Η αισιοδοξία επέστρεψε στις χλιδάτες αίθουσες του Κατάρ όπου συνεδριάζουν εκπρόσωποι του εμιράτου και της Αιγύπτου, ως μεσολαβητές της οργάνωσης Χαμάς, καθώς και στελέχη των μυστικών υπηρεσιών των ΗΠΑ και του Ισραήλ. Το λουτρό αίματος στη Λωρίδα της Γάζας μπορεί επιτέλους να σταματήσει τις επόμενες μέρες, ή εβδομάδες, καθώς διαφαίνεται συμφωνία κατάπαυσης του πυρός και απελευθέρωσης των Ισραηλινών ομήρων που κρατά η Χαμάς από την επιδρομή της 7ης Οκτωβρίου 2023 στο νότιο Ισραήλ.
Συμπίπτουν χρονικά, μεταξύ άλλων, η αποδυνάμωση του «άξονα της αντίστασης» υπό το Ιράν, η ανατροπή του Ασαντ στη Συρία, η πολιτική πίεση προς τον Νετανιάχου για απελευθέρωση των ομήρων και η επιθυμία του Τραμπ να τελειώσει η σύγκρουση στη Λωρίδα της Γάζας πριν ο ίδιος ορκιστεί πρόεδρος των ΗΠΑ στις 20 Ιανουαρίου 2025.
Σύμφωνα με πληροφορίες που διέρρευσαν από παλαιστινιακές πηγές, το υπό συζήτηση σχέδιο περιλαμβάνει τρεις φάσεις:
• Α Φάση, διάρκεια 45 μέρες.
Από τους περίπου 60 Ισραηλινούς ομήρους που πιστεύεται ότι παραμένουν ζωντανοί, η Χαμάς θα απελευθερώσει τους πολίτες και τις ένστολες γυναίκες.
Οι ένοπλες δυνάμεις του Ισραήλ (IDF) θα ξεκινήσουν διαδικασία μερικής αποχώρησης από τη Λωρίδα της Γάζας.
Θα δρομολογηθεί η επιστροφή των Παλαιστινίων που ζούσαν στα βόρεια της Λωρίδας, στα σπίτια τους, δηλαδή σε ό,τι έχει απομείνει όρθιο από αυτά.
Από την πρώτη μέρα θα αποκατασταθούν οι υπηρεσίες αρωγής στους Παλαιστίνιους κατοίκους της περιοχής.
• Β Φάση, πιθανή διάρκεια 45 μέρες.
Η Χαμάς θα απελευθερώσει και τους υπόλοιπους ομήρους, δηλαδή τους ένστολους άνδρες, ενώ οι IDF θα αποχωρήσουν και από άλλες θέσεις που κατέχουν.
• Γ Φάση, χωρίς χρονικό όριο.
Θα ξεκινήσει διαδικασία ανοικοδόμησης που θα διαρκέσει χρόνια, υπό την προϋπόθεση ότι η κατάπαυση του πυρός θα έχει τηρηθεί.
Ερωτήματα και εκκρεμότητες
Δύο σοβαρότατα ερωτήματα παραμένουν αναπάντητα. Πρώτον, ποιοι θα διοικούν τη Λωρίδα της Γάζας. Και, δεύτερον, ποιοι θα φροντίζουν για την ασφάλειά της.
Το Ισραήλ απαιτεί να μην αναλάβει ξανά τη διακυβέρνηση η Χαμάς, απαξιώνει την Παλαιστινιακή Αρχή που εδρεύει στη Ραμάλα της Δυτικής Οχθης και κάνει λόγο για διορισμό «μη τρομοκρατικής» τοπικής διοίκησης.
Στο ζήτημα της ασφάλειας, το Ισραήλ απαιτεί να του αναγνωριστεί δικαίωμα εισβολής στη Λωρίδα όποτε το ίδιο κρίνει ότι απειλείται. Οι περισσότεροι αναλυτές εκτιμούν ότι η Χαμάς είναι τόσο αδύναμη που δεν μπορεί να αποτρέψει αυτό το ενδεχόμενο.
Υπάρχουν και πολλές εκκρεμότητες. Για παράδειγμα, δεν έχει γίνει ακόμα γνωστό πότε θα παραδοθούν οι σοροί –όσες είναι διαθέσιμες- των περίπου 40 Ισραηλινών ομήρων που θεωρούνται νεκροί.
Επίσης αφήνουν να διαρρεύσει ότι προς το παρόν το Ισραήλ δέχεται να μην αποκτήσει μόνιμη στρατιωτική παρουσία στις δύο «λωρίδες ασφαλείας» που το ίδιο διάνοιξε και διασχίζουν κάθετα τη Λωρίδα της Γάζας: τον διάδρομο της Φιλαδέλφειας και τον διάδρομο Νετζαρίμ.
Επισφαλής η επιστροφή στη Συρία
«Στο πρώτο εξάμηνο του 2025 υπολογίζουμε ότι ένα εκατομμύριο Σύροι πρόσφυγες θα γυρίσουν στην πατρίδα τους» ανακοίνωσε η Ρέμα Τζέιμους Ιμσέις, στέλεχος της Υπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες.
Προειδοποίησε όμως ότι η ανεξέλεγκτη επιστροφή προσφύγων είναι επισφαλής, καθώς οι ένοπλες ομάδες δεν έχουν αφοπλιστεί και οι ανάγκες διαμονής, διατροφής, εκπαίδευσης, εργασίας και κοινωνικής επανένταξης των παλιννοστούντων είναι τεράστιες. Γι’ αυτό ζήτησε από τα κράτη που φιλοξενούν Σύρους πρόσφυγες, ιδίως την Τουρκία, τον Λίβανο και την Ιορδανία, να μην ενισχύσουν τη μαζική επιστροφή τους.
