Αν και δεν πρόκειται για επίσημη συνάντηση μεταξύ δύο «ορκισμένων εχθρών», παρά για σύσκεψη της UNESCO, το γεγονός και μόνο ότι το Ισραήλ ανακοίνωσε επίσημα χθες την αποστολή αντιπροσωπείας στο Ριάντ έκανε πολλά φρύδια να ανασηκωθούν – αν και πιο πολύ από εντυπωσιασμό, παρά με γνήσια απορία…
Εδώ και καιρό αποτελεί κοινό μυστικό εξάλλου ότι, υπό τη μεσολάβηση των ΗΠΑ, το Ισραήλ και η Σαουδική Αραβία βρίσκονται σε ένα οργιώδες παρασκηνιακό παζάρι για την εξομάλυνση των διμερών σχέσεων.
Δεν εντάσσεται απευθείας σε αυτό το πλαίσιο η αποστολή της πενταμελούς ισραηλινής αντιπροσωπείας στην πρωτεύουσα του σουνιτικού βασιλείου για τη σύσκεψη της UNESCO, διεθνή οργανισμό από τον οποίο το Τελ Αβίβ έχει αποχωρήσει… a propos από το 2018, διαμαρτυρόμενο για την ένταξη της Παλαιστίνης. Η συγκυρία δείχνει ωστόσο να «επενδύει» σημειολογικά το επερχόμενο αφήγημα.
«Είμαστε χαρούμενοι που βρισκόμαστε εδώ. Αυτό είναι ένα καλό πρώτο βήμα», τόνισε ανωνύμως Ισραηλινός αξιωματούχος στο πρακτορείο AFP. «Ευχαριστούμε την UNESCO και τις αρχές της Σαουδικής Αραβίας»…
Η αντιπροσωπεία έφτασε στο Ριάντ την Κυριακή μέσω Ντουμπάι. Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έχουν άλλωστε εξομαλύνει από το 2020 τις σχέσεις τους με το Ισραήλ, με τις λεγόμενες «Συμφωνίες του Αβραάμ», στις οποίες έχουν επίσης προστεθεί το Μπαχρέιν, το Σουδάν και το Μαρόκο.
Σε ένα σήμα ότι προς την ίδια κατεύθυνση θα οδεύσει και η Σαουδική Αραβία, στην αίθουσα της συνόδου της UNESCO στο Ριάντ υπήρχε ταμπελάκι με τη λέξη «Ισραήλ» μπροστά στις προβλεπόμενες θέσεις για τους πολλαπλά απρόσμενα προσκεκλημένους παρατηρητές από το Τελ Αβίβ.
Λέγεται ότι είχε προηγηθεί επίσκεψη παλαιστινιακής αντιπροσωπείας στη σαουδαραβική πρωτεύουσα την περασμένη εβδομάδα για διαβουλεύσεις. Για να προχωρήσει το… ντιλ, αναφέρουν πηγές στον διεθνή Τύπο, η ακροδεξιά κυβέρνηση Νετανιάχου θα πρέπει να κάνει παραχωρήσεις στους Παλαιστίνιους -άγνωστο όμως ποιες- ενόσω οι ΗΠΑ θα παρέχουν στο σουνιτικό βασίλειο εγγυήσεις ασφάλειας, αλλά και το «πράσινο φως» για τον εμπλουτισμό ουρανίου, στο πλαίσιο πυρηνικού προγράμματος «ειρηνικού σκοπού».
Στην ευρύτερη περιοχή οι εξελίξεις δείχνουν πλέον να τρέχουν ένθεν κακείθεν με ιλιγγιώδεις ρυθμούς. Μόλις πρόσφατα η Σαουδική Αραβία -που σε νέο συντονισμό με τη Ρωσία αποφάσισαν περαιτέρω μείωση της παραγωγής πετρελαίου, στέλνοντας την τιμή του ξανά στα ύψη- αποκατέστησε, με κινεζική μεσολάβηση, τις σχέσεις με τον μεγάλο περιφερειακό εχθρό της, το σιιτικό Ιράν.
Οι δύο χώρες οδεύουν τώρα οιονεί χέρι χέρι προς ένταξη στους BRICS από το 2024, όπως αποφασίστηκε στη σύνοδο κορυφής του μπλοκ τον Αύγουστο – αν και πολλοί αμφισβητούν ότι το Ριάντ θα φτάσει μέχρι τέλους.
Γεωπολιτικά «πολύφερνη νύφη» -παρά το στυγνό προφίλ του de facto ηγέτη της, πρίγκιπα διαδόχου Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν- η Σαουδική Αραβία δέχεται όλο και πιο στενό «φλερτ» από τον δημοκράτη πρόεδρο των ΗΠΑ, Τζο Μπάιντεν, που μέχρι πρότινος υποσχόταν να καταστήσει το σουνιτικό βασίλειο «κράτος παρία» για τη βάναυση δολοφονία του δημοσιογράφου Τζαμάλ Κασόγκι.
Τώρα προωθεί μεγάλα σχέδια για το Ριάντ, με τις «πλάτες» πρόθυμων συμμάχων. «Είμαι περήφανος που ανακοινώνω ότι ολοκληρώσαμε μια ιστορική συμφωνία για έναν νέο Οικονομικό Διάδρομο Ινδίας-Μέσης Ανατολής-Ευρώπης (IMEC)», διακήρυξε ο Αμερικανός πρόεδρος στο περιθώριο της (άρτι ολοκληρωθείσας) συνόδου κορυφής των G20, στο Νέο Δελχί, προτού αναχωρήσει για το Βιετνάμ. Εκτός από τις ΗΠΑ, στο Μνημόνιο Συνεργασίας για τον IMEC δεσμεύτηκαν η Ινδία, η Σαουδική Αραβία, τα ΗΑΕ, η Ε.Ε. και ξεχωριστά η Γαλλία, η Γερμανία και η Ιταλία.
Πρόκειται ουσιαστικά για μια επιχειρούμενη αμερικανική ανταπάντηση στην κινεζική πρωτοβουλία «Μία Ζώνη, Ενας Δρόμος», στο πλαίσιο της οποίας «θα επενδύσουμε», είπε ο Μπάιντεν, «σε πλοία και σε σιδηροδρομικές γραμμές». Ο διάδρομος «θα εκτείνεται από την Ινδία μέχρι την Ευρώπη», υπογράμμισε, με σύνδεση «μέσω των ΗΑΕ, της Σαουδικής Αραβίας, της Ιορδανίας και του Ισραήλ, “γεφυρώνοντας” λιμάνια σε δύο ηπείρους».
«Κατά μήκος της σιδηροδρομικής διαδρομής, οι συμμετέχοντες σκοπεύουν να επιτρέψουν την τοποθέτηση καλωδίων για μεταφορά ηλεκτρικής ενέργειας και για ψηφιακή συνδεσιμότητα, καθώς και αγωγού για την εξαγωγή καθαρού υδρογόνου», ανέφερε ο Λευκός Οίκος.
Μέχρι να υλοποιηθεί το ευαγγελιζόμενο έργο-ορόσημο θα πρέπει να κυλήσει πολύ «νερό στο αυλάκι». Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός, Μπενιαμίν Νετανιάχου, έσπευσε πάντως να πανηγυρίσει. «Αυτό το έργο μετατρέπει ένα όνειρο σε πραγματικότητα», διακήρυξε από την Ιερουσαλήμ. «Θα αλλάξει το πρόσωπο της Μέσης Ανατολής, το πρόσωπο του Ισραήλ και θα επηρεάσει ολόκληρο τον κόσμο».
