Ρυθμιστής η αποχή και στον δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών στο Ιράν

Οι Ιρανοί άρχισαν να ψηφίζουν σήμερα στον δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών, όπως δήλωσε στην κρατική τηλεόραση της χώρας ο υπουργός Εσωτερικών Αχμάντ Βαχίντι, καλούμενοι να επιλέξουν ανάμεσα σε έναν βετεράνο σκληροπυρηνικό και έναν μεταρρυθμιστή που έχει υποστηρίξει μια ρεαλιστική συνεργασία με τη Δύση. Οι πρόωρες εκλογές προκηρύχθηκαν μετά τον θάνατο του προέδρου Εμπραχίμ Ραΐσι σε συντριβή ελικοπτέρου. 

Οι εκλογές ωστόσο διεξάγονται στο πλαίσιο μιας αναμενόμενης χαμηλής συμμετοχής, εν μέσω απάθειας του εκλογικού σώματος, που οι επικριτές της λένε ότι αντανακλά την αντίθεση στην Ισλαμική Δημοκρατία, καθώς και την κλιμάκωση των περιφερειακών εντάσεων. Στον πρώτο γύρο, η αποχή κατέγραψε ρεκόρ με σχεδόν το 60% των ψηφοφόρων να μην πηγαίνουν στις κάλπες. Πρόκειται για τη χαμηλότερη συμμετοχή στην ιστορία του Ιράν από την επανάσταση του 1979, αναφέρει ο Guardian.

Οι δύο ταυτότητες του Ιράν εμφανίστηκαν στις τελικές συγκεντρώσεις της προεκλογικής εκστρατείας, καθώς οι δύο υποψήφιοι για την προεδρία προσέφεραν αντικρουόμενα οράματα για τις προοπτικές της χώρας τους, εστιάζοντας στο εάν οι κυρώσεις έχουν παγιδεύσει το Ιράν ή είναι απλώς ένας διαλυμένος δυτικός μοχλός πίεσης που δεν μπορεί πλέον να προκαλέσει ζημιά στην ιρανική οικονομία.

Η κάλπη έχει μετατραπεί σε μια ολοένα και πιο έντονη επιλογή: από τη μια μεριά ο Σαΐντ Τζαλιλί, για δύο δεκαετίες κοντά στα κέντρα εξουσίας και τον 85χρονο ανώτατο ηγέτη Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, και από την άλλη ο Μασούντ Πεζεσκιάν – ένας μεταρρυθμιστής αουτσάιντερ που υποστηρίζει ότι οι δυτικές κυρώσεις σημαίνουν ότι το Ιράν έχει παρακαμφθεί, απαντώντας στον Τζαλιλί που διακηρύσσει το αντίθετο, ότι δηλαδή η Τεχεράνη είναι αυτή που έχει παρακάμψει τις κυρώσεις. 

Τα αποτελέσματα του πρώτου γύρου έδειξαν ότι ο Πεζεσκιάν έλαβε 10,45 εκατ. ψήφους, ο Τζαλιλί 9,47 εκατ. και ο άλλος συντηρητικός υποψήφιος Μοχάμαντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ 3,38 εκατ. ψήφους. Ένας τέταρτος υποψήφιος, ο Μοστάφα Πουρνοχαμαντί, πρώην υπουργός Δικαιοσύνης, κέρδισε μόνο 206.000 ψήφους. Συνολικά ψήφισαν 24.735.185 άτομα.

Ο Δρ Εμπραχίμ Μοτάγκι, επικεφαλής της Σχολής Νομικών και Πολιτικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο της Τεχεράνης, εκτίμησε ότι ο Πεζεσκιάν θα κερδίσει. «Είναι σαν ντόμινο γιατί περισσότεροι άνθρωποι συνειδητοποιούν μετά την πρώτη ψηφοφορία, στην οποία ο Πεζεσκιάν ήρθε πρώτος, ότι μπορεί να κερδίσει την προεδρία».

Ο Χαμενεΐ την Τετάρτη απέρριψε τους ισχυρισμούς ότι η προσέλευση μόλις 39% ήταν έκφραση αντίθεσης στο σύστημα. Σύμφωνα με τον Mοτάγκι πάντως, το Ιράν βρίσκεται σε μια μεταβατική φάση: «Όπως υπάρχει η Gen Z στις ΗΠΑ και το Ηνωμένο Βασίλειο, έτσι κι εδώ υπάρχει μια νέα γενιά που επικρίνει τα πάντα και δεν μπορεί να ταιριάξει με τα πρότυπα της πολιτικής και της εξουσίας».

Όπως εξηγεί ο καθηγητής, «ζουν όπως στο μυθιστόρημα “Ο Ξένος” του Αλμπέρ Καμύ, αποξενωμένοι και αδιάφοροι για τη μοίρα τους. Η Gen Z στις ΗΠΑ υποστηρίζει τη Γάζα επειδή οι αρχές υποστηρίζουν το Ισραήλ, αλλά η Gen Z εδώ αδιαφορεί για τη δολοφονία και τη γενοκτονία των Παλαιστινίων. Η ενημέρωση και η επικοινωνία δε γίνεται πλέον μέσω του τζαμιού ή της οικογένειας, αλλά μέσω των κοινωνικών δικτύων. Το Instagram είναι απαγορευμένο στο Ιράν, αλλά το 90% των νέων το χρησιμοποιεί, περιορίζοντας την κοινωνική συνοχή σε όλη τη Μέση Ανατολή».

Παράλληλα, ο Μοτάγκι ερμηνεύει ότι πολλοί ψηφοφόροι πιστεύουν πως η ψήφος τους δε θα φέρει καμία αλλαγή: «Όπως και στο “The Stranger”, οι ψηφοφόροι αισθάνονται ότι δεν έχουν δύναμη να επιλέξουν, έτσι γίνονται αδιάφοροι».

Πηγή: TheGuardian