«Το “Αη Μάμα Παναΐρ” γυρίστηκε το καλοκαίρι του 2004, μέσα στην ευφορία των Ολυμπιακών και του EURO. O κόσμος ήταν αισιόδοξος και ανοιχτός και “έπαιζε” με την κάμερα.
Για έξι μέρες, όσες κρατούσε το πανηγύρι, έκανα γυρίσματα από το πρωί μέχρι το βράδυ στα δρομάκια και στους πάγκους του πανηγυριού.
Οι σκηνές είναι όλες αυθεντικές, στις πιο πολλές το γύρισμα έγινε με κάμερα στο χέρι και χρειάστηκε ένας ολόκληρος χειμώνας στο μοντάζ για να βγει η ταινία.
Συμμετείχε στο διαγωνιστικό του Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης το 2006, όπου σημείωσε απρόβλεπτη επιτυχία, στο φεστιβάλ αρχαιολογικού κινηματογράφου Rassegna del Cinema Archeologico στο Ροβερέτο της Ιταλίας το 2006 και ήταν μια από τις τέσσερις ελληνικές ταινίες στον διαγωνισμό European Environmental Awards στην Αλμέρια της Ισπανίας το 2007. Από τότε προβάλλεται συχνά από την Τηλεόραση της Βουλής.
Υπάρχει ένα κομμάτι ιστορικό, που αφορά την ιστορία και την αρχαιολογία της περιοχής (είναι δίπλα στην Ολυνθο, την προϊστορική τούμπα του Αγίου Μάμα, και πιθανότατα υπήρξε πεδίο μάχης στην επανάσταση της Κασσάνδρας), και το μεγαλύτερο μέρος είναι τα ζωντανά γυρίσματα κατά τη διάρκεια του πανηγυριού.
Θα δεις για παράδειγμα πώς αγοράζει ο κόσμος βρακιά, πώς παζαρεύει, πώς γλεντάει και πώς βλέπει τον γύρο του θανάτου.
Στην κριτική του Χαρίτου στο “Αντί” της εποχής (10 Μαρτίου 2006) η ταινία χαρακτηρίζεται “ένα από τα καλύτερα λαογραφικά ντοκιμαντέρ με σπαρταριστά ενσταντανέ”. Την παραγγελία για την ταινία έκανε η εταιρεία που διαχειρίζεται το πανηγύρι.
Την επιστημονική επιμέλεια έχει ο αρχαιολόγος Ιωακείμ Παπάγγελος, που ήταν τότε προϊστάμενός μου στην Αρχαιολογική Υπηρεσία. Την ταινία μπορείς να τη βρεις στο διαδίκτυο δίνοντας τον τίτλο.
Φωτογραφίες σού επισυνάπτω. Κατά τη γνώμη μου το σημαντικό είναι ότι με την εξοικείωση με τους ανθρώπους, πωλητές και πελάτες, και με την κάμερα διαρκώς στο χέρι, η επικοινωνία γίνεται κάτι διαφορετικό και βγαίνει, με όση ειλικρίνεια μπορεί να γίνει αυτό, η αλήθεια των ανθρώπων.
Οι πελάτες που κλέβουν, οι πωλητές που κάνουν ότι δεν κατάλαβαν, το παιχνίδι της γοητείας του πανηγυριού, το καλαμπούρι, ο αυτοσαρκασμός, η λαϊκότητα και η καλή διάθεση απέναντι στην έρμη τη ζωή».
Με αυτά τα λόγια μιλά η ίδια η δημιουργός του πρωτότυπου αυτού ντοκιμαντέρ (παραδοσιακά το πανηγύρι του Αϊ-Μάμα κλείνει την καλοκαιρινή σεζόν στα νησιά, τουλάχιστον για εμάς τους Ελληνες, αφού γίνεται στα τέλη Αυγούστου ή στις αρχές του Σεπτέμβρη).
Κεριά, καλαμπόκια, παγωτά, μικροπωλητές, κούνιες, ο γύρος του θανάτου και οι πρωταγωνιστές της ατραξιόν, Τσιγγάνοι έμποροι κι ατέλειωτα παζάρια με τους πελάτες, σε μια αγορά που δονείται στα τελευταία βράδια του μεσογειακού καλοκαιριού…
Στον Αγιο Μάμα της Χαλκιδικής στα Μουδανιά, γίνεται πλέον μία από τις σημαντικότερες εμποροπανηγύρεις, που ξεκίνησε ως εμποροζωοπανήγυρη στα 1870 για να εξελιχθεί σε πολυήμερο φεστιβάλ.
Στις φετινές εκδηλώσεις που διοργανώνονται από τον Δήμο Νέας Προποντίδας και το Εμπορικό-Πολιτιστικό Κέντρο «Αη Μάμα», αναμένεται να έλθουν περισσότεροι από 200.000 επισκέπτες.
Η αρχαιολόγος-σκηνοθέτρια Ελένη Στούμπου έχει ασχοληθεί με τον αρχαιολογικό κινηματογράφο («Μαγεμένες», «Ο ήχος του νερού» κ.ά.) και έχει διοργανώσει εργαστήρια αρχαιολογικού κινηματογράφου στη Θεσσαλονίκη.
Το ντοκιμαντέρ «Αη Μάμα Παναΐρ» (45′), σε σενάριο-σκηνοθεσία Ελένης Στούμπου και επιστημονική επιμέλεια Ιωακείμ Παπάγγελου, είναι μια ανεξάρτητη παραγωγή του 2005 που στηρίχθηκε από το Εμπορικό-Πολιτιστικό Κέντρο του Αη Μάμαντος, το Εργαστήρι Αρχαιολογικού Κινηματογράφου και την Πολιτιστική Εταιρεία Αρναίας.
https://www.pemptousia.gr/2017/09/sintrivani-o-ichos-tou-nerou/
