Στελλίνα Μαργαριτίδου
Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης
Προσθήκη του efsyn.gr στην Google

Οι ανεμόμυλοι πληθαίνουν, οι Δον Κιχώτες λιγοστεύουν, έλεγε ο Ιμρε Φόρμπατ. Αυτή ήταν η αγαπημένη ρήση του Μάνου Ιατρίδη, του… παππού της Ελληνικής Τηλεόρασης, του ανθρώπου που δημιούργησε το Τεχνικό Μουσείο Θεσσαλονίκης, το σημερινό πολυβραβευμένο Κέντρο Διάδοσης Επιστημών και Μουσείο Τεχνολογίας «Νόησις».

Πριν από μερικές ημέρες οι άνθρωποι που τον γνώρισαν που δούλεψαν μαζί του, τα μέλη της παρέας με τα οποία ονειρεύτηκε και δημιούργησε έναν καινοτόμο χώρο εκπαίδευσης και επιστημονικής γνώσης, τον τίμησαν και συνειδητοποίησαν για μία ακόμη φορά πως οι παρέες γράφουν Ιστορία, «ακόμη κι όταν ο αρχηγός έχει πια φύγει…»

Αλλά ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή.

Η «πρώτη δοκιμή»: ένας υδροηλεκτρικός σταθμός δίνει ρεύμα στην τηλεόραση

Είναι 4 Σεπτεμβρίου του 1960. Στις εγκαταστάσεις της 25ης ΔΕΘ, στο περίπτερο της ΔΕΗ, λειτούργησε ο πρώτος τηλεοπτικός σταθμός στην Ελλάδα.

Στο ιστορικό στούντιο της ΔΕΘ ήρθαν όλες οι γνωστές προσωπικότητες της Ελλάδας, από τον τότε πρωθυπουργό Κωνσταντίνο Καραμανλή μέχρι την Αλίκη Βουγιουκλάκη.

Ιθύνων νους όλου το εγχειρήματος ήταν ο τότε προϊστάμενος του Τμήματος Γενικής Διαφώτισης της ΔΕΗ, Μάνος Ιατρίδης. Ο άνθρωπος που είχε την ευθύνη της συμμετοχής της ΔΕΗ στη Διεθνή Εκθεση της Θεσσαλονίκης.

Η 25η ΔΕΘ συνέπιπτε με τη συμπλήρωση δέκα χρόνων από την ίδρυση της ΔΕΗ και ο Μάνος Ιατρίδης ολοκλήρωσε στις δύο αίθουσες του περιπτέρου μια φιλόδοξη και πρωτότυπη ιδέα. Εγκατέστησε στη μία αίθουσα έναν υδροηλεκτρικό σταθμό!

«Για να είναι ο σταθμός πραγματικός θα συνδεόταν με το δίκτυο της ΔΕΗ και έτσι το ρεύμα που θα παρήγαγε θα προστίθετο στο δυναμικό των άλλων εργοστασίων. (…) Ο στρόβιλος θα κατασκευαζόταν με βάση τα χαρακτηριστικά από μια πτώση νερού στο χωριό Αγιος Γερμανός, του Νομού Φλωρίνης, και η Εμπορική Διεύθυνση (της ΔΕΗ) είχε ήδη συμφωνήσει για την προσωρινή εγκατάστασή του εκεί. Ετσι το “έκθεμα” θα φώτιζε ένα ολόκληρο χωριό μέχρι να επεκταθεί ώς εκεί το δίκτυο της ΔΕΗ» έγραψε ο Μάνος Ιατρίδης αποτυπώνοντας την εμπειρία του .

Η πρόταση του Ιατρίδη είχε και ένα δεύτερο, ακόμη πιο φιλόδοξο σκέλος: την εγκατάσταση και λειτουργία σε όλη τη διάρκεια της Εκθεσης ενός σταθμού τηλεόρασης με εμβέλεια 20-30 χιλιόμετρα…

Οι δυσκολίες ήταν σχεδόν ανυπέρβλητες, αλλά το εγχείρημα μπήκε μπροστά με επιμονή, εφευρετικότητα και ενθουσιασμό γιατί ο τελικός στόχος να γνωρίσουν οι Θεσσαλονικείς το θαυμαστό μέσο ήταν μια μεγάλη πρόκληση για τη ΔΕΗ.

Η εγκατάσταση του εξοπλισμού έγινε από τεχνικούς της ΔΕΗ και της Philips, εκπαιδεύτηκε προσωπικό, βρέθηκαν περίπου 100 δανεικοί δέκτες που εγκαταστάθηκαν σε δημόσιους χώρους της Θεσσαλονίκης και ο σταθμός λειτούργησε τελικά επί τρεις εβδομάδες, όσο διαρκούσε τότε η Εκθεση.

Ο επίμονος Θεσσαλονικιός και το Τεχνικό Μουσείο

Είκοσι σχεδόν χρόνια μετά ο Μάνος Ιατρίδης, με μια ομάδα επίμονων Θεσσαλονικών, δημιουργεί το Τεχνικό Μουσείο της Θεσσαλονίκης. Το σωματείο είχε στόχο τη διάδοση της επιστήμης και της τεχνολογίας.

Επιστήμονες, εκπαιδευτικοί, επιχειρηματίες, άνθρωποι με πάθος για την καινοτομία και την εξέλιξη της τεχνολογίας, συλλέκτες των πρώτων φωτογραφικών μηχανών, γραφομηχανών, ηλεκτρονικών υπολογιστών που τότε βρίσκονταν στα πρώτα τους βήματα στην Ελλάδα, προίκισαν με συλλογές το νεοσύστατο μουσείο που στεγάστηκε αρχικά σε έναν χώρο 500 τ.μ. στο κέντρο της Θεσσαλονίκης, δωρεά κι αυτό ενός από τα ιδρυτικά μέλη.

Λίγα χρόνια αργότερα η τότε Ελληνική Τράπεζα Βιομηχανικής Ανάπτυξης (ΕΤΒΑ) παραχώρησε στο Τεχνικό Μουσείο Θεσσαλονίκης έναν χώρο 1.500 τ.μ.

Στο κτίριο της Βιομηχανικής Περιοχής της Σίνδου, όπου λειτούργησε το ΤΜΘ μέχρι το τέλος της δεκαετίας του ’90, αναπτύχθηκαν για πρώτη φορά στην Ελλάδα θεματικές εκθέσεις για την Επιστήμη και την Τεχνολογία, Τεχνοπάρκο, ενώ το μουσείο επισκέφτηκαν περισσότερα από 800.000 άτομα, στην πλειονότητά τους μαθητές από όλη τη χώρα.

Το μουσείο μεγάλωνε μαζί με τους στόχους των ανθρώπων που το δημιούργησαν, για να μετεξελιχθεί στο Κέντρο Διάδοσης Επιστημών και Μουσείο Τεχνολογίας, το «Νόησις», που δημιουργήθηκε με τη στήριξη της ΓΓΕΤ και χρηματοδότηση από ευρωπαϊκούς και εθνικούς πόρους.

Ο Μάνος Ιατρίδης, ο ιδρυτής και μακροβιότερος διευθυντής του Τεχνικού Μουσείου Θεσσαλονίκης, ο «παππούς» της τηλεόρασης στην Ελλάδα, ο «Νίκολας Τέσλα», όπως ήταν το ψευδώνυμο που χρησιμοποιούσε για την παρουσία του στο Διαδίκτυο, έφυγε από τη ζωή στις 25 Απριλίου 2017.