ΜΜΕ ελεύθερα από λίστες Πέτσα

Ξεκάθαρους κανόνες, όπως και συγκεκριμένα κριτήρια για την κρατική –και όχι μόνο– χρηματοδότηση των Μέσων Ενημέρωσης στα κράτη-μέλη φέρνει ο ευρωπαϊκός νόμος που παρουσιάστηκε χθες στις Βρυξέλλες. Οι κανόνες προσβλέπουν στην ενίσχυση της ελευθερίας του Τύπου, την ανεξαρτησία των Μέσων Ενημέρωσης και την προστασία του πλουραλισμού στην Ε.Ε.

Σύμφωνα με Ευρωπαίους αξιωματούχους, με βάση τον νέο νόμο, η «λίστα Πέτσα» δεν θα μπορούσε να υλοποιηθεί. «Αν η κυβέρνηση προχωρούσε, τότε η Κομισιόν θα μπορούσε να παρέμβει», ήταν η σχετική απάντηση σε ερώτηση της «Εφ.Συν.». Οι ίδιοι διαβεβαίωσαν ότι η παρέμβαση θα μπορούσε να οδηγήσει σε έναρξη διαδικασίας στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο και, στο τελικό στάδιο, σε περικοπή ευρωπαϊκών κονδυλίων.

Ο νέος ευρωπαϊκός νόμος έχει… άρωμα Ελλάδας, αφού, όπως εξήγησε η αρμόδια αντιπρόεδρος της Κομισιόν, Βέρα Γιούροβα, σε ερώτηση της «Εφ.Συν.», «η δολοφονία δημοσιογράφου και τώρα οι υποθέσεις που ερευνώνται στο Κοινοβούλιο, σχετικά με την παρακολούθηση δημοσιογράφων, μας τράβηξαν την προσοχή, φυσικά μας ενέπνευσαν στο να συμπεριλάβουμε με σκληρή γλώσσα τις παρακολουθήσεις των δημοσιογράφων στο Media Freedom Act».

Επίσκεψη στην Ελλάδα

«Νομίζω ότι αντικατοπτρίσαμε αντικειμενικά την κατάσταση των Μέσων στην Ελλάδα στην έκθεση για το Κράτος Δικαίου», τόνισε η αρμόδια αντιπρόεδρος για το κράτος δικαίου και τα ΜΜΕ. Η ίδια μάλιστα αποκάλυψε ότι «σε λίγες εβδομάδες θα βρεθώ στην Ελλάδα για να συζητήσω με τους σχετικούς εταίρους όλη την κατάσταση για τα ΜΜΕ στην Ελλάδα. Θέλω να κατανοήσω την κατάσταση όντας εκεί και ακούγοντας αυθεντικές μαρτυρίες και πληροφορίες», τόνισε. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, η αντιπρόεδρος αναμένεται να επισκεφθεί την Αθήνα στις 29 Σεπτεμβρίου.

Παρόλο που ο νέος νόμος πρέπει να εγκριθεί πρώτα από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τα κράτη-μέλη, είναι χαρακτηριστικός για την ανησυχία της Κομισιόν σχετικά με την κατάσταση των ΜΜΕ στην Ε.Ε. Ο προτεινόμενος κανονισμός περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, εγγυήσεις κατά της πολιτικής παρέμβασης στις εκδοτικές αποφάσεις και κατά της παρακολούθησης των δημοσιογράφων – μια σαφής αναφορά στην ελληνική περίπτωση.

Επίσης, δίνει έμφαση στην ανεξαρτησία των δημόσιων μέσων ενημέρωσης (δηλαδή της ΕΡΤ όσον αφορά την Ελλάδα), καθώς και στη διαφάνεια της ιδιοκτησίας των ΜΜΕ και της κατανομής της κρατικής διαφήμισης. Καθορίζει επίσης μέτρα για την προστασία της ανεξαρτησίας των συντακτών και την αποκάλυψη των συγκρούσεων συμφερόντων.

Ο νόμος θα αντιμετωπίσει το ζήτημα της συγκέντρωσης των μέσων ενημέρωσης και θα δημιουργήσει ένα νέο ανεξάρτητο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο για τις υπηρεσίες μέσων ενημέρωσης, το οποίο θα αποτελείται από τις εθνικές αρχές μέσων ενημέρωσης. Η Επιτροπή εξέδωσε επίσης συμπληρωματική σύσταση για την ενθάρρυνση των εσωτερικών εγγυήσεων για την ανεξαρτησία των συντακτών. Πιο συγκεκριμένα, στην υποχρεωτική εφαρμογή του νόμου συμπεριλαμβάνεται η προστασία της ανεξαρτησίας των δημοσιογράφων. Επίσης, προβλέπεται ρητά ότι δεν θα επιτρέπεται «καμία χρήση κατασκοπευτικού λογισμικού κατά των μέσων ενημέρωσης».

Η αναφορά σε «ανεξάρτητα δημόσια μέσα ενημέρωσης» συμπληρώνεται με την επεξήγηση ότι «ο επικεφαλής και το διοικητικό συμβούλιο των δημόσιων μέσων ενημέρωσης θα πρέπει να διορίζονται με διαφανή, ανοικτό και αμερόληπτο τρόπο. Οι πάροχοι μέσων μαζικής ενημέρωσης δημόσιας υπηρεσίας πρέπει να παρέχουν πληθώρα πληροφοριών και απόψεων, με αμερόληπτο τρόπο, σύμφωνα με τη δημόσια αποστολή τους».

H κρατική διαφήμιση

Επίσης, ο νόμος θα θεσπίσει νέες απαιτήσεις για την κατανομή της κρατικής διαφήμισης στα μέσα μαζικής ενημέρωσης, ώστε να είναι διαφανής και χωρίς διακρίσεις. Ο νόμος θα ενισχύσει επίσης τη διαφάνεια και την αντικειμενικότητα των συστημάτων μέτρησης της ακροαματικότητας, τα οποία έχουν αντίκτυπο στα διαφημιστικά έσοδα των μέσων ενημέρωσης, ιδίως στο διαδίκτυο.

Τέλος, ο νόμος απαιτεί από τα κράτη-μέλη να αξιολογούν τον αντίκτυπο των συγκεντρώσεων στην αγορά των μέσων ενημέρωσης στην πολυφωνία των μέσων ενημέρωσης και τη συντακτική ανεξαρτησία. Απαιτεί επίσης κάθε νομοθετικό, κανονιστικό ή διοικητικό μέτρο που λαμβάνει ένα κράτος-μέλος και το οποίο θα μπορούσε να επηρεάσει τα μέσα ενημέρωσης να είναι δεόντως αιτιολογημένο και αναλογικό.

Η πρόταση συνοδεύεται από σύσταση που καθορίζει μια σειρά εθελοντικών βέλτιστων πρακτικών που έχουν συγκεντρωθεί και αποσκοπούν στην προώθηση της ανεξαρτησίας της σύνταξης και της μεγαλύτερης διαφάνειας της ιδιοκτησίας. Προβλέπεται επίσης η δημιουργία ενός νέου ανεξάρτητου Ευρωπαϊκού Συμβουλίου για τις Υπηρεσίες Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης, το οποίο θα αποτελείται από τις εθνικές αρχές μέσων ενημέρωσης και θα ελέγχει την εφαρμογή του νόμου, ειδοποιώντας με «κίτρινες κάρτες» κυβερνήσεις και Κομισιόν σε αντίθετη περίπτωση.