Για ένα τραγούδι που αφορά τη Μακεδονία πάλι ο λόγος – αυτή τη φορά όμως «παιδικό». Ενα τραγούδι, παιδαγωγικά αντιδεοντολογικό, που τις προάλλες απέσπασε πρώτο βραβείο σε μαθητικό διαγωνισμό και σήμερα προβάλλεται με βίντεο κλιπ στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και στην ιστοσελίδα ιδιωτικού εκπαιδευτηρίου της Θεσσαλονίκης.
Πλάνο πρώτο: Παλιά αντιαρματικά εμπόδια σε καταπράσινη και ηλιόλουστη ορεινή τοποθεσία. Τίτλος: Τα οχυρά δεν παραδίνονται. Μια γλυκερή μελωδία ξεκινάει.
Πλάνο δεύτερο: Καμιά τριανταριά παιδιά 8-10 χρόνων, ντυμένα με μπλε σκούρο παντελόνι ‒ή φούστα, ανάλογα με το φύλο‒ και γαλάζιο μπλουζάκι, κρατούν τεντωμένη την ελληνική σημαία ενώ ποζάρουν στον φακό μπροστά σε ένα μικρό στρατιωτικό κτίσμα βαμμένο σε χρώματα παραλλαγής. Τη μελωδία εδώ διαδέχεται τραγούδι από παιδικές φωνές: Πατρίδα, το χώμα σου πότισε Ελλήνων το αίμα…
Πλάνο τρίτο: Τα ίδια παιδιά συνεχίζουν το γλυκερό τραγούδι καθισμένα τώρα ανέμελα, αλλά «καλοβαλμένα», όπως θα λέγανε οι παλιοί, σε μια πράσινη πλαγιά. Στο βάθος διακρίνεται ο λευκός τρούλος μιας εκκλησίας. Ολα τα σύμβολα του τρίπτυχου «Πατρίς – Θρησκεία – Οικογένεια» και ενός αδιανόητου μιλιταρισμού είναι παρόντα.
Το κλιπ αποτέλεσε τη συμμετοχή του συγκεκριμένου εκπαιδευτηρίου σε μαθητικό διαγωνισμό του «Συνδέσμου Φίλων Οχυρού Ιστίμπεη» που προκηρύχθηκε το φθινόπωρο του 2018 με αφορμή την επέτειο της ομώνυμης μάχης στο Μπέλες που γιορτάζεται κάθε Απρίλιο.
Η συμμετοχή, μαζί με αυτές άλλων έξι σχολείων, πρώτευσε. Ωστόσο, κέρδισε με κλήρωση το μοναδικό έπαθλο του διαγωνισμού. Ενα τετραήμερο ταξίδι στη Νορμανδία για έναν εκπαιδευτικό, έναν μαθητή και έναν συνοδό που τον Ιούνιο θα παρακολουθήσουν τον εορτασμό της επετείου της σχετικής απόβασης!
Τα κριτήρια επιλογής αυτού του ενός μαθητή δεν προσδιορίζονται στους όρους του διαγωνισμού. Απλά η ευθύνη επιλογής ανατίθεται στο σχολείο. Διαδικασίες μάλλον αδιαφανείς, αλλά αυτά είναι ψιλά γράμματα.
Κατά την εξέλιξή του το βίντεο επενδύεται με εικόνες από τα κτίρια του εκπαιδευτηρίου ‒προσπερνώντας το θέμα της εμπορικής διαφήμισης‒, μαθητική παρέλαση, στεφανωμένα μνημεία τοπικών ηρώων, πινακίδες με όπλα, το αστέρι της Βεργίνας και άλλα σύμβολα.
Σε όλη του τη διάρκεια έχεις την αίσθηση ότι ζεις μια άλλη εποχή· ότι μόλις βγήκες από τις δεκαετίες της άκρατης εθνικοφροσύνης ή τη χούντα των συνταγματαρχών.
Οι στίχοι του τραγουδιού εξελίσσονται ως εξής: Πρώτη στροφή, ρεφρέν, δεύτερη στροφή. Το ρεφρέν επαναλαμβάνεται ακόμα δυο φορές.
Πατρίδα, το χώμα σου πότισε Ελλήνων το αίμα
για να βλασταίνουν ηρώων καρδιές στους αιώνες
«Μολών Λαβέ» από τις Θερμοπύλες,
τη Σαλαμίνα και τα Δερβενάκια
στου Μπέλες την κορφή θα αντιλαλήσει
ποιος την παράδοσή σου θα ζητήσει;
Οχι, ποτέ την έπαλξή σου δε θ’ αφήσω
τον Ιτσιο, τον Δουράτσο θα ακολουθήσω.
Ακου, εχθρέ, τα οχυρά δεν παραδίνονται
την άγια γη δε θα χαρίσω
θα πέσω ορθός ή θα νικήσω!
