Η φράση «τι ωραία φωτογραφία» που πολλές/οί από εμάς συχνά ξεστομίζουμε είναι κάτι που μάλλον δεν θα συνόδευε την πρώτη μας αντίδραση στη θέα των περισσότερων φωτογραφιών του Martin Parr.
Αυτών των έγχρωμων εικόνων του που από το 1982 και μετά τον έκαναν διεθνώς γνωστό και του χάρισαν το 1994 τη θέση του μόνιμου μέλους του πρακτορείου Magnum.
Και πώς θα μπορούσε άλλωστε η απόκρισή μας στις εικόνες του να είναι τέτοια, όταν αυτές καταπιάνονται -εν είδει πολιτισμικής μελέτης- με τον πιο δηκτικό τρόπο με ορισμένες από τις χειρότερες πλευρές του σύγχρονου καπιταλισμού και της παγκοσμιοποίησης.
Εικόνες που προκαλούν αμηχανία, δυσφορία, ενίοτε και αποστροφή, εμφανίζονται στο βιβλίο του The Last Resort (1986), στο οποίο ο Parr ψηλαφεί τις αλλαγές σε επίπεδο κουλτούρας στις ζωές απλών ανθρώπων, οι οποίες ξεκίνησαν να συντελούνται στη Μ. Βρετανία της Margaret Thatcher.
Εχοντας υπόψη του το Denver: A Photographic Study of the Metropolitan Area του Robert Adams και το The New Industrial Parks near Irvine, California του Lewis Baltz, βαθαίνει στη συνέχεια την έρευνά του, εστιάζοντας όχι πια μόνο στα χαμηλά στρώματα, αλλά και στα πιο προνομιούχα των προαστίων. Και στρέφει τον φακό του στο κοινωνικό-ταξικό περιβάλλον από το οποίο προέρχεται και ο ίδιος.
Το βιβλίο στο οποίο αποτυπώνεται η στροφή του αυτή, το The Cost of Living (1989), σαρκάζει όλους εκείνους που, βασίζοντας τη ζωή τους στην ολοένα και μεγαλύτερη συσσώρευση εμπορευμάτων, δεν κατάφεραν τελικά να νιώθουν ούτε πιο χαρούμενοι ούτε πιο πλήρεις, ενώ η υλική αυτή ευμάρειά τους δεν κατάφερε να τους εξασφαλίσει ούτε καν μια εξωτερικά ελκυστική εικόνα.
Ταξιδεύοντας αρκετά στη συνέχεια ανά την Ευρώπη και τον κόσμο, διεισδύει περαιτέρω στα φαινόμενα που τον απασχολούν, όπως ο άκρατος καταναλωτισμός, η βιομηχανία εκμετάλλευσης του «ελεύθερου» χρόνου και οι ανθυγιεινές διατροφικές συνήθειες, τα οποία συνειδητοποιεί ότι απλώνονται σε ένα πολύ μεγάλο μέρος του πλανήτη και ομογενοποιούν εκατομμύρια ανθρώπους.
Το Small World (1996) με κύριο θέμα του τον μαζικό τουρισμό, πέρα από το σκληρό χιούμορ και την ειρωνεία με την οποία αντιμετωπίζει τις συμβάσεις που συνοδεύουν τον ανθρωπότυπο του τουρίστα, σχολιάζει έντονα τον κεντρικό ρόλο της φωτογραφίας και της φωτογραφικής μηχανής ως αναπόσπαστων πια στοιχείων της επίσκεψης σε έναν ξένο τόπο. Ως στοιχείων που διαμεσολαβούν την εμπειρία, τη διαχείριση και την ανάμνηση της εμπειρίας.
Στη μετατόπιση αυτή από το πραγματικό στην αναπαράστασή του και την προσομοίωσή του, εύγλωττα μας παραπέμπει η εικόνα του Ocean Dome από την Ιαπωνία.
Η μεγαλύτερη τεχνητή παραλία στον κόσμο, με τα ψεύτικα βράχια και τον ψεύτικο ορίζοντα κατάφερε να γίνει εξαιρετικά δημοφιλής στον ντόπιο πληθυσμό, που φάνηκε να την προτιμά από την πραγματική παραλία που βρίσκεται λίγα μέτρα πιο πέρα.
Ο Martin Parr από το 2004 είναι καθηγητής στο University of Wales και το 2014 ψηφίστηκε πρόεδρος του Magnum Photos International.
Με δεκάδες εκθέσεις διεθνώς και πλήθος εμβληματικών βιβλίων στο ενεργητικό του, αποτελεί έναν από τους φωτογράφους εκείνους που μαζί με τον Chris Killip και τον Paul Graham, διαμόρφωσαν ένα σύγχρονο διακριτό ρεύμα Βρετανών φωτογράφων και συνέβαλαν τα μέγιστα σε μια ανανέωση της socially concerned φωτογραφίας.
