Η τεράστια κλίμακα και η τρομακτική φύση των συστηματικών δεκάδων χιλιάδων αναγκαστικών εξαφανίσεων την τελευταία τέσσερα χρόνια από το Συριακό καθεστώς αποκαλύπτεται στην έκθεση που έδωσε σήμερα στη δημοσιότητα η Διεθνής Αμνηστία.
Αναφέροντας συγκεκριμένες περιπτώσεις με αφηγήσεις απαχθέντων που αφέθηκαν ελεύθεροι ή συγγενών αγνοουμένων, η έκθεση δείχνει πως το καθεστώς «κερδοσκοπεί» από την ευρέως διαδεδομένη και ενορχηστρωμένη τακτική των «αναγκαστικών εξαφανίσεων», μεταξύ άλλων μέσω της εκμετάλλευσης των συγγενών των απαχθέντων, οι οποίοι, απελπισμένοι να μάθουν νέα των δικών τους ανθρώπων πέφτουν θύματα αδίστακτων εκβιασμών για μετρητά.
«Αυτή η έκθεση», επισημαίνει η Διεθνής Αμνηστία, «περιγράφει με σπαρακτικές λεπτομέρειες την απόγνωση των οικογενειών δεκάδων χιλιάδων ανθρώπων που εξαφανίστηκαν χωρίς ίχνη στην Συρία και την απάνθρωπη εκμετάλλευση τους με σκοπό το κέρδος».
Οι «εξαφανισμένοι»
Η κλίμακα αυτών των απαγωγών είναι τρομακτικά μεγάλη. Το Συριακό Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων έχει καταγράψει τουλάχιστον 65.000 περιπτώσεις από το 2011, 58.000 εκ των οποίων είναι πολίτες.
Αυτοί που «συλλαμβάνονται» συνήθως κρατούνται σε ασφυκτικά γεμάτα κελιά, κάτω από απάνθρωπες συνθήκες, σε πλήρη απομόνωση από τους συγγενείς και τους δικηγόρους τους. Πολλοί πεθαίνουν από αρρώστιες, βασανιστήρια και εξωδικαστικές εκτελέσεις.
Οι αναγκαστικές εξαφανίσεις είναι μια τακτική πλέον τόσο διαδεδομένη που τροφοδοτεί πλουσιοπάροχα μια μαύρη αγορά «μεσαζόντων» και «μεσιτών», οι οποίοι δωροδοκούνται τακτικά με ποσά που κυμαίνονται από μερικές εκατοντάδες μέχρι μερικές δεκάδες χιλιάδες δολάρια από τις οικογένειες που προσπαθούν απεγνωσμένα να μάθουν για την τύχη των δικών τους.
Σύμφωνα με μαρτυρίες στην Διεθνή Αμνηστία, οι δωροδοκίες αυτές έχουν εξελιχθεί «σε σημαντικό κομμάτι της συριακής οικονομίας» και σε μια «χρυσή αγελάδα για το καθεστώς… μια πηγή εισοδήματος από την οποία έμαθαν να εξαρτώνται».
Μεταξύ των εξαφανισμένων συμπεριλαμβάνονται ακτιβιστές, δημοσιογράφοι, γιατροί, μέλη ανθρωπιστικών οργανώσεων. Στόχος έχουν γίνει όμως και δημόσιοι υπάλληλοι, στρατιωτικοί, απλοί πολίτες επειδή θεωρήθηκαν ότι δεν είναι πιστοί στο καθεστώς ή επειδή οι συγγενείς τους καταζητούνται από τις αρχές.
Υπάρχουν και ορισμένες περιπτώσεις, ειδικά τα τελευταία δυο χρόνια, αναφέρεται στην έκθεση, που οι αναγκαστικές εξαφανίσεις χρησιμοποιήθηκαν ως μέσο αντεκδίκησης ή απλώς, κέρδους.
Μερικές οικογένειες πούλησαν όλα τους τα υπάρχοντα για να δωροδοκήσουν κάποιον ή κάποιους σε αυτόν τον μηχανισμό, προκειμένου να μάθουν την τύχη των συγγενών τους- σε ορισμένες δε περιπτώσεις και αυτές οι πληροφορίες ήταν λανθασμένες ή ψεύτικες.
