Αμερικανικές επιδρομές στη Συρία κατά σιιτών

Ως μήνυμα με πολλαπλούς περιφερειακούς αποδέκτες πέραν του προφανούς, ήτοι της Τεχεράνης, εκλαμβάνονται οι αεροπορικές επιδρομές που εξαπέλυσαν οι ΗΠΑ στην ανατολική Συρία, με στόχο ομάδες που –όπως αναφέρεται– συνδέονται με τις επίλεκτες δυνάμεις των Φρουρών της Επανάστασης του Ιράν.

Σπάνιοι πλέον από τις αμερικανικές δυνάμεις στην περιοχή, οι βομβαρδισμοί έγιναν την Τρίτη κατόπιν εντολής του προέδρου Μπάιντεν. Ανακοινώθηκαν χθες. Και αφορούσαν στόχους στην κοιλάδα του ποταμού Ευφράτη, στην Ντέιρ εζ Ζορ: στρατηγικής σημασίας επαρχία που συνορεύει με το Ιράκ, θεωρείται κομβική (και) για τη μεταφορά όπλων, ενώ είναι πλούσια σε κοιτάσματα πετρελαίου.

Σύμφωνα με τη ΜΚΟ Συριακό Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων της συριακής αντιπολίτευσης και το δίκτυο ακτιβιστών Deir Ezzor 24, επλήγησαν θέσεις σε στρατόπεδο που διευθύνεται από την ομάδα Fatimiyoun σιιτών μαχητών από το Αφγανιστάν. Εκαναν λόγο για 6-10 νεκρούς, συμπεριλαμβανομένων Σύρων και ξένων μαχητών.

Στο Ιράν, εκπρόσωπος του ΥΠΕΞ καταδίκασε χθες τις αμερικανικές επιδρομές «κατά του λαού και των υποδομών της Συρίας», διαψεύδοντας οποιαδήποτε σύνδεση της Τεχεράνης με τους στόχους.

Η Κεντρική Στρατιωτική Διοίκηση των ΗΠΑ από την πλευρά της ανέφερε ότι ζητούμενο είναι η προστασία των αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων από επιθέσεις – και δη όσων σταθμεύουν στην πετρελαιοπαραγωγό ανατολική Συρία, συνεργαζόμενες με τις κουρδικές δυνάμεις. Ως πρόσφατο παράδειγμα ανέφερε επίθεση με μη επανδρωμένο αεροσκάφος στις 15 Αυγούστου.

Η κίνηση της Ουάσινγκτον γίνεται σε μια κρίσιμη συγκυρία. H ένταση παραμένει εδώ και εβδομάδες μεταξύ των Κούρδων της βόρειας Συρίας από τη μία, των τουρκικών δυνάμεων και των Σύρων συμμάχων τους από την άλλη, παρά το ταυτόχρονο «φρένο» ΗΠΑ, Ρωσίας και Ιράν στα σχέδια της Αγκυρας για μια νέα στρατιωτική εισβολή στη γειτονική της χώρα. Ετσι, υπό την πίεση της Μόσχας, ο Τούρκος πρόεδρος Ερντογάν δείχνει τώρα έτοιμος για στροφή 180 μοιρών έναντι της Δαμασκού, με την επανέναρξη του διαλόγου και με το βλέμμα εστιασμένο σταθερά –και προεκλογικά– στην ανάσχεση των Κούρδων. Φημολογείται μάλιστα ότι ενδέχεται να έχει συνάντηση με τον Σύρο ομόλογό του Μπασάρ αλ Ασαντ στο περιθώριο της επικείμενης συνόδου κορυφής του Οργανισμού Συνεργασίας της Σανγκάης (SCO) στο Ουζμπεκιστάν, στα μέσα Σεπτεμβρίου.

Εντός της εβδομάδας εν τω μεταξύ πιθανολογείται συνάντηση σε επίπεδο διπλωματών στη Βιέννη στο πλαίσιο των προσπαθειών αναβίωσης της διεθνούς συμφωνίας JCPOA για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Μια θετική κατάληξη λέγεται ότι είναι τώρα πιθανή, έπειτα από ατέρμονες διαπραγματεύσεις εδώ κι ενάμιση χρόνο.

Ηδη η Τεχεράνη απέστειλε μια «λογική» –όπως τόνισε τη Δευτέρα ο επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, Ζοζέπ Μπορέλ– απάντηση στην τελευταία πρόταση της Ε.Ε. για τη διάσωση της συμφωνίας του 2015. Οι ΗΠΑ διαβίβασαν τη δική τους απάντηση μόλις χθες στις «προσαρμογές» που ζητά το Ιράν, το οποίο φέρεται να έχει μεταξύ άλλων αποσύρει και το αίτημα για αφαίρεση των Φρουρών της Επανάστασης από τη «μαύρη λίστα» της Ουάσινγκτον με τις τρομοκρατικές οργανώσεις.

Είχε προηγηθεί την Κυριακή τηλεφωνική επικοινωνία για το θέμα της JCPOA μεταξύ του Αμερικανού προέδρου Τζο Μπάιντεν και των ηγετών Γερμανίας, Γαλλίας και Βρετανίας. Τελικό ζητούμενο είναι η επαναφορά των αυστηρών ορίων και ελέγχων στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, με βασικό αντάλλαγμα τη χαλάρωση των κυρώσεων των ΗΠΑ, συμπεριλαμβανομένων των εξαγωγών πετρελαίου – κρίσιμου ζητήματος ειδικά για την Ε.Ε. εν μέσω πολέμου στην Ουκρανία και ενεργειακής κρίσης.

Οπως πάντως αναφέρεται στην αμερικανική ανακοίνωση για τις συνομιλίες της Κυριακής, τονίστηκε η «ανάγκη ενίσχυσης της υποστήριξης των εταίρων στην περιοχή της Μέσης Ανατολής», που παρακολουθούν από κοντά τις εξελίξεις. Αλλοι ανήσυχοι, όπως το Ισραήλ. Και άλλοι προετοιμαζόμενοι για τις ευρύτερες αλλαγές που προωθούνται στην ευρύτερη περιοχή. Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ήδη ανακοίνωσαν την επιστροφή του πρέσβη τους στην Τεχεράνη, σηματοδοτώντας το τέλος ενός εξαετούς διπλωματικού «πάγου».