Πέτρος Ευσταθιάδης: Στον πυρετό του χρυσού
Στις 8 Ιουνίου εγκαινιάστηκε με την παρουσία πλήθους κόσμου στην γκαλερί CAN η ατομική έκθεση του νικητή του HSBC Award 2018 Πέτρου Ευσταθιάδη με τίτλο Gold Rush, μια σειρά μεγάλων διαστάσεων φωτογραφικών έργων που αποτυπώνουν ένα προσωπικό σύμπαν αποτελούμενο από εφήμερες κατασκευές.
Στη σειρά αυτή ο Ευσταθιάδης σχολιάζει την αντίληψη του γρήγορου πλουτισμού, συνδέοντας το Λιπαρό Πέλλας (τον τόπο καταγωγής του) με τον «Πυρετό του Χρυσού» του Κλόνταϊκ και της Καλιφόρνιας.
Πράγματι, ο νέος αγωγός φυσικού αερίου που έρχεται από το Αζερμπαϊτζάν περνώντας από την Ελλάδα, διέρχεται από το Λιπαρό, όπου οι ντόπιοι σε μια προσπάθεια να ξεφύγουν από το οικονομικό αδιέξοδο βρέθηκαν να πουλούν τη γη τους στην εταιρεία που έχει αναλάβει την κατασκευή του αγωγού.
Οπως υποστηρίζει ο Ευσταθιάδης: «Ολα τα πράγματα για να έχουν κάτι αληθινό και να μπορούν να ονομάζονται “πολιτικά”, πρέπει να έχουν τις ρίζες τους σε ένα συγκεκριμένο μέρος, σε κάποια ιστορία ή σε κάτι πραγματικό».
Το Gold Rush αναδεικνύει τη διάσταση της αυταπάτης που φέρει στο σήμερα το όνειρο της απόκτησης πλούτου, την ευθραυστότητα και την απειλή κατάρρευσης οποιουδήποτε ατομικού οράματος εν μέσω της πιο σκληρής παγκόσμιας κρίσης.
Ο Πέτρος Ευσταθιάδης αποφοίτησε από το University for the Creative Arts Farnham του Ηνωμένου Βασιλείου. Εργα του έχουν εκτεθεί σε μουσεία και ιδρύματα, όπως Δημοτική Πινακοθήκη Λευκωσίας, Wallach Art Gallery, Πανεπιστήμιο Columbia, Foto Forum Galerie, Μουσείο Μπενάκη, και σε διεθνή φεστιβάλ.
Εχει εργαστεί ως επισκέπτης λέκτορας στο Zurich University of the Arts, στο School of Applied Arts και στο Royal Academy of Fine Arts της Αμβέρσας.
Η πρώτη του μονογραφία με τίτλο Liparo κυκλοφόρησε το 2018 από τις εκδόσεις Xavier Barral. Εργα του βρίσκονται στη Συλλογή της HSBC, στη Συλλογή του Ιδρύματος ΔΕΣΤΕ και σε ιδιωτικές συλλογές στην Ευρώπη και την Αμερική.
Info:
Η έκθεση τρέχει παράλληλα με το Athens Photo Festival – APhF:18.
Διάρκεια: Ιούνιος-Ιούλιος 2018 (τον Αύγουστο κατόπιν ραντεβού), CAN CHRISTINA ANDROULIDAKI GALLERY, Π. Αναγνωστοπούλου 42, Κολωνάκι
Ωρες λειτουργίας: Τρίτη-Παρασκευή: 12 μ.-3 μ.μ. / 5-8 μ.μ. , Σάββατο: 12 μ.-4 μ.μ. και κατόπιν ραντεβού
✱ Από τον «Φωτεινό Θάλαμο» του Ρολάν Μπαρτ δανειζόμαστε το όνομα για αυτόν εδώ τον χώρο. Μια σελίδα γεμάτη πληροφορίες και σύμβολα, που ψηλαφίζουν ασυνείδητες οπτικές, αναζητούν πολύπλοκους σημασιοδοτικούς μηχανισμούς, αιτιώδεις συνδέσεις και συνειρμούς, καταδηλώσεις και συνδηλώσεις, διαστάσεις που προσεγγίζονται μεθοδικά κι άλλες που διαφεύγουν.Με όχημα τη φωτογραφική πρακτική επιχειρούμε να ανοίξουμε – και να ανοιχτούμε- (σ)τις απεριόριστες δυνατότητες της οπτικής ανάγνωσης.
Επιμέλεια: Ντίνα Δασκαλοπούλου, Βασίλης Μαθιουδάκης, Δημήτρης Κεχρής, Ελένη Παγκαλιά