Στην έκθεση αναφέρεται η περίπτωση ενός άνδρα, του οποίου τα τρία αδέλφια εξαφανίστηκαν το 2012. Δανείστηκε περισσότερα από 150.000 δολάρια για να μάθει τι απόγιναν και δεν τα κατάφερε. Τώρα ζει στην Τουρκία όπου δουλεύει προσπαθώντας να ξεπληρώσει το χρέος του.
Για «εμπόριο πόνου και δυστυχίας» κάνει λόγο ο Φιλιπ Λούθερ, επικεφαλής της Διεθνούς Αμνηστίας για την Μέση Ανατολή και την βόρεια Αφρική: «Εκτός του ότι διαλύονται οι ζωές τους, οι οικογένειες φορτώνονται με ένα βουνό από χρέη».
Οι συγγενείς που ρωτούν για τους εξαφανισμένους κινδυνεύουν συχνά και οι ίδιοι να συλληφθούν ή να «εξαφανιστούν» κι αυτοί, γι αυτό και αναγκάζονται να καταφύγουν σε «μεσάζοντες», αναφέρει η Διεθνής Αμνηστία, παραθέτοντας συγκεκριμένα περιστατικά, για ευνόητους λόγους, ανώνυμα:
● Ενας άνδρας που απευθύνθηκε στις αρχές για να μάθει για τον αδελφό του, συνελήφθη και κρατήθηκε τρεις μήνες στην απομόνωση.
● Ενας άλλος προσπάθησε να βρει τον ανγοούμενο γιο του και συνελήφθη σε στρατιωτικό φυλάκιο και έκτοτε αγνοείται κι αυτός.
Φίλος του δικηγόρου ανθρωπίνων δικαιωμάτων Khalil Ma’touq, που απήχθη πριν δυο χρόνια, είπε ότι οι «αναγκαστικές εξαφανίσεις» είναι μέρος του «μεγάλου στρατηγικού σχεδίου της κυβέρνησης για να τρομοκρατήσει τον κόσμο».
Η κόρη του Khalil, Raneem Ma’touq είχε και αυτή πέσει θύμα απαγωγής για δυο μήνες και είχε μια τρομακτική εμπειρία στη φυλακή.
Ιδιαίτερα σοκαριστική είναι η περίπτωση της οδοντιάτρου Rania Alabbasi. Την έπιασαν στο σπίτι της το 2013, μαζί με τα έξι παιδιά της και τον σύζυγο της και έκτοτε αγνοείται όλη η οικογένεια. Πιστεύεται ότι ο λόγος είναι η ανθρωπιστική της δραστηριότητα και η βοήθεια που προσέφερε σε εκτοπισμένες οικογένειες.
«Οι αναγκαστικές εξαφανίσεις είναι μέρος μιας σκόπιμης, κτηνώδους εκστρατείας του Συριακού καθεστώτος», λέει ο Λούθερ. «Είναι απολύτως μέσα στις δυνατότητες του να δώσει ένα τέλος σε αυτό το αδιανόητο βασανιστήριο δεκάδων χιλιάδων ανθρώπων, διατάζοντας απλώς τις δυνάμεις ασφαλείας να σταματήσουν να εφαρμόζουν την πρακτική, ενημερώνοντας τις οικογένειες για την τύχη των δικών τους και άμεσα και άνευ όρων αφήνοντας ελεύθερους όσους έχουν φυλακίσει επειδή τόλμησαν να ασκήσουν ειρηνικά τα δικαιώματα τους».
Πριν από ενάμιση χρόνο, τον Φεβρουάριο του 2014, το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ υιοθέτησε ψήφισμα με το οποίο ζητά να τερματιστεί η πρακτική των αναγκαστικών εξαφανίσεων στην Συρία, αλλά ακόμα δεν έχουν ληφθεί μέτρα για να διασφαλιστεί η εφαρμογή του.
