτυξη βιομηχανικών καλλιεργειών σε αχρησιμοποίητες εκτάσεις αναμένεται να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην προώθηση της μετάβασης από μια οικονομία που βασίζεται σε ορυκτά, σε μια οικονομία με καθαρά βιολογική βάση.
Αντιμετωπίζοντας ακριβώς αυτό το ζήτημα, οι εταίροι του χρηματοδοτούμενου από την Ε.Ε. έργου GRACE έχουν δοκιμάσει μια τεχνολογία που μετατρέπει τη βιοσύνθεση του ασημόχορτου, ενός ποώδους φυτού το οποίο ευδοκιμεί κυρίως στην Αφρική και την Ασία, σε λιγνοκυτταρινικά σάκχαρα και αιθανόλη. Σύμφωνα με το αναλυτικό δελτίο Τύπου του εταίρου του έργου INA-Industrija nafte, (INA), το ασημόχορτο συγκεντρώθηκε σε μια τοποθεσία πιλοτικής επίδειξης στην Κροατία στις αρχές του χρόνου. Στη συνέχεια μεταφέρθηκε στο προ-εμπορικό εργοστάσιο της εταιρείας Clariant, που εδρεύει στη Γερμανία, όπου επεξεργάστηκαν περίπου 30 τόνους του προκειμένου να παράξουν βιομάζα. «Χάρη στην τεχνολογία αιχμής, ήταν δυνατή η παραγωγή προηγμένης βιοαιθανόλης, η οποία αναμειγνύεται με ορυκτά καύσιμα», τόνισε μιλώντας στους συντάκτες του «Cordis» ο Στέπαν Νίκολτς, διευθυντής Λειτουργίας της Διεύθυνσης Διύλισης και Μάρκετινγκ της INA, ο οποίος πρόσθεσε: «Αυτό είναι μόνο ένα από τα πολλά βήματα που πρέπει να ληφθούν υπόψη για την εκπλήρωση των προϋποθέσεων, με απώτερο στόχο την ανάπτυξη, αρχικώς, μιας μικρής κλίμακας παραγωγής στην πόλη Σισάκ».
Το ασημόχορτο, ένα φυτό που έχει τις ρίζες του στη Νοτιοανατολική Ασία, προσελκύει μεγάλη προσοχή καθώς η φτηνή βιομάζα του θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για διάφορες διεργασίες, όπως η καύση, η μετατροπή σε βιοαιθανόλη, ή στην παραγωγή οικοδομικών υλικών και βασικών χημικών ουσιών.
Σε μολυσμένο έδαφος
Το ασημόχορτο καλλιεργείται πλέον σε περιοχές που εγκαταλείπονται ή είναι λιγότερο ευνοϊκές για την παραγωγή τροφίμων, λόγω χαμηλότερων αποδόσεων ή ρύπανσης από βαρέα μέταλλα. Ετσι το πρόγραμμα GRACE επικεντρώνεται στην αναβάθμιση της παραγωγής ασημόχορτου, αλλά και κάνναβης σε γη με χαμηλή παραγωγικότητα, εγκαταλελειμμένη ή με μολυσμένο έδαφος. «Στο έργο χρησιμοποιούνται δέκα διαφορετικές περιπτώσεις επίδειξης προκειμένου να καταδειχθεί πώς η καλλιέργεια βιομάζας μπορεί να συνδεθεί με την παραγωγή βιολογικών προϊόντων βιοτεχνικής παραγωγής, παραπλήσια με αυτήν της βιομηχανικής κλίμακας», όπως σημειώνεται στην ιστοσελίδα του σχεδίου.
Η συνεχιζόμενη πρωτοβουλία GRACE για τη δημιουργία βιομηχανικών καλλιεργειών σε «περιθωριακά» εδάφη για βιοτεχνολογίες βασίζεται στη γνώση που αποκτήθηκε από τα χρηματοδοτούμενα από την Ε.Ε. έργα OPTIMISC και MULTIHEMP που έληξαν το 2016 και το 2017, αντίστοιχα. Τα έργα αυτά είχαν επικεντρωθεί στην παραγωγή ασημόχορτου και κάνναβης, κατάλληλων για διάφορες τελικές χρήσεις. Το ενημερωτικό δελτίο του έργου για το «Cordis» διευκρινίζει πάντως, μεταξύ άλλων, ότι προς το παρόν «και τα δύο έργα έγιναν σε μικρές δοκιμαστικές εκτάσεις και οι επιλογές αξιοποίησής τους πραγματοποιήθηκαν μόνο σε εργαστηριακή κλίμακα. Οι ποικιλίες ασημόχορτου ή κάνναβης που είναι ειδικά κατάλληλες για εγκαταλελειμμένα ή επιβαρημένα εδάφη δεν είναι ακόμη διαθέσιμες».
Τέλος, ένα σημαντικό εμπόδιο για την ανάπτυξη αυτών των ποικιλιών συνιστά η έλλειψη πληροφοριών σχετικά με τις αποδόσεις τους σε μεγάλη κλίμακα. Ως εκ τούτου, το επόμενο βήμα για την ανάπτυξη αυτών των καλλιεργειών βιομάζας για την αναπτυσσόμενη βιοοικονομία είναι να αποδειχθεί κατά πόσο είναι επωφελής η αναβάθμιση της παραγωγής τους. Κάτι που, όπως γράφει το «Cordis», επιχειρεί η κοινοπραξία που συμμετέχει στο GRACE και η οποία περιλαμβάνει εταίρους από πανεπιστήμια, τον γεωργικό τομέα και τη βιομηχανία.
