Εφτασαν μέσα από την έρημο. Μαυροντυμένοι άντρες, μασκοφόροι, πάνω σε σύγχρονα Τογιότα, το αγαπημένο αμάξι κάθε αντάρτικου στρατού. Κινήθηκαν με μεγάλη ταχύτητα, μέσα στις αμμοθύελλες, για να αποφύγουν τους δορυφόρους, διάλεξαν αυτοί το πεδίο και τα μέσα της σύγκρουσης, είχαν το πλεονέκτημα του αιφνιδιασμού. Με ατσαλωμένη πίστη, αδιαφορώντας για τον θάνατο, δείχνουν αποφασισμένοι να κερδίσουν τον Παράδεισο και επί της γης.
Οι μαχητές του «Ισλαμικού κράτους», μιας υβριδικής πολυεθνικής Τζιχάντ Α.Ε., μιας φουτουριστικής οργάνωσης με ρίζες στον Μεσαίωνα, γράφουν ένα νέο κεφάλαιο στην εξέλιξη των πολέμων. Χρησιμοποιούν ένα μείγμα πρωτόγονης βίας, σύγχρονου μάνατζμεντ, ψηφιακής προπαγάνδας και θρησκευτικού σκοταδισμού, με παγκόσμιο ακροατήριο και τοπική δράση. Το «Ισλαμικό κράτος» απειλεί πλέον όχι μόνο το Ιράκ και τη Συρία, αλλά και τη σταθερότητα σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή.
Η απώλεια της Παλμύρας έχει σημαντικές επιπτώσεις στρατηγικής σημασίας. Τώρα πλέον το αποκαλούμενο «Ισλαμικό κράτος» έχει επεκτείνει το «Χαλιφάτο» στα μισά εδάφη της Συρίας, σχεδόν 95.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα και έχει παρουσία σε εννέα από τις 14 επαρχίες της χώρας. Ταυτόχρονα, ελέγχει και το ένα τρίτο των εδαφών του Ιράκ.
Οι εξτρεμιστές έχουν ηγεμονεύσει στη Βόρεια και Ανατολική Συρία (αλλά και το Δυτικό Ιράκ) και έχουν δημιουργήσει ένα ντε φάκτο σουνιτικό κρατικό μόρφωμα που καταργεί τα αποικιακά σύνορα και τη «γραμμή Σάικς-Πικό».
Οι εξτρεμιστές σουνίτες ελέγχουν επίσης μέρος των ενεργειακών πηγών του Ιράκ και πάνω από το μισό της παραγωγής πετρελαίου και φυσικού αερίου στη Συρία. Οι εξτρεμιστές κατέλαβαν δύο σημαντικές πετρελαιοπηγές και κοιτάσματα φυσικού αερίου στην έρημο κοντά στην Παλμύρα και πλέον η κυβέρνηση ελέγχει μόνο τις πετρελαιοπηγές στο Σάερ, στην επαρχία Χομς, ενώ οι Κούρδοι έχουν τις πετρελαιοπηγές στο Ραμιλάν, στην επαρχία Χασάκα.
Η Δαμασκός αντιμετωπίζει πρόβλημα εφοδιασμού και επάρκειας καυσίμων, ενώ το «Ισλαμικό κράτος» αποκομίζει τεράστια ποσά, έσοδα από το λαθρεμπόριο πετρελαίου, που κυρίως διεξάγεται μέσω Τουρκίας.
Το «Ισλαμικό κράτος» δείχνει να έχει άφθονες εφεδρείες, κυρίως από την αθρόα κατάταξη ξένων εθελοντών, παρά τις προσπάθειες της Δύσης να ανασχέσει τη στρατολόγηση νέων μελών και την προώθησή τους μέσω Τουρκίας, στα μέτωπα του Ιράκ και της Συρίας.
