Η Σαουδική Αραβία δεν έχει Κοινοβούλιο, πολιτικά κόμματα, ελεύθερους κοινωνικούς φορείς ή αλογόκριτα μέσα ενημέρωσης. Εχει έναν de facto απόλυτο μονάρχη, τον 40χρονο πρίγκιπα-διάδοχο Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, ο οποίος περηφανεύεται ότι οδηγεί το πάμπλουτο λόγω πετρελαίων βασίλειο στην «πράσινη ανάπτυξη» και ότι χαλάρωσε τα δεσμά της κοινωνίας – «απόδειξη» ότι οι γυναίκες οδηγούν αυτοκίνητο. Η χώρα έχει επίσης φυλακές γεμάτες με χιλιάδες κρατούμενους κάθε είδους: πολιτικούς, ποινικούς, ανηλίκους και ανθρώπους για τους οποίους καταγγέλλεται ότι ομολόγησαν ύστερα από βασανιστήρια.
Το νέο επίτευγμα σε αυτό το (κυριολεκτικά) ερημικό τοπίο έλλειψης δημοκρατίας είναι η αύξηση του αριθμού των εκτελέσεων θανατοποινιτών. Η Σαουδική Αραβία ξεπέρασε το ρεκόρ της: τουλάχιστον 347 κρατούμενοι θανατώθηκαν φέτος, από συνολικά 345 το 2024, σύμφωνα με την ομάδα Reprieve με έδρα το Ηνωμένο Βασίλειο, η οποία παρακολουθεί τις εκτελέσεις στο βασίλειο των 35 εκατομμυρίων κατοίκων.
Χασίς ίσον καρατόμηση
Στο πλαίσιο του πολυδιαφημισμένου εκσυγχρονισμού του πρίγκιπα μπιν Σαλμάν, τα τελευταία δύο χρόνια σταμάτησαν οι δημόσιες εκτελέσεις, οι περισσότερες απ’ τις οποίες γίνονταν διά αποκεφαλισμού με σπαθί. Ωστόσο οι καρατομήσεις μελλοθανάτων συνεχίζονται όπως, σε μικρότερη έκταση, και οι εκτελέσεις διά τουφεκισμού.
Η Reprieve αναφέρει ότι 96 από τις 347 εκτελέσεις συνδέονταν αποκλειστικά με διακίνηση ή κατοχή χασίς.
«Φαίνεται ότι σχεδόν δεν έχει σημασία για αυτούς ποιον εκτελούν, αρκεί να στέλνουν ένα μήνυμα στην κοινωνία ότι υπάρχει μηδενική ανοχή για οποιοδήποτε ζήτημα ενοχλεί το καθεστώς – είτε πρόκειται για κάθε είδους διαμαρτυρίες, είτε για ελευθερία πολιτικής έκφρασης ή για ναρκωτικά», δήλωσε η Τζιντ Μπασιούνι, υπεύθυνη της οργάνωσης για τους θανατοποινίτες και τη θανατική ποινή στη Μέση Ανατολή και στη Βόρεια Αφρική.
«Η Σαουδική Αραβία λειτουργεί τώρα με πλήρη ατιμωρησία, σχεδόν χλευάζει τα ανθρώπινα δικαιώματα», δήλωσε η Μπασιούνι. Περισσότεροι από τους μισούς εκτελεσθέντες ήταν ξένοι υπήκοοι που είχαν καταδικαστεί στην εσχάτη των ποινών, στο πλαίσιο ενός «πολέμου κατά των ναρκωτικών» που διακήρυξε ο Οίκος των Σαούντ. Οι τελευταίοι κρατούμενοι που εκτελέστηκαν ήταν δύο Πακιστανοί υπήκοοι, πάλι για αδικήματα που σχετίζονται με ναρκωτικά.
Στους εκτελεσθέντες φέτος περιλαμβάνονται ένας δημοσιογράφος και δύο νεαροί σιίτες που συνδέθηκαν με διαμαρτυρίες κατά της μονοκρατορίας του σουνιτικού δόγματος στη χώρα. Η συντριπτική πλειονότητα ήταν άνδρες, καθώς εκτελέστηκαν μόλις πέντε γυναίκες.
Πολιτικοί κρατούμενοι
Μεταξύ των Σαουδαράβων υπηκόων που εκτελέστηκαν το 2025 ήταν οι Αμπντουλάχ αλ-Ντεραζί και Τζαλάλ αλ-Λαμπάντ. Ηταν και οι δύο ανήλικοι κατά τη στιγμή της σύλληψής τους. Είχαν διαμαρτυρηθεί για την καταπίεση της σιιτικής μουσουλμανικής μειονότητας από την κυβέρνηση το 2011 και το 2012 και παρίσταντο σε κηδείες σιιτών που σκοτώθηκαν από τις δυνάμεις ασφαλείας. Κατηγορήθηκαν για τρομοκρατία και καταδικάστηκαν σε θάνατο έπειτα από «κατάφωρα άδικες δίκες που βασίστηκαν σε ομολογίες οι οποίες αποσπάστηκαν με βασανιστήρια», όπως καταγγέλλει η Διεθνής Αμνηστία. Ειδικοί του ΟΗΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα είχαν ζητήσει την απελευθέρωσή τους.
Ο ΟΗΕ καταδίκασε επίσης την εκτέλεση, φέτος τον Ιούνιο, του δημοσιογράφου Τούρκι αλ-Τζάσερ, ο οποίος είχε συλληφθεί το 2018 και είχε καταδικαστεί σε θάνατο με την κατηγορία της τρομοκρατίας και της εσχάτης προδοσίας. Ισλαμικό δικαστήριο έκρινε κείμενά του ως βλάσφημα.
«Η θανατική ποινή εναντίον δημοσιογράφων συνιστά ανατριχιαστική επίθεση στην ελευθεροτυπία και γενικά στην ελευθερία της έκφρασης» δήλωσε η Οντρεϊ Αζουλάι, γενική διευθύντρια της UNESCO.
