Στην συνάντηση που έγινε χθες, Τρίτη, στη Μόσχα, Ιρανοί και Ρώσοι αξιωματούχοι έδωσαν τα χέρια, αφού διαπραγματεύτηκαν τους όρους κατασκευής, από τη ρωσική κρατική εταιρεία Rosatom, τεσσάρων νέων αντιδραστήρων στο εργοστάσιο στο Μπουσέρ -επίσης ρωσικής κατασκευής- και άλλων τεσσάρων σε μια νέα τοποθεσία.
Η συμφωνία προκάλεσε ανησυχία στην Ουάσινγκτον και τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, που βλέπουν τον χρόνο να πιέζει για να πετύχουν τη δική τους συμφωνία με την Τεχεράνη. Οι Ιρανοί διαπραγματευτές και οι αξιωματούχοι της ομάδας P5+1 -δηλαδή των πέντε μόνιμων μελών του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ και της Γερμανίας- πρόκειται να συναντηθούν την ερχόμενη εβδομάδα στη Βιέννη για να αρχίσουν τον τελευταίο γύρο των διαπραγματεύσεων, με στόχο να τερματιστούν οι κυρώσεις κατά του Ιράν, εφόσον η Τεχεράνη αποδεχθεί μόνιμους περιορισμούς στο πρόγραμμα εμπλουτισμού ουρανίου. Ο Γερμανός υπουργός Εξωτερικών, σοσιαλδημοκράτης Φρανκ Βάλτερ Σταϊνμάγερ, προειδοποίησε χθες ότι οι συνομιλίες βρίσκονται σε κρίσιμη καμπή και εάν δεν επιτευχθεί συμφωνία μέχρι τη λήξη της προθεσμίας, στις 24 Νοεμβρίου, θα περάσουν τουλάχιστον δύο χρόνια προτού καταστεί δυνατόν να ξαναρχίσουν.
Από την άλλη πλευρά, οι Ρώσοι υποστηρίζουν ότι η δική τους συμφωνία με την Τεχεράνη θα βοηθήσει ώστε να γίνουν πιο διαφανείς οι «πυρηνικές της δραστηριότητες» και θα δώσει έτσι ώθηση στις διαπραγματεύσεις της Βιέννης. Πώς; «Το όλο σχέδιο ανέγερσης των αντιδραστήρων», ανακοίνωσε η Rosatom, «συμπεριλαμβανόμενων των εξαρτημάτων και των πυρηνικών καυσίμων, θα υλοποιηθεί σύμφωνα με τους κανόνες ασφαλείας της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας, επομένως θα πληρεί τις διεθνείς προδιαγραφές και δικλίδες ασφαλείας, όπως άλλωστε έγινε και με την ανέγερση του πρώτου εργοστασίου ενέργειας στο Μπουσέρ».
Άλλα σημεία της συμφωνίας όμως δεν είναι τόσο ξεκάθαρα. Στην ανακοίνωσή της η Rosatom προσθέτει ότι θα «συνεργαστεί στον τομέα των πυρηνικών καυσίμων και της οικολογίας» με την Τεχεράνη και θα «συζητήσει εάν είναι εφικτό και οικονομικά σκόπιμο να κατασκευαστούν συστατικά ράβδων καυσίμων στο Ιράν προκειμένου να χρησιμοποιηθούν σε αυτές τις μονάδες παραγωγής ενέργειας»
Αυτή η προοπτική είναι που χτύπησε το καμπανάκι του κινδύνου στη Δύση. Οποιαδήποτε διμερής συμφωνία, που θα επιτρέπει στο Ιράν να συνεχίσει το εγχώριο πρόγραμμα εμπλουτισμού ουρανίου, δυναμιτίζει τις συνομιλίες με την ομάδα P5+1. Σύμφωνα με τον Μαρκ Φιτζπάτρικ, αξιωματούχο του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, δεν είναι ακόμα σαφές τι ακριβώς περιλαμβάνει η συμφωνία Ρωσίας-Ιράν, αλλά αν επιτρέπει στην Τεχεράνη τον εφοδιασμό των αντιδραστήρων με καύσιμα, τότε υπονομεύει το αρχικό επιχείρημα ότι το Ιράν δεν χρειάζεται το πρόγραμμα εμπλουτισμού ουρανίου. «Εάν η Ρωσία όμως το επιτρέψει», λέει ο Φιτζπάτρικ, «τότε θα είναι η πρώτη φορά που διαχωρίζει τη θέση της από την υπόλοιπη ομάδα P5+1».
Στη Μόσχα αξιωματούχοι απέρριψαν ως «ανόητο» το ερώτημα εάν η Ρωσία θα επιτρέψει τελικά στο Ιράν να παραγάγει τα δικά του καύσιμα. Αλλά καθώς οι σχέσεις του Κρεμλίνου με τη Δύση επιδεινώνονται λόγω της ουκρανικής κρίσης, διπλωμάτες ανησυχούν για το ενδεχόμενο, ως «επίπτωση» αυτού του διπλωματικού μπρα-ντε-φερ, οι δύσκολες συνομιλίες με το Ιράν να καταλήξουν σε αδιέξοδο.
