Η κλιματική αλλαγή προβληματίζει την Ευρώπη

Τέλος Οκτωβρίου και στις Βρυξέλλες η θερμοκρασία είναι πάνω από 20ºC. Θερμοκρασία πρωτοφανής για τα δεδομένα του Βελγίου.

Στο κτίριο Charlemagne στην καρδιά των Βρυξελλών, ο αρμόδιος επίτροπος για την ανθρωπιστική βοήθεια και τη διαχείριση κρίσεων, Χρήστος Στυλιανίδης, αλλά και η επίτροπος Φεντερίκα Μογκερίνι, εκπρόσωπος της Ενωσης για θέματα εξωτερικής πολιτικής και ασφάλειας, δεν αφήνουν ασχολίαστη την ασυνήθιστα υψηλή για την εποχή θερμοκρασία.

Πώς θα μπορούσαν άλλωστε, αφού βρίσκονται εκεί ως βασικοί ομιλητές στην Ολομέλεια της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (ΕΟΚΕ), για τη γνωμοδότηση που αφορά την ανάγκη ενίσχυσης της πολιτικής προστασίας στην Ευρώπη και συγκεκριμένα το σύστημα RescEU.

Και μπορεί να απολαμβάνουμε αυτή την επιμήκυνση του καλοκαιριού, ωστόσο η άνοδος της θερμοκρασίας σχετίζεται με την κλιματική αλλαγή, τα ακραία καιρικά φαινόμενα και τις φυσικές καταστροφές που έχουν αυξηθεί στην Ευρώπη τα τελευταία χρόνια.

Το 2017 περισσότεροι από 200 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους στη Γηραιά Ηπειρο, ενώ φέτος η ελληνική τραγωδία από τη φωτιά στο Μάτι, οι ανεξέλεγκτες πυρκαγιές στη Σουηδία και οι καύσωνες στη Φινλανδία επιβεβαιώνουν τους επιστήμονες που για δεκαετίες τώρα προειδοποιούν για τους κινδύνους της αύξησης της θερμοκρασίας στον πλανήτη.

«Η λογική business as usual δεν είναι πλέον επιλογή για την Ευρωπαϊκή Ενωση» θα πει ο επίτροπος Χρήστος Στυλιανίδης, εννοώντας ότι πρέπει να αφήσουμε τις τυπικότητες και τα διαδικαστικά, να δούμε τα σοβαρά και τα αναγκαία και ενωμένοι να προχωρήσουμε και να δώσουμε πραγματικές λύσεις στα πραγματικά προβλήματα.

Η γνωμοδότηση

«Η γνωμοδότηση αυτή της ΕΟΚΕ έγινε με πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τα θέματα του νέου Ευρωπαϊκού Κανονισμού Πολιτικής Προστασίας, μετά τις δυσμενέστατες καταστροφές που συνέβησαν στην Ευρώπη το 2017» θα πει στην «Εφ.Συν.» ο εισηγητής της πρότασης για την τροποποίηση του ευρωπαϊκού μηχανισμού πολιτικής προστασίας, Δημήτρης Δημητριάδης.

«Ενώ αρχικά υπήρχε δισταγμός από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο σχετικά με την προώθηση της καινούργιας νομοθεσίας, η οποία προβλέπει επιπλέον οικονομικούς πόρους, σήμερα, μετά τα δραματικά γεγονότα της Ελλάδας, όπου ανθρώπινες ζωές χάθηκαν λίγα χιλιόμετρα έξω από την Αθήνα, όλες οι χώρες, ακόμη και οι βόρειες, αντιλήφθηκαν ότι η κλιματική αλλαγή αλλάζει πλήρως το σενάριο των φυσικών καταστροφών και έχουν αρχίσει να σκέφτονται ότι πρέπει ο μηχανισμός αυτός να προχωρήσει γρήγορα», συνεχίζει ο κ. Δημητριάδης.

