Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ελευθερίας του Τύπου (3/4), το Τμήμα Επικοινωνίας, Μέσων και Πολιτισμού του Παντείου Πανεπιστημίου και το Παρατηρητήριο Κυβερνητικών Δεσμεύσεων Politikometro.gr συνδιοργανώνουν, στις 5 και 6 Μαΐου, Διεθνές Συνέδριο για την ελευθερία του Τύπου, την πολιτική λογοδοσία, την παραπληροφόρηση και τη δημοκρατία στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης.
Το συνέδριο τελεί υπό την αιγίδα του Μορφωτικού Ιδρύματος της ΕΣΗΕΑ και συγκεντρώνει περισσότερους από 50 ομιλητές και συντονιστές από την Ελλάδα, την Αυστρία, τη Γαλλία, τις ΗΠΑ και την Ουγκάντα. Ακαδημαϊκοί, κορυφαίοι δημοσιογράφοι, κοινοβουλευτικοί εκπρόσωποι, φορείς fact-checking και εκπρόσωποι θεσμών θα λάβουν μέρος σε 8 θεματικά πάνελ και 2 workshop.
Θεματικοί Άξονες
Κατά τη διάρκεια του διήμερου Συνεδρίου θα αναλυθούν κρίσιμα ζητήματα μέσα από τις εξής θεματικές ενότητες:
Από τους «Gatekeepers» στους «Creators». Ποιος ορίζει την Αλήθεια; Ένας Διαγενεακός Διάλογος για την Ελευθερία του Τύπου στην Εποχή της Πλατφόρμας: Μια χαρτογράφηση της ριζικής αλλαγής στο μιντιακό πεδίο. Καταξιωμένοι δημοσιογράφοι της τηλεόρασης και του έντυπου τύπου συναντούν δημιουργούς περιεχομένου της νέας γενιάς για να συζητήσουν την μετάβαση από τους παραδοσιακούς αρχισυντάκτες στους αλγορίθμους. Η συζήτηση θα εστιάσει στην «οικονομία της προσοχής», τον εκδημοκρατισμό της πληροφορίας και τον ορισμό της ελευθερίας του λόγου στην εποχή των Big Tech.
Τεχνητή Νοημοσύνη, Deepfakes και το Νέο Οπλοστάσιο της Επαλήθευσης. Μια διεισδυτική ματιά στη διττή φύση της Τεχνητής Νοημοσύνης (AI): Θα εξεταστεί ο ρόλος της ως δημιουργού ρεαλιστικώνfake news και παραγόντων γεωπολιτικής αποσταθεροποίησης, αλλά και ως απαραίτητου εργαλείου άμυνας απέναντι στη συνθετική πραγματικότητα. Στο πάνελ συμμετέχουν ειδικοί από ευρωπαϊκά και εγχώρια παρατηρητήρια και tech innovators.
Frontline Verification στις Ελληνικές Αίθουσες Σύνταξης Ειδήσεων και Το Οικοσύστημα του Fact- Checking. Η καθημερινή μάχη με την παραπληροφόρηση στις αίθουσες σύνταξης: Εκπρόσωποι παραδοσιακών newsrooms (ΕΡΤ, MEGA, ΑΠΕ-ΜΠΕ) και εξειδικευμένων οργανισμών ελέγχου γεγονότων (Check4Facts.gr) θα αναλύσουν τον τρόπο διαχείρισης των breaking news και τις παγίδες των social media. Θα παρουσιαστούν επίσης διεθνώς αναγνωρισμένες μεθοδολογίες, όπως αυτή τουAFP Factual.