Πατρίδα, και σήμερα αιμορραγεί η καρδιά σου
τα σύνορά σου και πάλι εχθροί απειλούνε
μπρος στη ματόβρεχτη κληρονομιά σου
μια φλόγα αναμμένη τα παιδιά σου
στα οχυρά σου στέκουν με ανδρεία
για τη γλυκιά μας τη Μακεδονία.
Σε αυτή την τελευταία στροφή, που αναφέρεται στη σημερινή απειλή των συνόρων της πατρίδας, παρεμβάλλεται αεροφωτογραφία από το πρόσφατο συλλαλητήριο της Αθήνας. Η παραπομπή στη Συμφωνία των Πρεσπών είναι ξεκάθαρη.
Την πρώτη επανάληψη του ρεφρέν συνοδεύει αναπαράσταση ηρωικής στιγμής της μάχης που επιτελούν αγόρια μεταμφιεσμένα σε φαντάρους. Ενα από αυτά κρατά ψεύτικο περίστροφο με το οποίο πυροβολεί εξ επαφής έναν συμμαθητή του που πέφτει νεκρός ανάμεσα σε επίσης νεκρούς συντρόφους.
Το βίντεο κλείνει με όλα τα παιδιά να φωνάζουν δυνατά και συντονισμένα: Τα οχυρά δεν παραδίνονται. Καταλαμβάνονται! Πρόκειται για την απάντηση του διοικητή του Ρούπελ, ταγματάρχη Γεωργίου Δουράτσου, στους Γερμανούς στρατιώτες που, μετά από σκληρή επίθεση τον Απρίλιο του 1941, του πρότειναν να παραδώσει το οχυρό. Ενα νεότερο «Μολών λαβέ».
Δεν χρειάζεται να προβώ σε ανάλυση των στίχων. Μιλούν από μόνοι τους. Μιλιταρισμός, ηρωισμός αρσενικού πάντα γένους (θα πέσω ορθός), η Ιστορία και οι αρχαίοι ημών πρόγονοι, τα ονόματα των δύο στρατιωτικών που πολέμησαν ως επικεφαλής δύο οχυρών της γραμμής Μεταξά ‒και ο ένας έχασε τη ζωή του‒, η υπόσχεση της υπεράσπισης της Μακεδονίας, η άρνηση της «παράδοσής» της σήμερα, η σύγχρονη απειλή, οι γείτονες ως εχθροί, τα «δικά μας» παιδιά, «φλεγόμενα», ως εγγυητές ενός μέλλοντος που δεν λογαριάζει τον πόλεμο. Πάνω από όλα η εγγύηση της εδαφικής ακεραιότητας με όρους πολέμου!
Από τον «Σύνδεσμο Φίλων του Οχυρού Ιστίμπεη» δεν θα περίμενε κανείς κάτι διαφορετικό. Πρόκειται για φορέα «πολιτιστικού», φαινομενικά, περιεχομένου που ιδρύθηκε το 2015 με στόχο την ανάδειξη του συγκεκριμένου οχυρού και την προώθηση του «ιστορικού τουρισμού» στην περιοχή.
Στην κεφαλή του βρίσκεται ο πολύφερνος πια στρατιωτικός φαρμακοποιός Γεώργιος Τάτσιος, πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Πολιτιστικών Συλλόγων Μακεδόνων (ΠΟΠΣΜ, ίδρυση 2014). Αυτός που, τον Ιούνιο του 2018, από κοινού με τον βουλευτή της Χρυσής Αυγής, Ηλία Παναγιώταρο, κατέθεσε μηνυτήρια αναφορά κατά του σωματείου «Αδελφότητα Ντόπιων Σερραίων Κύριλλος και Μεθόδιος» που εκδικάστηκε στις 9 Απριλίου 2019 στις Σέρρες· αυτός που στην παραπάνω δίκη αμφισβήτησε τον όρο «ντόπιοι» ως προσδιορισμό των νυν ή πρώην σλαβόφωνων της περιοχής Σερρών και της ιδιαίτερης γλώσσας τους, ενώ ο ίδιος τον έχει χρησιμοποιήσει δημόσια σε δηλώσεις του· αυτός που ενορχήστρωσε το κυνήγι μαγισσών ενάντια στους δύο πανεπιστημιακούς καθηγητές που κατέθεσαν τις προάλλες ως μάρτυρες υπεράσπισης του σωματείου αλλά και ενάντια σε ανθρωπολογικό βιβλίο που πραγματεύεται την οδυνηρή εμπειρία επιτήρησης των «ντόπιων» στη Μακεδονία· αυτός που υπήρξε από τους κεντρικούς διοργανωτές των συλλαλητηρίων της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης· αυτός, τέλος, που, με αφορμή τη Συμφωνία των Πρεσπών, μήνυσε τους βουλευτές του ελληνικού Κοινοβουλίου για εσχάτη προδοσία και αιτήθηκε τη θανατική ποινή!
