Ενα αξιόπιστο όσο και πρωτοποριακό όπλο ενδέχεται να έχουν στο όχι και πολύ μακρινό μέλλον στη φαρέτρα τους οι γιατροί, χάρη σε έναν πρωτοποριακό αισθητήρα που χρησιμοποιεί μικροσκοπικές βελόνες για την παρακολούθηση της φαρμακευτικής αγωγής, με αποτέλεσμα οι βαριά άρρωστοι ασθενείς να μπορούν να λάβουν τη σωστή βοήθεια και να ανακάμψουν ταχύτερα.
Την πρωτοποριακή συσκευή δημιούργησε μια ομάδα επιστημόνων στο Imperial College του Λονδίνου, η οποία ανέπτυξε τον αισθητήρα που παρακολουθεί συνεχώς τα επίπεδα αντιβιοτικών των ασθενών και μπορεί να καταδείξει πώς ένας ασθενής αντιδρά στο είδος του αντιβιοτικού που του έχει παρασχεθεί.
Σύμφωνα με τα όσα δημοσίευσαν οι επιστήμονες στην κορυφαία ιατρική επιθεώρηση Lancet Medical Journal, η τεχνική είναι πολλά υποσχόμενη. Διευκρίνισαν ωστόσο ότι θα απαιτηθεί περισσότερη δουλειά ώστε να τελειοποιηθεί, προκειμένου να καταστεί απολύτως αξιόπιστη και να χρησιμοποιηθεί στα νοσοκομεία, έχοντας θεωρητικά τη δυνατότητα να μειώσει τον αριθμό των υπερ-ιών (superbugs) των νοσοκομείων.
Ενας εκ των επιστημόνων, ο δόκτωρ Τίμοθι Ρόουσον, ο οποίος βοήθησε στην κατασκευή του αισθητήρα, δήλωσε ότι αυτός έχει τη δυνατότητα να παράγει αποτελέσματα πολύ πιο γρήγορα από τη σημερινή τρέχουσα συμβατική πρακτική. Οπως τόνισε, οι υφιστάμενες μέθοδοι παρακολούθησης της απόκρισης στη θεραπεία είναι σαφώς πιο αργές και περιλαμβάνουν συχνές εξετάσεις αίματος.
«Χρησιμοποιώντας ένα απλό έμπλαστρο στο δέρμα του βραχίονα ή ενδεχομένως στο σημείο της λοίμωξης, ο αισθητήρας θα μπορούσε να μας δείξει κατά πόσο ένα φάρμακο επιτυγχάνει θετικά αποτελέσματα στο σώμα του ασθενούς, παρέχοντας ταυτοχρόνως ζωτικές ιατρικές πληροφορίες σε πραγματικό χρόνο».
Ο αισθητήρας έχει μέγεθος όσο ένα μικρό κομμάτι πλαστελίνης και είναι εξοπλισμένος με μικροσκοπικές βελόνες στην κάτω πλευρά του, οι οποίες μπορούν να επικαλυφθούν με ένζυμα συντονισμένα ώστε να αντιδρούν σε διαφορετικά φάρμακα.
Οι βελόνες είναι πολλές φορές λεπτότερες ακόμη και από τις ανθρώπινες τρίχες και έτσι είναι αρκετά μικρές ώστε να γλιστρούν μεταξύ των κυττάρων του δέρματος. Κι ακριβώς αυτό τους επιτρέπει να μετρούν τα υγρά του σώματος, καθώς ρέουν μεταξύ των κυττάρων.
Ο έλεγχος των ρευστών δειγμάτων γίνεται με ρυθμό 200 φορές ανά δευτερόλεπτο και μπορεί να ανιχνεύσει μικροσκοπικές αλλαγές, υποδεικνύοντας έτσι με ακρίβεια τον τρόπο με τον οποίο οι ασθενείς αντιδρούν μετά την ένεση με αντιβιοτικά.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, οι πληροφορίες που συλλέγει το πρωτοποριακό «έμπλαστρο» θα μπορούσαν να βοηθήσουν τους ασθενείς να λάβουν τη σωστή ποσότητα αντιβιοτικών και να εντοπίσουν ταυτοχρόνως με μεγάλη ταχύτητα ανεπιθύμητες παρενέργειες.
Στις μέχρι τώρα εργαστηριακές δοκιμές μετρήθηκαν οι αποκρίσεις οργανισμών στην πενικιλίνη αλλά, όπως διευκρίνισαν οι ερευνητές, οι βελόνες θα μπορούσαν να επικαλυφθούν με ένζυμα για πολλούς ακόμη διαφορετικούς τύπους αντιβιοτικών.
Μέχρι τώρα, οι αισθητήρες με τις μικρο-βελόνες έχουν χρησιμοποιηθεί για την παρακολούθηση των επιπέδων σακχάρου στο αίμα, αλλά το έργο των ερευνητών του Imperial College πιστεύεται ότι συνιστά την πρώτη χρήση τέτοιων συσκευών για την παρακολούθηση των αποτελεσμάτων που επιτυγχάνει η χρήση αντιβιοτικών.
Ηδη πάντως λεπτομέρειες μιας μικρής κλίμακας ιατρικής εξέτασης της μη επεμβατικής τεχνικής έχουν δημοσιευτεί στη Lancet Medical Journal, με τους ερευνητές να δηλώνουν ότι ο αισθητήρας παρήγαγε αποτελέσματα κοντά στο «απόλυτο πρότυπο» που επιτυγχάνεται με τις τακτικές εξετάσεις αίματος.
«Εάν οι μελλοντικές δοκιμές μεγάλης κλίμακας αποδειχθούν επιτυχείς», δήλωσε ο δρ Ρόουσον, η συγκεκριμένη τεχνολογία θα μπορούσε να συμβάλει στη μείωση των λοιμώξεων που είναι ανθεκτικές στα φάρμακα, να βοηθήσει στη διαχείριση σοβαρών ασθενειών και να εξοικονομήσει δεκάδες εκατομμύρια από τα Εθνικά Συστήματα Υγείας.
Από την πλευρά του ο Αϊεν Ντόχερτι, επικεφαλής της ομάδας για τη βιοϊατρική επιστήμη των δεδομένων στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, δήλωσε ότι η δοκιμή έδειξε την υφιστάμενη «δυνατότητα» φορητών αισθητήρων να παρακολουθούν συνεχώς την υγεία, χωρίς να υποβάλλονται οι ασθενείς σε δυσάρεστες διαδικασίες.
Πρόσθεσε ωστόσο ότι η έρευνα συνιστά μια «πρώιμη μελέτη» καθώς και ότι θα απαιτηθεί σημαντικά περισσότερη δουλειά προκειμένου να καταστεί η τεχνολογία αρκούντως αξιόπιστη για κλινική χρήση.
«Θα απαιτηθούν πολύ μεγαλύτερες κλινικές δοκιμές και σε συγκεκριμένους πληθυσμούς ασθενών, όπως αυτοί που διατρέχουν κίνδυνο σηψαιμίας», είπε στο BBC ο Ντόχερτι.
«Ετσι, ενώ θεωρούμε ενθαρρυντικά τα μέχρι στιγμής συμπεράσματα, θα απαιτηθούν χρόνια προσεκτικής δουλειάς προτού οι μικρο-βελόνες μπορέσουν να χρησιμοποιηθούν συστηματικά στα νοσοκομεία για την παρακολούθηση των αντιβιοτικών φαρμάκων. Το πρώτο σημαντικό βήμα πάντως έχει γίνει», πρόσθεσε