Δημοσιογραφία υπό Δίωξη – Θεσμικές Πιέσεις, SLAPPs, Παρεμβάσεις και η Πολιορκία της Ερευνητικής Ειδησεογραφίας: Μια εις βάθος ανάλυση των νομικών, πολιτικών και οικονομικών απειλών που υπονομεύουν τον ρόλο του Τύπου ως «τέταρτης εξουσίας». Η ενότητα θα εστιάσει στις καταχρηστικές αγωγές (SLAPPs), τις παρακολουθήσεις, την εργασιακή επισφάλεια και τα μονοπώλια ιδιοκτησίας. Θα τοποθετηθούν έγκριτοι δημοσιογράφοι και εκπρόσωποι της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ενώσεων Συντακτών (ΠΟΕΣΥ).
Η Ελευθεροτυπία στο Σταυροδρόμι – Θεσμικές Απειλές, Ψηφιακή Παραπληροφόρηση και η Μάχη για την Ανεξαρτησία μέσα από την ακαδημαϊκή έρευνα: Πώς οι θεσμοί ανταποκρίνονται στις προκλήσεις της ελευθερίας του Τύπου; Τι καταγράφουν οι σχετικές έρευνες; Ποιες είναι οι κύριες τοποθετήσεις της ακαδημαϊκής κοινότητας; Στην ενότητα αυτή εξετάζονται οι προκλήσεις που δέχεται η σύγχρονη κοινωνία της πληροφορίας και η ενημέρωση από πολλαπλές κατευθύνσεις: την πολιτική/νομική (όπως οι καταχρηστικές αγωγές SLAPPs και οι παρακολουθήσεις), την οικονομική (συγκέντρωση ιδιοκτησίας, εργασιακή επισφάλεια), την οργανωσιακή (μεταβολές στην πολιτική των ΜΜΕ) και την τεχνολογική (αλγόριθμοι, Τεχνητή Νοημοσύνη, fake news). Στόχος είναι να αναδειχθεί πώς αυτοί οι τέσσερις πυλώνες προκλήσεων αλληλεπιδρούν και υπονομεύουν τον ρόλο του Τύπου ως «τέταρτης εξουσίας».
Workshop
Ιδιαίτερο πρακτικό ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα δύο Workshop της εκδήλωσης. Το πρώτο («Digital Detectives») σχεδιάστηκε για να εφοδιάσει το κοινό με ψηφιακά εργαλεία «επιβίωσης» και τεχνικές κριτικής σκέψης, επιτρέποντας στους συμμετέχοντες να επαληθεύουν αυτόνομα κείμενα, εικόνες και βίντεο μέσα από τις κινητές τους συσκευές, ενώ το δεύτερο («Το Οικοσύστημα του Fact-Checkingστην Ελλάδα») επικεντρώνεται στην παρουσίαση μεθοδολογιών και πρακτικών από έμπειρους φορείς fact-checking του ελληνικού και ξένου επικοινωνιακού πεδίου.
Η είσοδος στο Διεθνές Συνέδριο είναι ελεύθερη.
Δείτε το πρόγραμμα του Συνεδρίου εδώ.
Οι εργασίες του Συνεδρίου θα προβληθούν σε live streaming στο YouTube κανάλι του Πολιτικόμετρου εδώ.
Οδηγία 2024/1069/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης.4.2024, για την προστασία των προσώπων που προβαίνουν σε ενέργειες συμμετοχής του κοινού από προδήλως αβάσιμες αγωγές ή καταχρηστικές δικαστικές διαδικασίες («στρατηγικές αγωγές προς αποθάρρυνση της συμμετοχής του κοινού»), ΕΕ L, 2024/1069, 16.4.2024.
Το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΣΗΕΑ καλεί για μιαν ακόμη φορά την Κυβέρνηση να ενσωματώσει στο εθνικό δίκαιο την anti–SLAPP Ευρωπαϊκή Οδηγία, άμεσα, καθώς εκπνέει η σχετική προθεσμία στις 7 Μαΐου 2026 και δίχως εκπτώσεις στη διαδικασία προδικαστικού ελέγχου και για τα ρεπορτάζ εθνικού ενδιαφέροντος.
