Εχει χαρακτηριστεί, και απολύτως δικαιολογημένα, «Εθνικό Αρχείο», καθώς σε αυτό τα τελευταία 36 χρόνια αυτοβιογραφούνται προσωπικότητες από όλους τους τομείς που έχουν σηματοδοτήσει με το έργο τους την πνευματική, πολιτιστική και καλλιτεχνική ζωή του τόπου μας.
Είναι η μακροβιότερη εκπομπή της μικρής μας οθόνης και ουσιαστικά πρόκειται για μια εθνική οπτικοακουστική βιβλιοθήκη με τη σφραγίδα του Γιώργου και της Ηρώς Σγουράκη.
Ο λόγος βέβαια για το «Μονόγραμμα» που προχωράει με ακόμα έναν κύκλο στη δημόσια τηλεόραση, τα στελέχη της οποίας θα πρέπει να βρουν και μια κατάλληλη μέρα και ώρα για τη μετάδοσή του.
Πρόκειται για τον τελευταίο κύκλο στον οποίο είχε συμμετοχή στην επιλογή των προσώπων η Ηρώ Σγουράκη και τον πρώτο κύκλο που θα μεταδοθεί από την ΕΡΤ2 χωρίς την παρουσία της, αφού έφυγε πρόωρα από τη ζωή ανήμερα την Πρωτοχρονιά αυτής της χρονιάς.
Η Ηρώ μαζί με τον σύζυγό της Γιώργο Σγουράκη, στον οποίο ανήκει και η ιδέα για το «Μονόγραμμα», τιμήθηκαν το 2012 από την Ακαδημία Αθηνών που, για πρώτη φορά, αναγνώρισε και βράβευσε οπτικοακουστικό έργο, απονέμοντας στους δύο δημιουργούς, παραγωγούς και σκηνοθέτες το Βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών για το σύνολο του έργου τους και ιδίως για το «Μονόγραμμα», με το σκεπτικό ότι «…οι βιογραφικές τους εκπομπές αποτελούν πολύτιμη προσωπογραφία Ελλήνων που έδρασαν στο παρελθόν αλλά και στην εποχή μας και δημιούργησαν, όπως χαρακτηρίστηκε, έργο «για τις επόμενες γενεές»».
Με τριάντα έξι χρόνια συνεχούς παρουσίας το «Μονόγραμμα» στη δημόσια τηλεόραση έχει καταγράψει με μοναδικό τρόπο τα πρόσωπα που σηματοδότησαν με την παρουσία και το έργο τους την πνευματική, πολιτιστική και καλλιτεχνική πορεία του τόπου μας.
Η ιδέα της δημιουργίας ήταν του Γιώργου Σγουράκη, προκειμένου να παρουσιαστεί με αυτοβιογραφική μορφή η ζωή, το έργο και η στάση ζωής των προσώπων που δρουν στην πνευματική, πολιτιστική, καλλιτεχνική, κοινωνική και γενικότερα στη δημόσια ζωή, ώστε να μην υπάρχει κανενός είδους παρέμβαση και να διατηρηθεί ατόφιο το κινηματογραφικό ντοκουμέντο.
Στον νέο κύκλο του «Μονογράμματος» αυτοβιογραφούνται ο ραδιοφωνικός παραγωγός Γιάννης Πετρίδης, η ποιήτρια Κατερίνα Αγγελάκη-Ρουκ, οι ζωγράφοι Χρόνης Μπότσογλου, Γιώργος Λαζόγκας και Μιχάλης Κατζουράκης, οι συγγραφείς Βασίλης Αλεξάκης και Γιάννης Ευσταθιάδης, ο χαράκτης Τάκης Κατσουλίδης, ο συνθέτης Γιώργος Χατζηνάσιος, ο σκηνογράφος Γιώργος Ζιάκας, ο ιστορικός του βιβλίου και αρχιτέκτων Κωνσταντίνος Στάικος και ο ηθοποιός και σκηνοθέτης Βασίλης Παπαβασιλείου.