«Οι λέξεις που δεν γίνονται συγκεκριμένες πράξεις», λέει ο Λούθερ, «δεν βοηθούν τα θύματα. Το Συμβούλιο Ασφαλείας πρέπει επειγόντως να παραπέμψει την υπόθεση στον εισαγγελέα του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου και να επιβάλει στοχευμένες κυρώσεις για να το επιβάλει. Οι χώρες που στηρίζουν το καθεστώς, συμπεριλαμβανομένων του Ιράν και της Ρωσίας, δεν μπορούν να αποποιούνται κάθε ευθύνη για τα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας και τα εγκλήματα πολέμου που διαπράττονται με την δική τους στήριξη».
Μια τραγική λίστα
Με συνεντεύξεις και μαρτυρίες συγγενών η Διεθνής Αμνηστία παρουσιάζει με κάθε λεπτομέρεια, ενδεικτικά περιπτώσεις εξαφανίσεων, με ονόματα, τοποθεσίες, συνθήκες εξαφάνισης:
➦ Islam Dabbas, φοιτητής αρχιτεκτονικής και ακτιβιστής από την Νταράγια. «Συνελήφθη» τον Ιούλιο του 2011.
➦ Mohammed, Na’im και As’ad Durgham, τρία αδέλφια από την Παλμύρα. Συνελήφθησαν διαδοχικά, σε διάστημα τεσσάρων εβδομάδων, τον Φεβρουάριο του 2012.
➦ Hassan Jweyd, φούρναρης, «χάθηκε» από το Αναντάν, βόρειο προάστιο στο Χαλέπι, στις 5 Απριλίου του 2012.
➦ Amal al-Saleh, πολιτική ακτιβίστρια και κομμώτρια, από το Γιαρμούκ της βόρειας Δαμασκού. Συνελήφθη στις 23 Οκτωβρίου 2012.
➦Fa’eq al-Mir (γνωστός και ως Fa’eq Ali As’ad) είναι βετεράνος ακτιβιστής και στέλεχος του Συριακού Δημοκρατικού Λαϊκού Κόμματος. Είχε συλληφθεί πολλές φορές από το 1997 και μετά. Αγνοείται από τις 7 Οκτωβρίου 2013.
➦ Nasser Saber Bondek, υπάλληλος στο υπουργείο Πληροφοριών. Τον συνέλαβαν στο σπίτι του στη Sahnaya, προάστιο της Δαμασκού στις 17 Φεβρουαρίου του 2014. Συγκρατούμενος του, που αργότερα αφέθηκε ελεύθερος, είπε ότι τον είδε στα κρατητήρια του Τμήματος 227 της Στρατιωτικής Υπηρεσίας Πληροφοριών στη Δαμασκό.
➦ Khalil Ma’touq, δικηγόρος ανθρωπίνων δικαιωμάτων εξαφανίστηκε στο πρωί της 2ας Οκτωβρίου 2012 ενώ πήγαινε στο γραφείο του από το σπίτι του στη Sahnaya της Δαμασκού.
➦ Mohammed Issam Zaghloul, επίσης δικηγόρος, από την γειτονιά al-Midan neighbourhood της συριακής πρωτεύουσας. Απήχθη στις 10 Οκτωβρίου 2012 από ομάδα ενόπλων που πιστεύεται ότι σχετίζονται με το καθεστώς.
➦ Yahia Ka’ake, πολίτης-δημοσιογράφος στο Χαλέπι. Τον συνέλαβαν οι δυνάμεις ασφαλείας σε φυλάκιο ελέγχου στις 29 Σεπτεμβρίου 2012 και ενημέρωσαν την μητέρα του ότι θεωρείται από το καθεστώς «τρομοκράτης».
➦ Muhannad al-Jasm, επίσης πολίτης-δημοσιογράφος στη Δαμασκό. Τον έπιασαν στο σπίτι του, στις 16 Οκτωβρίου 2012.
➦ Louay al-Khattab, γιατρός στην επαρχία της Χάμα. Οταν τον συνέλαβαν στο Στρατιωτικό Νοσοκομείο Tishrin ήταν στο πέμπτο έτος της πρακτικής του.