Η πρόσφατη κατάληψη της πόλης Ραμάντι στο Ιράκ και η προχθεσινή κατάληψη της Παλμύρας στη Συρία δείχνουν ότι, αντί να υποχωρούν, οι τρομοκράτες επεκτείνουν εδαφικά την επιρροή τους και πως οι αμερικανικοί βομβαρδισμοί δεν επαρκούν για να ανασχεθεί η «μαύρη θύελλα» που σαρώνει τη Μέση Ανατολή. Για να ηττηθεί το «Ισλαμικό κράτος» θα χρειαστούν στρατεύματα στο έδαφος και από μόνοι τους οι Κούρδοι δεν επαρκούν.
Ο εξοπλισμός και η ενίσχυση των Κούρδων τόσο της Συρίας όσο και του Ιράκ είναι μονόδρομος, αλλά χωρίς την αμερικανική αεροπορική κάλυψη δεν θα είχε ανακτηθεί το Κομπάνι. Στην πράξη, το δίλημμα του Ομπάμα είναι αν θα επιτρέψει την επέκταση του «Ισλαμικού κράτους» ή αν θα συρθεί σε μια προσέγγιση με τον Ασαντ προκειμένου να μη φτάσουν τα μαύρα λάβαρα στη Μεσόγειο.
Η προσέγγιση της Ουάσινγκτον και της Τεχεράνης είναι πιθανόν να επεκταθεί πέραν της επικείμενης συμφωνίας για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν καθώς αν ο στόχος είναι (και) η ανάσχεση του σουνιτικού εξτρεμισμού, τότε Αμερικανοί και Ιρανοί έχουν κοινό τόπο τόσο στο Ιράκ όσο και στη Συρία.
Η τάση αυτή για ξαναμοίρασμα της τράπουλας στη Μέση Ανατολή με νέες συμμαχίες να αναδύονται, έχει φέρει πιο κοντά τις άλλες δύο περιφερειακές δυνάμεις, τη Σαουδική Αραβία και την Τουρκία, που παρά τις διαφορές που έχουν σχετικά με τη Μουσουλμανική Αδελφότητα, θέλουν να ηγεμονεύσουν στους σουνιτικούς πληθυσμούς και να επηρεάσουν τις εξελίξεις τόσο στο Ιράκ όσο και στη Συρία. Αγκυρα και Ριάντ αναγκάζονται να συνεργαστούν και συμπλέουν στην ενίσχυση της σουνιτικής αντιπολίτευσης, με στόχο την ανατροπή του Ασαντ στη Συρία και την προστασία των σουνιτών του Ιράκ από τις σιιτικές μιλίτσιες.
Τριχοτόμηση της Συρίας
Σε αυτή τη συγκυρία, η Βαγδάτη φαίνεται αδύναμη να ανακτήσει τα χαμένα εδάφη της και ο Ασαντ δείχνει όλο και πιο ευάλωτος, με τη Συρία να διολισθαίνει σε μια ντε φάκτο τριχοτόμηση. Ενα σουνιτικό «Χαλιφάτο», ένα κυβερνητικό μίνι κράτος υπό τον Ασαντ και ένα κουρδικό υπό εκκόλαψη κρατικό μόρφωμα τριών, χωρίς εδαφική συνέχεια, καντονίων.
Η πολυδιάσπαση της Συρίας περιλαμβάνει επίσης σουνιτικά εδάφη υπό τη λοιπή αντιπολίτευση, περί τη Χομς και στα νότια, στα σύνορα με την Ιορδανία, αλλά και αυτοδιοικούμενους θύλακες των δρούζων.
Η υποχρεωτική μετακίνηση πληθυσμών και τα ατελείωτα καραβάνια των προσφύγων διαμορφώνουν πλέον μια άλλη πραγματικότητα στο έδαφος, με την κάθε κυρίαρχη εθνοτική ή θρησκευτική ομάδα του πληθυσμού να ομογενοποιείται στις περιοχές που ελέγχει, να διώχνει και να διώκει τις εκάστοτε τοπικές μειονότητες και δημιουργούν το υπόστρωμα για μια βαλκανοποίηση της Συρίας, προς μεγάλη ικανοποίηση του Τελ Αβίβ.
