Είναι το δεύτερο μυθιστόρημά του και είναι ένα εντελώς διαφορετικό μυθιστόρημα. Μετά την «Ανατομία του κύματος», ο συγγραφέας και γιατρός Φώτης Βλαστός εξέδωσε –και πάλι από τις εκδόσεις Μικρή Αρκτος– την «Αίτνα» του. Πρόκειται για ένα σπονδυλωτό μυθιστόρημα, στο οποίο, όπως λέει ο ίδιος, «ιχνηλατεί τα μονοπάτια της ανθρώπινης ψυχής, καθώς εκείνη προσπαθεί να αναμετρηθεί με το υπερφυσικό, το αρχαίο, χριστιανικό και το σύγχρονο, τεχνολογικό μονοπάτι».
Το βιβλίο θεωρητικά αφορά την Αίτνα –το ηφαίστειο–, ωστόσο στην πραγματικότητα «δεν περιγράφει τόσο τη λάβα ή την έκρηξη, αλλά την εσωτερική συσσώρευση», όπως πολύ σωστά διαπιστώνει ο εκδότης της Μικρής Αρκτου, Παρασκευάς Καρασούλος.
Εξάλλου και απλώς ως ηφαίστειο να δει κανείς την Αίτνα, ούτε αυτή είναι ένα απλό ηφαίστειο. Η ίδια είναι ο ομφαλός της Μεσογείου, είναι ίσως ο λόγος που η θάλασσά μας πέρασε 600.000 χρόνια άνυδρη. Ισως γίνει και ο λόγος μεγάλων γεωλογικών αλλαγών και στο μέλλον…
Πάντως το βιβλίο είναι σίγουρα λόγος αλλαγών – ακριβώς όπως και το ηφαίστειο, που το τιτλοφορεί.
«Δεν υπάρχει Σικελός που να μην κοιτάζει την Αίτνα με δέος, σχεδόν μεταφυσικά, και αναλόγως το αν βγάζει καπνό ή όχι, καταλαβαίνει αν έχει γίνει μια αδικία ή όχι», μας είχε πει ο Σικελός, βραβευμένος σκηνοθέτης, Σεμπαστιάνο Ρίσο, όταν ήρθε στην Ελλάδα να μιλήσει για το βιβλίο.
Αυτή η μεταφυσική διαπερνά και το ίδιο το μυθιστόρημα. Ακριβώς γιατί παρ’ όλες τις γνώσεις που συμπιέζουμε μέσα μας διαρκώς, παρ’ όλες τις τεχνολογικές κατακτήσεις που συρρέουν γύρω μας (σχεδόν πάνω μας) στην καθημερινότητά μας, παρ’ όλες τις επιστημονικές ανακατατάξεις –που δεν ξέρουμε πού θα μας βγάλουν–, διαπιστώνουμε ότι τα εμπόδια δεν μειώνονται. Ο φόβος δεν εξαλείφεται. Το άγχος παραμένει. Μαζί και η απαισιοδοξία.
Ο συγγραφέας χρησιμοποιεί αυτή την πραγματικότητα ως υλικό προς σκέψη, γραφή, ανασκόπηση. Οι ήρωες του μυθιστορήματος μιλούν σε πρώτο πρόσωπο «ακριβώς όπως έκαναν οι ασθενείς μου, όλα αυτά τα χρόνια που ασκώ την ιατρική, για τις “απειλές”, αθέατες κυρίως, που αντιμετώπιζαν», όπως λέει ο συγγραφέας. Μήπως αυτό δεν είναι και η «Αίτνα»; Ενας λόγος ανησυχίας αλλά και ανακούφισης; Μία αθέατη απειλή αλλά συγχρόνως και εντελώς αληθινή και οπτικοποιημένη;
Η «ανησυχία» του συγγραφέα για την ηθική επεξεργασία του κόσμου που θα «εκραγεί» μέσα από τον ίδιο τον άνθρωπο φαίνεται ήδη από τη ρήση που χρησιμοποιεί στην αρχή του βιβλίου: «Ο Θεός με φύλαξε απ’ τη σκυλίσια ανάγκη, τους κακούς γείτονες και τα ψέματα των αξιοσέβαστων ανθρώπων».
Πρόκειται για επιγραφή σε ένα ερειπωμένο κτίριο της Νάπολης, που λειτούργησε ως νοσοκομείο ήδη από τον 16ο αιώνα, και λέγεται ότι αναρτήθηκε από έναν ευγενή που συκοφαντήθηκε άδικα… Η αδικία είναι στοιχείο της ζωής, αλλά όχι πρωταρχικό.
Η έμπνευση δεν είναι πρωταρχικό στοιχείο, είναι όμως απολύτως απαραίτητο. Και αυτό φαίνεται ξεκάθαρα μέσα από αυτό το τόσο ιδιαίτερο βιβλίο.
