Αποστολή στην Τεχεράνη
Η νίκη του μεταρρυθμιστικού και του μετριοπαθούς μπλοκ στις (πρώτες, μετά τη συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης μεταξύ του Ιράν και των έξι μεγάλων δυνάμεων) κοινοβουλευτικές εκλογές του Ιράν έδωσε στον πρόεδρο Χασάν Ροχανί, με την ολοκλήρωση του δεύτερου γύρου της διαδικασίας, τη λαϊκή, δημοκρατική νομιμοποίηση της πολιτικής του.
Το προεδρικό μπλοκ κέρδισε συνολικά 121 έδρες, έναντι 83 των Συντηρητικών, ενώ εξελέγησαν και 81 ανεξάρτητοι.
Το αποτέλεσμα ήταν μια έκπληξη, ιδίως αν αναλογιστεί κανείς πως οι μετριοπαθείς κέρδισαν όλες τις έδρες στην πρωτεύουσα Τεχεράνη, εξέλεξαν 18 γυναίκες, έναντι καμίας των Συντηρητικών και για πρώτη φορά μετά από τρία χρόνια προεδρίας, ο Ροχανί δεν θα έχει απέναντί του μια κοινοβουλευτική πλειοψηφία Συντηρητικών που τον εμπόδιζε να κάνει ουσιαστικές μεταρρυθμίσεις.
Είναι χαρακτηριστικό πως στο απερχόμενο κοινοβούλιο οι Συντηρητικοί προσπάθησαν, ανεπιτυχώς πάντως, να μπλοκάρουν τη συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα και πως από τους 80 βουλευτές που εναντιώθηκαν με οργή στη συμφωνία, μόλις 12 κατάφεραν να επανεκλεγούν.
Σκεπτικισμός
Ομως, οι ημέρες που ο λαός υποδεχόταν τον περασμένο Ιούλιο ως ήρωα, στους δρόμους της πρωτεύουσας, τον αρχιτέκτονα της συμφωνίας, υπουργό Εξωτερικών Μοχάμεντ Ζαρίφ, μετά την επιστροφή του από τη Γενεύη, έχουν παρέλθει.
Στα παζάρια της πρωτεύουσας οι έμποροι δεν κρύβουν τον σκεπτικισμό τους για την κατάσταση της οικονομίας, καθώς η άρση των διεθνών κυρώσεων δεν έχει περάσει στην καθημερινή ζωή και οι ξένες επενδύσεις δεν έχουν αρχίσει να υλοποιούνται.
«Δεν αρκεί η συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα, για να επανεκλεγεί ο Ροχανί σε περίπου έναν χρόνο, όταν θα διεξαχθούν οι προεδρικές εκλογές», τονίζει αρχισυντάκτης μεγάλης εφημερίδας της Τεχεράνης, ο οποίος υποστηρίζει πως όλα θα κριθούν από την πορεία της οικονομίας:
«Αν σε έναν χρόνο υπάρξει έστω και μικρή βελτίωση, τότε ο Ροχανί θα επανεκλεγεί πανηγυρικά. Αν όχι, τότε θα δοκιμαστεί από τον Συντηρητικό υποψήφιο, ο οποίος ακόμη δεν έχει αναδειχθεί. Είναι πιθανόν να κατέβει ο δήμαρχος Τεχεράνης, Μοχάμεντ Καλιμπάφ, ο οποίος όμως είχε ηττηθεί στις περασμένες προεδρικές εκλογές από τον μετριοπαθή Ροχανί».
Δημοφιλής
Η δημοφιλία του Καλιμπάφ στην πρωτεύουσα είναι πολύ υψηλή, καθώς έχει καταφέρει να βελτιώσει αισθητά την εικόνα της μεγαλούπολης.
Τα πεζοδρόμια αστράφτουν -και όχι μόνο στη βιτρίνα του κέντρου- δημιουργούνται συνεχώς πάρκα και εστίες πρασίνου, γίνονται εικαστικές παρεμβάσεις και μεγάλα έργα.
Ομως, το στρατόπεδο των Συντηρητικών συζητάει ακόμη και την επανεμφάνιση του πρώην προέδρου Αχμαντινεζάντ στο προσκήνιο, ελλείψει κάποιας προσωπικότητας που θα μπορέσει να αντιπαρατεθεί στον Ροχανί.
Είναι μάλλον δείγμα της ηττοπάθειας και των προβλημάτων που αντιμετωπίζουν οι Συντηρητικοί, καθώς ο Ροχανί φαίνεται αυτή τη στιγμή να έχει αντίπαλο μόνο την πορεία της οικονομίας.
