«Επανάσταση», «ο λαός θέλει να πέσει το καθεστώς», φώναζε το εξαγριωμένο πλήθος των εξαθλιωμένων Λιβανέζων, που είχαν περιστοιχίσει χθες τον Γάλλο πρόεδρο Μακρόν, καθώς αυτός επιθεωρούσε ιδίοις όμμασι τις καταστροφές στους δρόμους της Βηρυτού, στην πρώτη αυτή επίσκεψη ξένου ηγέτη στη λιβανέζικη πρωτεύουσα μετά την ασύλληπτη τραγωδία της Τρίτης.
«Μας έχουν καταληστέψει, γέμισαν τις τσέπες τους και δολοφόνησαν κόσμο με αυτή την έκρηξη» στο λιμάνι, λέει ο Αντουάν ελ Χούρι, στέλεχος του γιγαντωμένου πια κινήματος πολιτικής ανυπακοής Κόκκινη Γραμμή.
«Είμαστε όμηροι αυτής της κυβέρνησης και της Χεζμπολάχ», ανέφερε, «και σε αυτή τη φάση θέλουμε τη διεθνή παρέμβαση για να απελευθερωθούμε». «Θέλουμε να βεβαιωθούμε ότι ο Εμανουέλ Μακρόν γνωρίζει ότι αυτή η κυβέρνηση είναι διεφθαρμένη και σχεδόν αντισυνταγματική», είπε στον Independent, καθώς η Κόκκινη Γραμμή ετοιμαζόταν για ακόμη μία συγκέντρωση διαμαρτυρίας αργά χθες το βράδυ.
Το ραντεβού ήταν έξω από την κατοικία του Γάλλου πρέσβη στη Βηρυτό, ως υπενθύμιση ότι η επίσκεψη Μακρόν δεν πρέπει να αποτελέσει μήνυμα στήριξης στην κυβέρνηση της χώρας. Για τον λιβανέζικο λαό, εξάλλου -που έχει επιζήσει εμφυλίου και πολέμων- η φονική έκρηξη της Τρίτης και τα αίτια αυτής ήταν, έπειτα από μία μακρά περίοδο πολιτικής και κοινωνικής αναταραχής, η σταγόνα που ξεχείλισε ένα πικρό ποτήρι.
Βοήθεια με όρους
«Σας εγγυώμαι αυτό: η βοήθεια δεν θα πάει σε διεφθαρμένα χέρια», διαβεβαίωσε ο Μακρόν τους διαδηλωτές στο πάλαι ποτέ γαλλικό προτεκτοράτο. «Θα μιλήσω με όλες τις πολιτικές δυνάμεις. Βρίσκομαι εδώ για να τους προτείνω μια νέα πολιτική συμφωνία», προσέθεσε, τασσόμενος υπέρ της διεξαγωγής διεθνούς έρευνας για την τραγωδία και διεκδικώντας πρόδηλα ηγετικό -από πλευράς εξωτερικής παρέμβασης- ρόλο.
«Θέλω να οργανώσω την ευρωπαϊκή συνεργασία και ευρύτερα τη διεθνή συνεργασία. Σήμερα, προτεραιότητα είναι η βοήθεια, η υποστήριξή του στον πληθυσμό χωρίς όρους. Ομως υπάρχει η απαίτηση που η Γαλλία κομίζει εδώ και μήνες, χρόνια, για απαραίτητες μεταρρυθμίσεις σε ορισμένους τομείς. Εάν αυτές δεν γίνουν», προειδοποίησε, «ο Λίβανος θα συνεχίσει τον καταποντισμό του».
Οι Λιβανέζοι ξέρουν πολύ καλά το τίμημα: σκληρή λιτότητα κι ένα αιματηρό μνημόνιο, προφανώς υπό το ΔΝΤ, προκειμένου να αποτραβηχτεί η κατεστραμμένη εθνική οικονομία τους από την άβυσσο της χρεοκοπίας, ακόμη κι εάν αυτό σημαίνει ότι θα βυθιστούν σε νέα ναδίρ οι ήδη ρημαγμένες από την ενδημική διαφθορά, την ανέχεια και, τώρα, και την εθνική καταστροφή ζωές τους.
Δείχνουν ωστόσο, πια, πλήρως απηυδισμένοι από την άθλια κατάσταση στη χώρα τους και από τη «σάπια» πολιτική και οικονομική ελίτ τους. Στους δρόμους της Βηρυτού, η λαϊκή οργή -που είχε πρόσκαιρα κοπάσει αναγκαστικά λόγω της πανδημίας- ξανακοχλάζει…
Το παιχνίδι της κολοκυθιάς
Ελάχιστοι πιστεύουν άλλωστε ακόμη και τις επίσημες δεσμεύσεις για διαφάνεια στις έρευνες για την πολύνεκρη έκρηξη. Τις ανησυχίες τους μάλλον «φούντωσε», παρά κατεύνασε η ανακοίνωση σύστασης επιτροπής έρευνας, που -όπως δήλωσε ο Λιβανέζος ΥΠΕΞ, Σαρμπέλ Ουεχμπέ- «έχει τέσσερις ημέρες το πολύ, προκειμένου να δώσει μια λεπτομερή έκθεση για τις ευθύνες».
«Θα υπάρξουν δικαστικές αποφάσεις», τόνισε, την ώρα που Λιβανέζοι αξιωματούχοι άρχιζαν ήδη να παίζουν το παιχνίδι της κολοκυθιάς για το ποιος είναι εν τέλει αρμοδίως υπεύθυνος για την -ακόμη ανεξιχνίαστη- τραγωδία της Τρίτης.
