Η Γαλλία, η Βρετανία και η Γερμανία, η αποκαλούμενη ομάδα Ε3, ενεργοποίησαν την Πέμπτη τον μηχανισμό που τους επιτρέπει να επιβληθούν εκ νέου οι κυρώσεις του ΟΗΕ στο Ιράν, με την κατηγορία ότι δεν τήρησε τις δεσμεύσεις του όσον αφορά το πυρηνικό πρόγραμμά του.
Σε επιστολή τους προς το Συμβούλιο Ασφαλείας του οργανισμού, η οποία περιήλθε σε γνώση του Γαλλικού Πρακτορείου, οι τρεις χώρες «επιθυμούν να ενημερώσουν ότι, σύμφωνα με βάσιμες αποδείξεις, η Ε3 εκτιμά ότι το Ιράν» δεν τηρεί τις δεσμεύσεις που είχε αναλάβει με τη συμφωνία του 2015. Ζητούν έτσι την ενεργοποίηση του μηχανισμού (snapback) με τον οποίο ξεκινά μια διαδικασία 30 ημερών για την επανεπιβολή όλων των κυρώσεων που είχε επιβάλει ο ΟΗΕ και οι οποίες είχαν ανασταλεί πριν από δέκα χρόνια.
Οι Ευρωπαίοι απειλούσαν εδώ και μήνες να επαναφέρουν τις κυρώσεις. Η ενεργοποίηση του μηχανισμού γίνεται λίγες μόλις εβδομάδες πριν από τη λήξη της συμφωνίας, σε μια περίοδο που οι διπλωματικές προσπάθειες βρίσκονται σε νεκρό σημείο. Οι διαπραγματεύσεις μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν βάλτωσαν, μετά τους ισραηλινούς και αμερικανικούς βομβαρδισμούς σε ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις, η συνεργασία της Τεχεράνης με τον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας είναι περιορισμένοι και οι συνομιλίες των Ιρανών με τους Ευρωπαίους δεν κατέληξαν πουθενά.
Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ θα συνεδριάσει την Παρασκευή κεκλεισμένων των θυρών για να συζητήσει το θέμα.
Η Ε3 θα χρησιμοποιήσει την περίοδο των 30 ημερών προκειμένου να βρεθεί μια λύση μέσω διαπραγματεύσεων και να αποφευχθεί η επαναφορά των κυρώσεων, όπως συμπληρώνουν στην επιστολή τους οι υπουργοί Εξωτερικών της Γαλλίας Ζαν Νοέλ Μπαρό, της Βρετανίας Ντέιβιντ Λάμι και της Γερμανίας Γιόχαν Βάντεπουλ.
«Η πυρηνική κλιμάκωση του Ιράν δεν πρέπει να συνεχιστεί», ανέφερε σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Χ ο Μπαρό. «Το μέτρο αυτό δεν σηματοδοτεί το τέλος της διπλωματίας: είμαστε αποφασισμένοι να εκμεταλλευτούμε αυτήν την περίοδο των 30 ημερών για να ξεκινήσουμε διάλογο με το Ιράν» και «να διασφαλίσουμε ότι το Ιράν δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικά όπλα», προσέθεσε.
Ο Βάντεπουλ από την πλευρά του σημείωσε ότι η επανεπιβολή των κυρώσεων μπορεί να αποτελέσει την αρχή μιας νέας φάσης διπλωματικών διαπραγματεύσεων και ζήτησε την πλήρη συνεργασία του Ιράν με τον ΔΟΑΕ.