Στο ειδησεογραφικό πρακτορείο Tasnim, ο διευθυντής Μοχάμεντ Αζίζι εκτιμά ότι κανείς δεν μπορεί να κάνει πρόβλεψη για τις επικείμενες προεδρικές εκλογές:
«Αντίθετα από ό,τι λέει η δυτική προπαγάνδα, στο Ιράν οι εκλογές είναι πάντα απρόβλεπτες και ελεύθερες. Υπάρχουν μεγάλες διαφοροποιήσεις στις θέσεις των κομμάτων, αν και ο πρόεδρος, παραδοσιακά, εκλέγεται και για δεύτερη θητεία. Ο Αχμαντινεζάντ δεν πιστεύω ότι τελικά θα είναι υποψήφιος, θα υπάρξει πιθανότατα κάποιος άλλος που θα διεκδικήσει την προεδρία εκ μέρους των Συντηρητικών».
Ιρανική ταυτότητα
Ο Μοσαιέμπ Ναΐμι, διευθυντής του συγκροτήματος που εκδίδει την αγγλόφωνη «Iran Daily» (και άλλες τέσσερις καθημερινές εφημερίδες, μεταξύ των οποίων και μια έκδοση σε γραφή μπράιγ, για τυφλούς και ΑμΕΑ), επισημαίνει πως το μεγάλο στοίχημα για το Ιράν στην εποχή μετά την άρση των κυρώσεων και το άνοιγμα της μεγάλης χώρας στον υπόλοιπο κόσμο θα είναι η διατήρηση της ταυτότητας των Ιρανών.
«Δεν φοβάμαι το άνοιγμα, έχουμε πολύ ισχυρή πολιτιστική, πολιτική και θρησκευτική ταυτότητα, για να πάθουμε αυτό που έχει συμβεί σε πολλές άλλες χώρες λόγω της παγκοσμιοποίησης», υποστηρίζει.
«Αν η Δύση είναι μάλλον άγνωστη στους Ιρανούς λόγω του εμπάργκο, το Ιράν είναι εντελώς άγνωστο για τη Δύση, η οποία έχει μια πολύ στρεβλή εικόνα για τη χώρα μας, λόγω της προπαγάνδας των διεθνών ΜΜΕ», υποστηρίζει ο διευθυντής του Ιρανικού Πρακτορείου Ειδήσεων, IRNA, Μοχάμαντ Κοντάντι.
Η επόμενη μέρα
Ποια θα είναι η επόμενη ημέρα στις αμερικανο-ιρανικές σχέσεις; ρώτησα τον Ραχίμ Μπαχράμι, σύμβουλο του ανώτατου ηγέτη της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν, Αλί Χαμενεΐ, για διεθνή θέματα.
«Εμείς κάναμε μια συμφωνία σαν ίσος προς ίσο για ένα συγκεκριμένο θέμα: την άρση των κυρώσεων. Το Ιράν δεν περιμένει από την Αμερική ούτε την ανάπτυξη ούτε την ελευθερία. Οταν βγάλεις τη γάτα από την πόρτα, πρέπει να κλείνεις το παράθυρο για να μην ξαναμπεί μέσα στο σπίτι σου», λέει με χαμόγελο και τονίζει:
Το Ιράν δεν ξεπούλησε την ιδεολογία του, για να κλείσει τη συμφωνία. Αυτοί ήρθαν στις θέσεις μας, δεν πλησιάσαμε εμείς. Το Ιράν δεν θα γίνει ούτε Κούβα ούτε Ουκρανία.
Ο ηγέτης μας είδε τι συνέβη στη Σοβιετική Ενωση και την εποχή Γκορμπατσόφ και δεν θα κάνουμε τα ίδια λάθη. Δεν θα γονατίσουμε, θα συνεχίσουμε τον δικό μας δρόμο. Οι Ηνωμένες Πολιτείες χρηματοδοτούν και εξοπλίζουν τους τρομοκράτες στη Συρία και δεν μιλάει κανένας. Κανείς δεν γράφει για τις σφαγές των σιιτών στη Νιγηρία, για τον ρόλο της Τουρκίας στην υποστήριξη του “Ισλαμικού κράτους”.
Παράλληλα με τον πραγματικό πόλεμο, μαίνεται κι ένας “βελούδινος” πόλεμος μέσω των διεθνών ΜΜΕ. Η δυτική κοινή γνώμη έχει πολύ στρεβλή εικόνα για το πραγματικό Ιράν, δεν θέλουν να δείξουν την πραγματικότητα, γιατί υποστηρίζουν την ολιγαρχία του 1% που κυβερνάει τον κόσμο. Εμείς θα στηρίξουμε το 99%, τους καταπιεσμένους, αυτούς που δεν έχουν φωνή.