➦ Yusef Eido, 25 ετών, εργαζόμενος σε ανθρωπιστική οργάνωση στην περιοχή al-Khalidiya στο Χαλέπι. Ενα μήνα πριν την «σύλληψη» είχε χτυπηθεί από σφαίρα ελεύθερου σκοπευτή στο μάτι. οι γιατροί του είπαν ότι πρέπει να πάει στην Γερμανία για να εγχειριστεί. Τον έπιασαν στα γραφεία των τοπικών κρατικών υπηρεσιών όταν πήγε να τακτοποιήσει την βίζα του, στις 26 Δεκεμβρίου του 2012.
➦ Majd, ξυλουργός, ιμάμης και πατέρας πέντε παιδιών από την Λατάκια. Συνελήφθη την ώρα που προσπαθούσε να οργανώσει ανθρωπιστική βοήθεια για τους εκτοπισμένους στην γειτονιά του. Ηταν 21 Μαρτίου 2012.
➦ Rania al-Abbasi, οδοντίατρος. Στις 9 Μαρτίου του 2013, άνδρες της Στρατιωτικής Υπηρεσίας Πληροφοριών μπήκαν στο σπίτι της και «συνέλαβαν» όλη την οικογένεια: αυτήν, τον σύζυγό της Abdul Rahman Yasin και τα έξι παιδιά τους, ηλικίας από 2 έως 14 ετών. Ολοι τους έκτοτε αγνοούνται.
➦ Salaheddin al-Tabbaa, φοιτητής και μέλος ανθρωπιστικής οργάνωσης. Ταξίδευε με ταξί από την Δαμασκό προς τα σύνορα με τον Λίβανο όταν απήχθη στις 4 Σεπτεμβρίου του 2014.
➦ Suleiman Hamoudi, στρατιώτης στο Deir al-Zour, συνελήφθη στη Δαμασκό τον Νοέμβριο του 2011. Οπως έμαθε η οικογένεια του τον έπιασαν στο στρατόπεδο μαζί με άλλους εννέα συναδέλφους του.
➦ Turke Ali al-Saleh, διοικητικός υπάλληλος και λογιστής στο Deir al-Zour. Τον έπιασαν στις 31 Δεκεμβρίου του 2013.
➦ Mustafa Abdelsalem Zalt, ράφτης από το προάστιο Sheikh Maqsoud στο Χαλέπι. Αγνοείται από τις 17 Φεβρουαρίου του 2013.
➦ Amin και Fares: συνελήφθησαν τον Ιανουάριο του 2013 στο σπίτι τους στο Deir al-Zour. Σύμφωνα με αυτόπτες μάρτυρες την επιδρομή έκανε ομάδα 15 ανδρών της Στρατιωτικής Υπηρεσίας Πληροφοριών.
➦ Yamen Hasan, ειδικός προγραμματιστής από το Jdaidet al-Fadl, μια πόλη έξω από την Δαμασκό. Τον πήραν από το σπίτι του στις 29 Ιουνίου του 2013.
➦ Amira, 60 ετών, αγνοείται από τις 9 Νοεμβρίου 2014. πριν την «εξαφάνιση» της είχαν συλληφθεί οι κόρες της για τις «πολιτικές τους δραστηριότητες» το 2013 και το 2014.
➦ Safaa Lala, 61 ετών από το προάστιο al-Midan της Δαμασκού.Συνελήφθη στο διαμέρισμα του αδελφού της στις 7 Μαρτίου του 2013 από 10 άνδρες με στρατιωτικές στολές, που πήραν μαζί τουςκ αι μια οικογένεια έξι ατόμων από διπλανό διαμέρισμα.
Οι επιζήσαντες
Η Raneem Ma’touq, φοιτήτρια καλών τεχνών εξαφανίστηκε για δυο μήνες το 2014. Ο πατέρας της Khalil Ma’touq, αγνοείται από το 2012.
Η Raneem συνελήφθη στο σπίτι της στη Δαμασκό στις 17 Φεβρουαρίου του 2014 από ομάδα 30 ανδρών των δυνάμεων ασφαλείας.