Σύμφωνα με τη γνωμοδότηση της ΕΟΚΕ υπό τις νέες συνθήκες και όπως αυτές διαμορφώνονται από την κλιματική αλλαγή, ο υφιστάμενος μηχανισμός πολιτικής προστασίας είναι αδύναμος, αργός και αναποτελεσματικός. «Εάν συμβεί μια φυσική καταστροφή ταυτόχρονα σε ολόκληρη την Ευρώπη πολύ φοβάμαι ότι δεν θα μπορέσουμε να ανταποκριθούμε» θα πει χαρακτηριστικά ο επίτροπος Χρήστος Στυλιανίδης.

Παράλληλα τα κράτη-μέλη αδυνατούν να διαθέτουν μηχανισμούς για την αντιμετώπιση των φυσικών καταστροφών, ενώ οι εθνικές επενδύσεις σε τέτοιου είδους υποδομές, όπως για παράδειγμα πυροσβεστικά αεροσκάφη, κρίνονται μη βιώσιμες.

Η ΕΟΚΕ συνηγορεί στη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού συστήματος πολιτικής προστασίας, επικεντρωμένου στις φυσικές καταστροφές, που θα ξεκινάει από την πρόληψη και θα καταλήγει στην ανάκαμψη των πληγεισών περιοχών.

«Μιλάμε για έναν ευρωπαϊκό μηχανισμό, ο οποίος θα κατευθύνεται από ευρωπαϊκά όργανα και δεν θα ανήκει στα κράτη-μέλη», εξηγεί ο κ. Δημητριάδης. Ωστόσο αυτό δεν σημαίνει ότι δεν θα χρειάζεται τα κράτη-μέλη να έχουν τις δικές τους υποδομές πολιτικής προστασίας.

«Η ευθύνη των κρατών-μελών δεν μειώνεται. Θα πρέπει να έχουν τα δικά τους μέσα αντιμετώπισης των φυσικών καταστροφών και η Ευρώπη θα έρχεται να συμπαρασταθεί επικουρικά», θα μου πει ο κ. Δημητριάδης.

RescEU

«Το RescEU είναι μια πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία για πρώτη φορά, χάρη στον επίτροπο Στυλιανίδη, έχει τεθεί σε διαβούλευση από τον περασμένο Νοέμβριο και ελπίζουμε να ολοκληρωθεί στη νομοθετική περίοδο που θα λήξει τον Φεβρουάριο του 2019» θα πει ο κ. Δημητριάδης για το ευρωπαϊκό εργαλείο RescEU που τίθεται στην υπηρεσία της πολιτικής προστασίας.

«Η κλιματική αλλαγή δεν είναι fake news αλλά μια πραγματικότητα. Η Ευρώπη δεν έχει άλλη επιλογή από το να δράσει άμεσα, προκειμένου να προστατέψει αποτελεσματικά τους πολίτες της», θα πει ο επίτροπος Στυλιανίδης, παρουσιάζοντας τον ευρωπαϊκό μηχανισμό προστασίας RescEU.

Δασοπυροσβεστικά αεροσκάφη, ειδικές αντλίες νερού, ομάδες έρευνας και διάσωσης, κινητά νοσοκομεία και ιατρικές ομάδες έκτακτης ανάγκης είναι μερικές από τις εφεδρείες που θα συμπληρώνουν τα εθνικά μέσα, ενώ θα τελούν υπό τη διαχείριση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Παράλληλα θα απλοποιεί τη γραφειοκρατία όταν ένα κράτος-μέλος χρειάζεται βοήθεια, ενώ η διαμόρφωση κουλτούρας πρόληψης μέσω της εκπαίδευσης βρίσκεται στην καρδιά της φιλοσοφίας του RescEU.

Στα προβλήματα διαφορετικής οργάνωσης της πολιτικής προστασίας που υπάρχουν μεταξύ των κρατών-μελών και πώς ο νέος ευρωπαϊκός μηχανισμός επιδιώκει να τα λύσει, αναφέρθηκε ο κ. Δημητριάδης.