Ο «Σύνδεσμος», του οποίου ηγείται ο Γ. Τάτσιος, μέχρι πρόσφατα δεχόταν επιχορήγηση από το υπουργείο Μακεδονίας – Θράκης, δηλαδή υφυπουργείο του υπουργείου Εσωτερικών. Ωστόσο, από τη στιγμή που η τότε επικεφαλής του, Μαρία Κόλλια – Τσαρουχά δεν αντιστάθηκε στις διαπραγματεύσεις της Συμφωνίας των Πρεσπών, διέκοψε αυτή τη συνεργασία (τον Ιούνιο 2018, άρα πριν από την προκήρυξη του διαγωνισμού).
Ο συγκεκριμένος μαθητικός διαγωνισμός χρηματοδοτήθηκε από προσφορές ομογενών βετεράνων στις ΗΠΑ και ειδικότερα την Eλληνορθόδοξη Εκκλησία του Οκλαντ.
Ούτε από το συγκεκριμένο εκπαιδευτήριο θα περίμενε κανείς κάποια άλλου είδους επιλογή ή την αποχή από έναν τέτοιου είδους διαγωνισμό. Πρόκειται για σχολείο της Ορθόδοξης Αδελφότητας «Χριστιανική Ελπίς» ή «Απολύτρωσις», δηλαδή, μιας παρεκκλησιαστικής οργάνωσης από τις πολλές που δραστηριοποιούνται στη χώρα μας, η οποία λειτουργεί και κατηχητικό. Ιδρύθηκε το 2009.
Περιλαμβάνει παιδικό σταθμό, νηπιαγωγείο και δημοτικό σχολείο και έχει στόχο «να διακηρύττει πως υπάρχει ελπίδα να αναστηθεί η απελπισμένη κοινωνία μας. Αρκεί η νέα γενιά να γαλουχηθεί με την ελληνορθόδοξη παράδοσή μας».
Αυτό που δημιουργεί σοβαρό προβληματισμό είναι το γεγονός ότι ο συγκεκριμένος διαγωνισμός, που πραγματοποιείται εδώ και πέντε χρόνια, έχει τη συνεργασία και στήριξη, πρώτον, της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και, δεύτερον, του Γραφείου Σχολικών Δραστηριοτήτων της Πρωτοβάθμιας ‒και Δευτεροβάθμιας‒ Εκπαίδευσης. Δηλαδή, υλοποιείται με τη σύμφωνη γνώμη και τη συνεργασία του υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων και του υπουργείου Εσωτερικών, μέχρι τη διακοπή της αποδοχής επιχορήγησης από πλευράς του «Συνδέσμου».
Μπορεί ο διαγωνισμός και οι συμμετοχές να μην παραβαίνουν τις τυπικές προδιαγραφές του υπουργείου Παιδείας σε τομείς όπως η θεματική ‒π.χ. ρατσισμός‒, η επικινδυνότητα των μέσων ή η ασφάλεια των παιδιών κ.ά. Ωστόσο, σε μια εποχή που ζητήματα όπως το μαλάκωμα του ανταγωνισμού, η ειρηνική συνύπαρξη, η σημασία του λόγου και της διαπραγμάτευσης έναντι της χρήσης των όπλων, η ανησυχία για την άνοδο του ακραίου εθνικισμού, η εξάλειψη των έμφυλων διαφορών αποτελούν κυρίαρχες μέριμνες της εκπαίδευσης, εγείρεται σοβαρό θέμα παιδαγωγικής δεοντολογίας.
Τι λόγο έχει το υπουργείο Παιδείας να συνδέει την εκπαίδευση με τη στρατοκρατούμενη ιδεολογία και τον μιλιταριστικό τουρισμό; Γιατί είναι προφανές ότι τόσο ο συγκεκριμένος φορέας όσο και ο διαγωνισμός που προκήρυξε δεν αφορούν την καλλιέργεια ενός ήπιου και σύγχρονου πατριωτισμού που συνάδει με την ηλικία των παιδιών.
Τι λόγο έχει ακόμα το υπουργείο να συνεργάζεται με φορείς και άτομα που μηνύουν τους εκπροσώπους του ελληνικού λαού ως «προδότες» επειδή υποστήριξαν την κυβερνητική εξωτερική πολιτική στα Βαλκάνια;
Τι λόγο έχει το υπουργείο να συνομιλεί με άτομα που δεν αναγνωρίζουν και δεν αποδέχονται την εθνοπολιτισμική ετερότητα, την ανάγουν σε εθνική μειοδοσία και απειλούν όσους διεκδικούν το δικαίωμα στη διαφορά; Τι μέτρα λαμβάνει για να ελέγχει την εκπαιδευτική πολιτική των παραεκκλησιαστικών οργανώσεων;
Τι ασφαλιστικές δικλίδες, τέλος, διαθέτει για την προστασία της υγιούς νοητικής και ψυχικής ανάπτυξης των παιδιών μας; Ας επιληφθεί του θέματος και ας ελπίσουμε ότι δεν θα προαγάγει άλλη χρονιά τον συγκεκριμένο διαγωνισμό, που κάθε άλλο παρά «μαθητικός» είναι, ή άλλους αντίστοιχους.