Την μετέφεραν στο παράρτημα 227 της Στρατιωτικής Υπηρεσίας Πληροφοριών όπου κρατήθηκε για δυο μήνες πριν μεταφερθεί στη φυλακή Adra, όπου κρατήθηκε για δυο ακόμα μήνες.
Μετά έμαθε ότι την είχαν κατηγορήσει για «υποκίνηση σε τρομοκρατία».
Στη διάρκεια των δυο πρώτων μηνών η οικογένεια της δεν είχε ιδέα που βρισκόταν.
Αυτά είναι αποσπάσματα από την μαρτυρία της στη Διεθνή Αμνηστία:
«Οταν φθάσαμε (στο παράρτημα 227) οι φρουροί με ξυλοκόπησαν… Αυτό το αποκαλούσαμε: «πάρτι υποδοχής». Μας ξυλοκοπούσαν πολύ και κατά την διάρκεια των ανακρίσεων… Στο διάδρομο που ήταν το κελί μου ήταν και άλλα κελιά για άνδρες και γυναίκες. Ακούγαμε κραυγές από άλλους κρατούμενους, τους οποίους ανέκριναν κατά διαστήματα. Αυτό από μόνο του ήταν βασανιστήριο.
Το κελί μας είχε ένα μικρό παράθυρο και μπορούσαμε να δούμε πτώματα στοιβαγμένα στους διαδρόμους και στις τουαλέτες. Κάθε πρωί οι φρουροί έρχονταν και έβγαζαν νεκρούς από τα κελιά, συνήθως όμως αφού είχαν περάσει αρκετές μέρες μετά τον θάνατο τους. Εγραφαν αριθμούς πάνω στις σορούς… Κυρίως ήταν άνδρες, αλλά ήταν και παιδιά, που έδειχναν να είναι μεταξύ 10 και 15 χρονών….
Ενα από τα χειρότερα βασανιστήρια που είδα ήταν η «Γερμανική καρέκλα». Δένουν τον κρατούμενο στην καρέκλα και μετά τραβάνε την πλάτη προς τα πίσω. Η σπονδυλική στήλη δεν μπορεί να αντέξει την πίεση και «σπάει» στα δυο….
Το κελί μου ήταν περίπου δυο επί ένα και ζούσαμε δέκα σε αυτό το κελί. Μερικές φορές μας έδιναν σεντόνια για να σκεπαστούμε και ήταν γεμάτα αίματα και ζωύφια. Χρησιμοποιούσαν τα ίδια σεντόνια για να καλύψουν τους νεκρούς. Το φαγητό ήταν αηδιαστικό, αλλά αυτό ήταν το τελευταίο πρόβλημα που είχαμε.
Θέλησα να κάνω απεργία πείνας για να διαμαρτυρηθώ για όλα αυτά. Ο επικεφαλής του παραρτήματος το έμαθε και με πήγε στο γραφείο του. Μετά έφερε ένα άλλο κορίτσι, που φαίνεται ότι προσπάθησε να κάνει το ίδιο με μένα. Και μου είπε: “Θες να σταματήσεις να τρως; Θα σου δείξω εγώ!”. Και μετά, μπροστά στα μάτια μου της επιτέθηκε και την βίασε με ένα μπουκάλι…. Υπήρχε ένας ανακριτής που βίασε τουλάχιστον τρία κορίτσια. Το ένα από αυτά ήταν στη φυλακή με την μητέρα της… Η μητέρα της την παρότρυνε να πάει με τον φρουρό, ελπίζοντας ίσως ότι μετά θα τις αφήσουν ελεύθερες. Φυσικά δεν τις άφησαν».
Η Raneem βγήκε από το κρατητήριο στις 11 Ιουνίου του 2014, στο πλαίσιο της αμνηστίας που έδωσε εκείνη την χρονιά ο Ασαντ σε 11.000 κρατούμενους. Η συνέντευξη μαζί της έγινε στις 27 Αυγούστου.
Δείτε ολόκληρη την έκθεση της Διεθνούς Αμνηστίας
-320x213.jpg)