“Britain, Germany, and France, known as the E3, are likely to begin the reimposition of U.N. sanctions of Iran on Thursday, due to Iran violating the 2015 nuclear ‘deal’ that sought to curb its weapons programs.” https://t.co/vMvbdMqozx
— Hawthorne Abendsen III ✝?????????? (@JASmius) August 28, 2025
Ικανοποίηση του Ισραήλ
Όπως ήταν αναμενόμενο, θετικές ήταν οι αντιδράσεις του Ισραήλ. Ο Μόνιμος Αντιπρόσωπος της χώρας στα Ηνωμένα Έθνη, Ντάνι Ντάνον, σε δήλωση του χαιρέτισε την απόφαση του Ηνωμένου Βασιλείου, της Γαλλίας και της Γερμανίας. «Το Ιράν συνεχίζει να αγνοεί τη διεθνή κοινότητα και να παραβιάζει τις δεσμεύσεις του ξανά και ξανά. Το Ισραήλ έχει ήδη καταδείξει τις ανησυχίες του για τις κακόβουλες προθέσεις του καθεστώτος των αγιατολάχ. Τώρα και οι χώρες του κόσμου συμμετέχουν στη μάχη κατά του άξονα του κακού. Πρόκειται για ένα σημαντικό βήμα προς την κατεύθυνση της διακοπής του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος και της αύξησης της πίεσης στο καθεστώς της Τεχεράνης» αναφέρει στην ανακοίνωση.
Δυσφορία στο Ιράν
Η Τεχεράνη αντέδρασε αμέσως, χαρακτηρίζοντας «αδικαιολόγητη και παράνομη» την απόφαση. «Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν Αμπάς Αραγτσί δήλωσε ότι το Ιράν θα απαντήσει με τον τρόπο που αρμόζει σε αυτήν την παράνομη και αδικαιολόγητη ενέργεια» ανέφερε ανακοίνωση του υπουργείου. Είχε προηγηθεί η τηλεφωνική επικοινωνία του Αραγτσί με τους ομολόγους του των τριών ευρωπαϊκών χωρών.
Το ΥΠΕΞ ανακοίνωσε την Πέμπτη ότι το πακέτο κυρώσεων «θα υπονομεύσει σοβαρά» τη συνεργασία με τον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ). «Η απόφαση αυτή των τριών ευρωπαϊκών χωρών (Ε3) θα υπονομευσει σοβαρά την υφιστάμενη διαδικασία αλληλεπίδρασης και συνεργασίας μεταξύ του Ιράν και του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας, αρμόδιου να επιβλέπει το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα. Η προκλητική και αχρείαστη κλιμάκωση θα αντιμετωπιστεί με τις κατάλληλες απαντήσεις».
Ευθεία αμφισβήτηση από τη Ρωσία
Ο Ρώσος αναπληρωτής πρεσβευτής στον ΟΗΕ, Ντμίτρι Πολιάνσκι, δήλωσε την Πέμπτη ότι το Παρίσι, το Λονδίνο και το Βερολίνο δεν διαθέτουν καμιά νομική βάση για να ενεργοποιήσουν τον μηχανισμό της επαναφοράς των κυρώσεων του ΟΗΕ κατά της Τεχεράνης σε σχέση με το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα, καταγγέλλοντας «εκβιασμό». «Η απόφαση αυτή των ευρωπαϊκών χωρών κατά την άποψή μας δεν έχει απολύτως καμιά νομική βάση, γιατί δεν εφαρμόζουν με καλή πίστη το ψήφισμα 2231» που υιοθετεί την απόφαση για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα του 2015, δήλωσε στους δημοσιογράφους ο Ντμίτρι Πολιάνσκι.
Οι ΗΠΑ χαιρετίζουν αλλά δηλώνουν και διαθέσιμες για διαπραγματεύσεις
Σε ανακοίνωσή του ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας Μάρκο Ρούμπιο χαιρέτισε αυτήν την απόφαση των ευρωπαίων. Σύμφωνα με τον Ρούμπιο, οι τρεις ευρωπαϊκές χώρες παρουσίασαν με σαφήνεια τη «μη τήρηση» των πυρηνικών δεσμεύσεών της εκ μέρους της Τεχεράνης. ο ΥΠΕΞ δήλωσε πάντως παράλληλα ότι οι ΗΠΑ είναι ανοιχτές σε «απευθείας» συζητήσεις με το Ιράν «προκειμένου να βρεθεί μια ειρηνική και βιώσιμη λύση στο θέμα του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος».