«Δυστυχώς δεν έχουμε κοινούς ευρωπαϊκούς κανόνες. Ετσι λοιπόν πολλές φορές σε μεγάλες καταστροφές έχουμε την έλευση από διαφορετικές χώρες πυροσβεστών ή διασωστών, οι οποίοι έχουν τελείως διαφορετική οργάνωση. Οταν φτάνουν σε μια χώρα, η οποία κινδυνεύει, δεν μπορούν να ενσωματωθούν και να βοηθήσουν ουσιαστικά. Χρειάζεται λοιπόν μια κοινή ευρωπαϊκή νομοθεσία, ένα πιστοποιημένο πρόγραμμα ενημέρωσης του γενικού πληθυσμού πάνω σε θέματα πολιτικής προστασίας, ώστε να υπάρχει ένα κοινό ευρωπαϊκό πλαίσιο σε όλη αυτή τη διαδικασία αντιμετώπισης των φυσικών καταστροφών», κατέληξε.

Η κλιματική αλλαγή στη Σαχάρα και οι επιπτώσεις της στην Ευρώπη

«Η βία είναι συχνά αποτέλεσμα της φτώχειας και της αδικίας. Οι άνθρωποι καταφεύγουν στη βία προσπαθώντας με τον τρόπο αυτό να ακουστεί η φωνή τους. Αν μάθουμε ν’ ακούμε όλες τις φωνές, θα έχουμε κάνει ένα βήμα προς την εξάλειψη της βίας» έχει πει η Ιρλανδή ακτιβίστρια και κάτοχος του βραβείου Νόμπελ Ειρήνης, Μέιριντ Μαγκουάιρ.

Αυτό μου ήρθε στο μυαλό όταν άκουσα τον πρόεδρο της ΕΟΚΕ, Λούκα Γιάγιερ, απευθυνόμενο στην επίτροπο εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφάλειας της Ε.Ε., Φεντερίκα Μογκερίνι, να βάζει το θέμα της βιώσιμης ανάπτυξης στην εξωτερική πολιτική της Ε.Ε.

«Είμαι εδώ για να ακούσω τις προτάσεις σας για την πολιτική ασφάλειας» είπε η κ. Μογκερίνι και παραδέχτηκε ότι η «ειρήνη είναι εύθραυστη χωρίς βιώσιμη ανάπτυξη και με αδύναμες κοινωνίες».

Οι μεταναστευτικές ροές από την Αφρική, που πρόκειται να αυξηθούν λόγω και της αυξανόμενης φτώχειας που θα προκαλεί η κλιματική αλλαγή, θα αποτελέσουν πόλο αποσταθεροποίησης για την Ευρώπη αν η διαχείριση του μεταναστευτικού δεν φύγει από ευρωκεντρική προσέγγιση που έχει σήμερα.

Η κ. Μογκερίνι συμφώνησε με τις τοποθετήσεις των εκπροσώπων της ΕΟΚΕ και είπε ότι «η λύση στο πρόβλημα της Αφρικής είναι να περάσουμε από τη βοήθεια στη συνεργασία και στη σύμπραξη», τονίζοντας την ανθρωποκεντρική προσέγγιση που πρέπει να έχει η πολιτική ασφάλειας της Ε.Ε.

Τέλος, η κ. Μογκερίνι αναφέρθηκε στον πολιτισμό ως καθοριστικό στοιχείο αρμονικής συμβίωσης αλλά και οικονομικής ενδυνάμωσης των πληθυσμών, αφού «η πολιτιστική κληρονομιά αποτελεί πόλο προσέλκυσης τουριστών. Για τον λόγο αυτό θα πρέπει να αποκατασταθούν άμεσα τα μνημεία που κατέστρεψαν οι τρομοκράτες», είπε χαρακτηριστικά η επίτροπος.