«Δείχνοντας» πρακτικά ως ένοχες τις αρχές του λιμένα, ο επικεφαλής των λιβανέζικων τελωνείων, Μπάντρι Ντάχερ, επιβεβαίωσε χθες ότι αξιωματούχοι της υπηρεσίας τού είχαν στείλει -αν και εξ αντικειμένου δεν όφειλαν, όπως είπε- τουλάχιστον πέντε ή έξι επιστολές στις δικαστικές αρχές του Λιβάνου τα τελευταία χρόνια, ζητώντας να απομακρυνθεί από το λιμάνι της Βηρυτού αυτό που τελικά αποδείχθηκε, συνδυαστικά με την εγκληματική αμέλεια, μοιραίο.
Οι 2.750 τόνοι νιτρικού αμμωνίου, που είχαν κατασχεθεί το 2013 από το φορτηγό πλοίο MV Rhosus, τότε υπό σημαία Μολδαβίας. Είχε αγκυροβολήσει λόγω τεχνικών προβλημάτων στα ανοιχτά της Βηρυτού. Του είχε απαγορευτεί ωστόσο ο απόπλους, εξαιτίας παρατυπιών στα διεθνή πρότυπα ασφάλειας.
Τελικά εγκαταλείφθηκε από τον Ρώσο φερόμενο τότε πλοιοκτήτη του και μετέπειτα και από το απλήρωτο πλήρωμά του. Το εύφλεκτο -και υπό ειδικές συνθήκες εξαιρετικά επικίνδυνο- φορτίο μεταφέρθηκε στην αποθήκη 12 του λιμένα Βηρυτού, όπου έμεινε έκτοτε πλημμελώς αποθηκευμένο. Μέχρι που την Τρίτη ανεφλέγη, σπέρνοντας τον θάνατο και καταστρέφοντας τη μισή Βηρυτό…
Αναπάντητα ερωτήματα
Ακόμη και το πώς αυτό συνέβη παραμένει άγνωστο -κάτι που φρόντισε να τονίσει χθες ο Αμερικανός πρόεδρος Τραμπ, ανασκευάζοντας τις αρχικές δηλώσεις του εν μέρει, αυτή τη φορά αναφέροντας πως «μπορεί να είναι δυστύχημα, μπορεί να είναι επίθεση, κανείς ακόμη δεν ξέρει».
Επισήμως, η επικρατούσα εκδοχή είναι η εκδήλωση φωτιάς, είτε σε παρακείμενη αποθήκη, όπου φυλάσσονταν πυροτεχνήματα -για την ύπαρξη των οποίων ο Ντάχερ δήλωσε άγνοια- είτε από τεχνικές εργασίες στην ίδια την αποθήκη 12. Λιβανέζικα ΜΜΕ ανέφεραν ότι τις είχαν ζητήσει οι δυνάμεις ασφαλείας του Λιβάνου, προκειμένου να επισκευαστεί μία σπασμένη είσοδος και μία τρύπα στον τοίχο και να αποφευχθεί το ενδεχόμενο κλοπής ποσοτήτων της εύφλεκτης ουσίας.
Οι αρχές του λιμένα πάντως απορρίπτουν το τελευταίο σενάριο, αναφέροντας ότι ναι μεν είχαν γίνει εργασίες ηλεκτροκόλλησης στις εγκαταστάσεις, πλην όμως πριν από αρκετό καιρό.
Αδιευκρίνιστος αριθμός υπό έρευνα αξιωματούχων του λιμένα Βηρυτού παραμένουν σε κατ’ οίκον περιορισμό, υπό την επίβλεψη του στρατού, δυνάμεις του οποίου έχουν επίσης αποκλείσει την περίμετρο του λιμανιού.
Αργά χθες, η εισαγγελία του Λιβάνου ανακοίνωσε ότι τέθηκαν υπό κράτηση 16 υπάλληλοι του λιμένα. Η δε Κεντρική Τράπεζα της χώρας ανακοίνωσε ότι παγώνει τους τραπεζικούς λογαριασμούς νυν και πρώην αξιωματούχων του λιμένα της Βηρυτού και των τελωνείων, συμπεριλαμβανομένου του Μπάντρι Ντάχερ.
Αμφίβολο παραμένει εν τω μεταξύ εάν θα δοθούν καίριες απαντήσεις στα πιο βασανιστικά ερωτήματα από τον 43χρονο Ρώσο, που φέρεται ότι το 2013 ήταν ο πλοιοκτήτης του MV Rhosus και σύμφωνα με κυπριακά ΜΜΕ εντοπίστηκε χθες στη Λεμεσό. Σύμφωνα πάντως με το πρακτορείο Sputnik, το φορτηγό πλοίο φέρεται να έχει αλλάξει από τον Αύγουστο του 2014 χέρια, περνώντας στην ιδιοκτησία βουλγαρικής εταιρείας…
Η Βηρυτός βρίσκεται ήδη από προχθές σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης. Κάτι, που λίγο-πολύ ήταν στα σχέδια της λιβανέζικης κυβέρνησης, προ της τραγωδίας. Αυτήν την εβδομάδα, γράφει το πρακτορείο AP, αναμενόταν να επιβληθεί στους κατοίκους της Βηρυτού και πάλι καραντίνα, εν μέσω κατακόρυφης αύξησης των κρουσμάτων κορονοϊού.
Σχέδια, που τελικά ακυρώθηκαν μετά τις φονικές εκρήξεις, οι οποίες έχουν αφήσει πίσω τους πάνω από 150 νεκρούς, περισσότερους από 5.000 τραυματίες -που έχουν κατακλύσει τα νοσοκομεία-, άγνωστο αριθμό αγνοουμένων, περίπου 300.000 αστέγους και μία χώρα στα παράλια της «εύφλεκτης» Ανατολικής Μεσογείου στο χείλος της καταστροφής…