Μέχρι σήμερα στο «Μονόγραμμα» έχουν καταγραφεί 340 πρόσωπα από ένα ευρύ φάσμα ειδικοτήτων που σχεδόν καλύπτουν όλους τους επιστημονικούς, καλλιτεχνικούς και κοινωνικούς χώρους κι όταν ρωτάμε τον Γιώργο Σγουράκη αν πιστεύει ότι τέτοιου τύπου παραγωγές έχουν «ημερομηνία λήξης», εκείνος είναι ξεκάθαρος:
«Οχι -απαντά. Εχει αποδειχτεί στην πορεία ότι το “Μονόγραμμα” είναι μια παραγωγή πολύ ισχυρή και απαραίτητη για την ιστορική μνήμη αλλά και την εθνική μας ταυτότητα.
Εχει αναγνωριστεί από όλους τους χώρους, καλλιτεχνικούς, πνευματικούς, πολιτικούς, δημοσιογραφικούς, και σαφέστατα φροντίζουμε να την ανανεώνουμε, να την αναβαθμίζουμε αισθητικά και ουσιαστικά, αναζητώντας συνεχώς πιο σύγχρονους τρόπους κινηματογραφικής γραφής».
Και όταν τον ρωτάμε μέσα στην πορεία όλων αυτών των ετών ποια προβλήματα αντιμετώπισε, δείχνει ότι θέλει να τα… προσπεράσει κι απλά εκφράζει κάτι σαν… παράπονο:
«Δυστυχώς, έχω την αίσθηση ότι ειδικά τα τελευταία χρόνια δεν δίνεται ιδιαίτερη σημασία στη σπουδαιότητα μιας τέτοιας παραγωγής και η μετάδοσή της γίνεται σε ώρες σχεδόν ακατάλληλες για τον τηλεθεατή. Πιστεύω ότι θα έπρεπε να αντιμετωπίζεται διαφορετικά και όχι απλώς ως ένα αμιγώς εμπορικό προϊόν…»
Ο τίτλος της εκπομπής προέρχεται από το ομότιτλο ποιητικό έργο του Οδυσσέα Ελύτη (με τη σύμφωνη γνώμη του) και είναι απόλυτα καθοριστικός για το αντικείμενο που διαπραγματεύεται: Μονόγραμμα = Αυτοβιογραφία.
Το σήμα της σειράς είναι ακριβές αντίγραφο από τον σπάνιο σφραγιδόλιθο που υπάρχει στο Βρετανικό Μουσείο, χρονολογείται στον 4ο-3ο αιώνα π.Χ. και είναι από καφετή αχάτη.
Το χαρακτηριστικό μουσικό σήμα που συνοδεύει τον γραμμικό αρχικό σχηματισμό του σήματος με τη σύνθεση των γραμμάτων του σφραγιδόλιθου είναι δημιουργία του συνθέτη Βασίλη Δημητρίου, ο οποίος επίσης δεν είναι πια κοντά μας καθώς πέθανε στις 28 Απριλίου του 2015.
Οπως εξηγεί ο Γιώργος Σγουράκης, «σε κάθε εκπομπή ο/η αυτοβιογραφούμενος/η οριοθετεί το πλαίσιο της ταινίας η οποία γίνεται γι’ αυτόν. Στη συνέχεια με τη συνεργασία τους καθορίζονται η δομή και ο χαρακτήρας της όλης παρουσίασης.
Μελετούμε αρχικά όλα τα υπάρχοντα βιογραφικά στοιχεία, παρακολουθούμε την εμπεριστατωμένη τεκμηρίωση του έργου του προσώπου το οποίο καταγράφουμε, ανατρέχουμε στα δημοσιεύματα και στις συνεντεύξεις που το αφορούν και έπειτα από πολύμηνη πολλές φορές προεργασία ολοκληρώνουμε την τηλεοπτική μας καταγραφή».
Τη σκηνοθεσία των επεισοδίων αυτής της σειράς εκπομπών υπογράφουν οι: Βασίλης Κεσίσογλου, Γιάννης Ξανθόπουλος, Χρίστος Ακρίδας, Κιμ Ντίμον, Μπάμπης Πλαϊτάκης, Γιώργος Σγουράκης και Περικλής K. Ασπρούλιας, Παραγωγός βέβαια είναι ο Γιώργος Σγουράκης, τη δημοσιογραφική επιμέλεια έχει η Ιωάννα Κολοβού, η φωτογραφία είναι του Στάθη Γκόβα, η ηχοληψία του Νίκου Παναγοηλιόπουλου, το μοντάζ του Σταμάτη Μαργέτη και η διεύθυνση παραγωγής του Στέλιου Σγουράκη.
-320x213.jpg)
