Η Μόσχα κάνει το παιχνίδι

Δύο εβδομάδες μετά τη συμφωνία μεταξύ Ρωσίας, Ιράν και Τουρκίας για τη σύσταση τριμερούς μηχανισμού επόπτευσης της εύθραυστης εκεχειρίας στη Συρία, αξιωματούχοι των τριών «εγγυητριών» πλέον χωρών έδωσαν χθες νέο ραντεβού στην πρωτεύουσα του Καζακστάν, Αστάνα, αυτή τη φορά απόντων των βασικών πρωταγωνιστών της κρίσης.

Παρουσία εμπειρογνωμόνων του ΟΗΕ και, πρώτη φορά, της Ιορδανίας εξέτασαν στις κεκλεισμένων των θυρών συνομιλίες: (α) την αποτροπή των συνεχιζόμενων παραβιάσεων, για τις οποίες το συριακό καθεστώς και η αντιπολίτευση αλληλοκατηγορούνται, (β) τη συνεργασία σε ανθρωπιστικά ζητήματα και (γ) «την ενίσχυση του βαθμού εμπιστοσύνης μεταξύ κυβέρνησης και αντιπολίτευσης στη Συρία», όπως αναφέρει το ρωσικό πρακτορείο Sputnik.

Αυτό πάντως που ανέδειξαν περισσότερο οι τεχνικού χαρακτήρα συνομιλίες στην Αστάνα είναι οι «μεγάλες διαφορές μεταξύ Μόσχας και Τεχεράνης σε μία πιθανή μελλοντική συμμετοχή των ΗΠΑ [στη διαδικασία] και στον αποκλεισμό των κρατών του Κόλπου», υπογραμμίζει το αραβικό δίκτυο Al Jazeera.

«Το μπαλάκι βρίσκεται πια κυρίως στο τερέν της Ρωσίας», σχολίαζε από την πρώτη κιόλας συνάντηση στην Αστάνα, στα τέλη Ιανουαρίου, ο ειδικός αναλυτής του International Crisis Group, Νόα Μπόνσεϊ, σταχυολογώντας τα νέα διλήμματα της Μόσχας. «Προτίθεται να αυξήσει τις πιέσεις για μια βιώσιμη εκεχειρία, ικανή να διατηρήσει τη στήριξη της Τουρκίας; Κι εάν επιλέξει να το κάνει, μπορεί να εξασφαλίσει τη συνεργασία του συριακού καθεστώτος και του Ιράν; Δεν γνωρίζουμε ακόμη τις απαντήσεις».

Δύο εβδομάδες μετά, η εικόνα επί των συνομιλιών (που διεξάγονται συμπληρωματικά στον διαρκώς αναβαλλόμενο νέο, υπό την αιγίδα του ΟΗΕ γύρο συνομιλιών στη Γενεύη) δεν έχει ακόμη ξεκαθαρίσει.

Το ίδιο συμβαίνει άλλωστε και επί του συριακού εδάφους, καθώς οι εμπλεκόμενες πλευρές επιχειρούν να οχυρώσουν τις θέσεις τους, προτού οι διαπραγματεύσεις μπουν στην πιο κρίσιμη φάση τους: τη διαδικασία της πολιτικής μετάβασης και τη διαμόρφωση της επόμενης ημέρας στη Συρία.

Ετσι, στη βόρεια επαρχία Χαλεπιού βρίσκεται σε εξέλιξη τα τελευταία 24ωρα ένας αγώνας δρόμου μεταξύ των τουρκικών δυνάμεων και συμμαχικών τους «μετριοπαθών αντικαθεστωτικών» από τη μια, του συριακού στρατού και συμμαχικών τους σιιτικών πολιτοφυλακών από την άλλη, για την εκδίωξη του «Ισλαμικού κράτους» και τον έλεγχο της Αλ-Μπαμπ: στρατηγικής σημασίας πόλης τόσο στα σχέδια ένωσης των καντονιών των Κούρδων της Συρίας, όσο και στον ανεφοδιασμό του «αρχηγείου» του «Ι.Κ.» της Ράκα.

Διχασμός αντικαθεστωτικών

Δυτικότερα, εν τω μεταξύ, στην επαρχία Ιντλίμπ, πληθαίνουν οι αναφορές για «εμφύλιο μέσα στον εμφύλιο» μεταξύ ένοπλων αντικαθεστωτικών ομάδων, που δείχνουν πια να διαχωρίζονται σε δύο βασικά στρατόπεδα.

Ενα με επικεφαλής τη «Φάταχ αλ-Σαμ» (την… αναβαπτισμένη δηλαδή εξτρεμιστική Αλ-Νούσρα), που -όπως και το «Ι.Κ.»- έχει αποκλειστεί από τη συμφωνία εκεχειρίας και από τις διαπραγματεύσεις.

Κι ένα δεύτερο υπό την «Αχράρ αλ-Σαμ», που υποστηρίζεται από την Τουρκία και τη Σαουδική Αραβία και έχει επίσης αποκλειστεί από τις διαβουλεύσεις στην Αστάνα, πλην όμως τώρα εναγκαλίζεται «μετριοπαθείς» ένοπλες ομάδες αντικαθεστωτικών, που είχαν θέση στο τραπέζι.

Η έκβαση σε αυτό το νέο ανοιχτό μέτωπο παραμένει προς το παρόν αμφίρροπη. «Εφόσον πάντως συνεχιστούν», αναφέρει το πρακτορείο Α.P., «τότε οι έριδες μεταξύ των αντικαθεστωτικών και το ανακάτεμα των συμμαχιών θα μπορούσαν να καταλήξουν σε πλήρη ρήξη της “Φάταχ αλ-Σαμ” με μετριοπαθείς ένοπλες ομάδες, διευκολύνοντας έτσι τη διεθνή κοινότητα να βάλει το παρακλάδι της Αλ-Κάιντα στο στόχαστρο».